Hugo Grotius: Sacra; in quibus Adamus Exul. ’s-Gravenhage, 1601.
Uitgegeven door dr. A.J.E. Harmsen, Universiteit Leiden.
Ceneton03064 - Ursicula
In deze uitgave zijn evidente zetfouten gecorrigeerd en gemarkeerd met een asterisk.

Continue
p. I

HVGONIS GROTII

SACRA;

IN QVIBVS

ADAMVS EXVL

TRAGOEDIA,

ALIORVMQVE EIVSDEM GENERIS

CARMINVM

CVMVLVS

CONSECRATA FRANCIAE
PRINCIPIS.

[Vignet: fleuron]

Ex Typographio Alberti Henrici, Hagae
Comitatensi, ANNO M D CI.




p. II

ERRATA.

Quae nec oculos nostros praeteriêre, nec annotatu indigna visa snut habe Lector. [...] [+ lijst van zetfouten]



p. III

EXCELLENTISSIMO
DOMINO
D. HENRICO BORBONIO
PRINCIPI CONDAEO
PRIMO FRANCIAE PRINCIPI
PRIMOQUE PARI,
Guiennensi Provinciae à
Christianissimo Rege Praefecto.

DUabus hodie maximis me molestiis, quae opusculorum editores comitati solent, tuâ EXCELLENTISSIME PRINCEPS, operâ video liberatum. Nam alii omnes qui scripta sua publico donant diu secum deliberare solent, cui potissimum aut Principi, aut amico denique hoc ipsum, quod editur, sint consecraturi, ut & mori satisfacere, & eâ ratione alicujus gratiam possint demereri. Id ubi secum constituerint, plurimum deinde temporisoperaquc infumendum eft, ut dignâ oratione decoretur munui* culum,&,quodin Sacris fieri confuevic, defideria u* nà cum donariis offeraurur. Mihi in neutro laboran* dumfuk,non magisquàm obaerato debitari confi* derandum eft in cujus Gnu argento alicimde corrafo fe exoneret. Tot enim, tantifque Exc. v. beneficiis obftriclusfum, utiis ex fol vendis ??? ??? quidem íufficiat, quod nexu mancipióque ei sum jamdudum [p. IV] addictissimus, sed omninò ingrato mihi, tamen TVO, quandocunque ita Fatis visum fuerit, moriendum sit. Sciebam equidem me huius Libri dedicatione, quern jure vindicare poteras,non folùm debiti nulla parte exrricari, fed ampliùs ctiam inairetuo futuru, fi, quod soles, ferenâ fronte fufceperis: Sed ingenul hominis eíTe arbitratus fum,etiam cum quis folvendo non fit debitum publice profited, quod in ???? -╚ fentiarum facio. Ncq ad earn rem multis mihi ver* bisopuseíTefum ratus, cum etiam avaro creditor* (quanto magistibi, quo humaniorem novimus neminem) fimplex fufficiat Syngrapha: praterquam quod ???? mihi conicius inrantiac coram Principe tanto,& omnium qui unquamfuêreeius rmtisdifertiiÎïmo,ne muquidtra Lucilianum audeam.ïdeóqueverbum nonamplius addereni; niíijuftumvb deretur,utquàm poííim breviffimè, cuius generis id fit quod Exc* V, devovetur, exponerem; ut,fiinítitutum non placeat perledâ tantum EpiftolâuL╚ teriùs tuis horis , quas totius Orbis Chriftiani com╚ modumfibi vendicat,nihil deteras,Quantum mihi àluris ítudiisjhiftoriis c^arteCivihotiidatumeft^a omnia tanquam [ucccñiva^tk fubfecundaria tempo* ra quxfivi cui icriptioni oprime impenderem, ita ut fimul res diverfas &c per fe dele&abiles excolerem. Sumpfi itaque Tragoediam mihi ícribendam, quod in hoc Carminis genere foeculum noítrum minus úeraxeiTe,prequàm in aliis, confpicerem. Argumen- [p. V] tum tum mihi deligere volui Sacrum. Hui, Sacrum! inquies. Fateor: ut nunc funt témpora, plures \xdast quam juvcs^nificaute verba examines. Egocertèin hoc maxime Iaboravi, quo ftylum ira temperarem, ut nihil eiîet in opufculo, quod meâ iententiâ Chri╚ ftianocuipiam poilit difpbcerc. Hiftoria eft prima quaeinSacris occurrit Uteris & Cataftrophen habet,Hominis ex integro feli’cique ftatuin hanc mi* feriam lapfus. Philosophrcaoccurruntplurima,priefertimMetaphyficajde Deo,Angelis,& animis; Physika etiam de rerum Cteationc -, Ethicapaftim ut apud omnesj Geographica 1& Aftrologica nonnun* quam,qtuE omnia àScenânon efle aliena Euripidis, Epicharmi,& Ennii me docuit exemplum. Itaeif* dem horis &pietatem exercui,& divina: humanarq. Sapientiae ftudium,& Poëfin. Huic rei venia a:quus jiidexnonncgabit,quod,çùm argumentum naótus íim quo nihilantiquius,nonnullaaut in comparan* onibus^aut alibi Kata ?????-hnjioc eft per antieipationem dicta fint.Nam Poëcis id non eft infrequegs. Subjunxi Traga dia: alia Sacra Carmina, quibus Eu* angeliorum initia, Hymni utriufque Sacra: Hiftori* íEjDcclamationéfquenonnulla: continentur Quae omnia PRINCEPS SERENISSIME, fub illustrissimo nominis tui auspicio prodire volui. Nam fac tuorum beneficiorum cumulo non oppreíTum liberam habuiíTe optionem, cujus nomen melius Paginas mea: potuiflem prxícribere, quam eius, qui & [p. VI] aetate* omnibus es miraculo, & eruditione Princi exemplo, cuius hîc laudibus non magis indulgere convenit, quàm átate rate omnibus es miraculo,& eraditione Principibus exemplo, cuius hie laudibusnon magis indulgcre convenir, quam olim Herculis. Votodefinam.Faxit Devs, uringeniumillud omnibusvirtutibus, & Principe dignis artibus infignitum diu nobis fuper* fít,&fe dignos babear fucceflfus. Hoc ego, hoc Gallia, hoc omnis mundus exoptat, hoc Rex Christianissimus , hoc Mater Illustrissima, quae te cum perpetuó bene rem gerar, & gaudeat. Hagae Comitatensi: XV KAL. SEPT. Novi Saeculi anno primo.

                                    EXCELLENTIAE VESTRAE

                                            ADDICTVS, DEVOTVS, SUUS,

                                                            HUGO GROTIUS.



p. VII

IN H. GROTII
ADAMUM EXULEM
TRAGOEDIAM.

QUi Sophoclen, Senecamque legis; quid praeter Homeri
    Somnia, res fictas, & mera monstra legis?
Quàm satius Tragicis digna argumenta Camoenis
    Condere, de Sacris hausta voluminibus;

(5) Artificesque alio suras vincire Cothurno!
    Eveniat nobis hic aliquando furor.
Qualem de tenero meditatus
GROTIUS ungue,
    Aethereo plenum Numine syrma trahit.
Hîc Sphinx nulla tibi, nulla hîc miracula Scyllae

    (10) Occurrent. Hominem GROTIA Musa sonat.
Mortiferum hîc vetitâ decerptum ex arbore pomum,

    ADAMI lapsus, EXSULIUMque leges,
Nunc primum en Latio donati atque urbe Quiritum:
    Debita quae Civi Gloria sola meo:

(15) Qui Phoebo DELPHISque suis, nec Consule tantùm
    Patre, sed &
MAGNI Nomine dignus ovat.
MACTE* (inquis:) quid si ordo tibi, si spiritus ac vis,
    Si vocum ac rerum pondera nota forent?
Quae simul ac nôris, peream, nisi mirabundus,

    (20) Mox clames: fastus SCOTIA pone tuos.
Ardua res,
IEPHTHEN scenae ostentâsse Latinae.
    (Plus matri numquam debuit illa suae.)
Majus opus, primos
PARADISO edûxe parentes.
    Hei mihi, quàm dispar huis status ille fuit!

IANUS DOUSA NORDOVIX.


p. VIII
ENOCH POTTEIUS.

IOANNES MEURSIUS.

Continue
p. 1

H. GROTII
ADAMUS EXUL
TRAGOEDIA.

                        Eius interlocutores.

                Sathan.
                Chorus.
                Angelus.
                Adamus.
                Eva.

                VOX DEI.


ARGUMENTUM.

POst rerum creationem, & Angelorum lapsum homo in Paradiso constitutus est, datum ei in inferiorem orbem Imperium, vetitumque, ne arboris quae scientiae boni, & mali symbolum erat, fructum carperet. Sathan ut contrà praeceptum fieret primum hominem marem simulatâ amicitiâ angreditur, deinde foeminam serpentis figurâ, quae seducta virum ad peccati societatem impellit. Unde uterque horto expulsus est, & morti miseriaeque mancipatus. Salus restituta spe, & fide venturi Messiae. Scena est in Hedene Babyloniae regione, ubi erat hortus, ad ripam Euphratis. Chorus est ex bonis spiritibus, quos Angelos vocamus    Sathan προλογίζει
Continue
p. 2

ACTUS PRIMUS

Trimetri Iambici.

Sathan.

SAEVI tonantis hostis, exul patriae
Coelestis, adsum, Tartari tristem specum
Fugiens, & atram Noctis aeternae plagam.
Odium bonorum sede me infaustâ extrahit
Diros scelestâ mente versantem dolos.

Ar vis rigandis aptm mda Kar [arks, Solaris ignis confcius quiferVid As Succingit oras:propiùs his àpartibus tyhoebifub ortum lubricas turbans aquas Non largus undisaheus tangit tuas Ažyria Cauchas jr&vïimque inTygridis Delapfus am nem Terftcos fugit aâ finus. fygione dcxtra meàm Euphratesfluitt "Et amne pingues diluitglebasfuo, Taludibufque prodigus Cha˛aicis Participat undasiTarte abilž,qtueVtdet SolU renatumfurgere Oceano jugum, íucunda JanBi forma fe latižimc DiBendit horti .cujus in premium fluit SeSlusquaternis tumidus Euphrates ? adit. Uit den/a tenuis languidos Zephyr ’s fonos jírbuîla referuntffibáque argtiio tremens "Ludstfufurrojemper bit placido mtet Solar eVultu lumemarridetfaVor Conîlantis aur adulce adulatur dies Firmé┴erena frontemon nubes loco Impendet,atri non ab trato Tob Vunduntur imbresjiec trijultifulminis Timetifla telum,nec tonitruum murmura Reata noVit regio:Jolvitfrigora Tepor benignus ,Verque ptrpetuum grabem Defendit hyememmullus borrenù fremit Koreas ab jírSlomullus └iberias aquas
p. 6
Tristis vorago spissa caligo specum
Occupat inanem· vastus hîc horror silet,
Et ampia Vacuo ┴paña laxantur loco. Merjum profundis omne Sathámtm genus Latetfub antrUiquicquidinfenfidare fPotuit Tonantis irajios Vexat malm. Sedet repofium mentefuh memor’tfcelus, Jmmofqut durosžimulat/srferus pudor Semper quietem confcio cordi negat. LuBus paVorque regnat, certu s timor, Et herilis ira feqmtur.mterdum dolor , , < Mutator odio,poenp. 8

Continue