Johannes Meursius

I. Meursius, Poemata. Leiden 1602.
Deze bundel bevat zes heldinnenbrieven:
Gebruikt ex.: UBL 693 D 10 : 6.

Continue

IOANNIS MEURSI

POEMATA

In Quibus

IAMBORUM Moralium Libri III.
ELEGIARUM Liber I.
EPISTOLAE Heroidum VI.
EPIGRAMMATUM Liber I.
VARIORUM Farrago.

[Vignet].

LUGDUNI BATAVORUM,
Apud Andream Cloucquium, sub
signo Angeli Coronati.

ANNO M. D. C. II.

Continue

[
p. 135]

EPISTOLARVM

HEROIDUM

Liber Vnus.



[p. 136: blanco]
[p. 137]

ARGVMENTUM.

Ceyx Luciferi filius, prodigijs agitatus,
[...]

ALCYONE CEYCI.

HANC nimium abenti coniux deserta salutem
Mittit Ceyci, qu cartet ipsa, suo.

[...]
[p. 138]
[p. 139]
[p. 140]
[p. 141]
[p. 142]
[p. 143]
[p. 144]
[p. 145]
[p. 146]
[p. 147]

Continue

[
p. 148]

ARGVMENTUM.

Theseus devicto ope Ariadnae Minotauro, cum eâ Cretâ discedens, in Naxum insulam est delatus, ubi & somno altissimo oppressam deseruit. Ariadna verò posteà expergefacta, ac perfidiâ Thesei compertâ, prae doloris impotentiâ suspendio vitam finivit, ut nonnulli volunt; quos hîc sequimur. Antequàm tamen manus sibi violentas inferret, hanc ad eum epistolam scripsit, tentatura si fortè animum mutare possit: frustrà, iam enim in amorem Aeglae Panopei filiae inciderat.

ARIADNA THESEO.

En haec littoribus tibi epistola mittitur istis,
    Conscia perfidiae quae mihi facta tuae.
Agnoscis, credo, quae dicam littora, Theseu?
    Orba ubi periuro nunc Ariadna viro est.
(5) Cur posui nomen? cur, quo terra ipsa carere
    Optet, habet gremio littera nostra suo?
[p. 149]
Sic tibi dissimilis laesum mens servat amorem,
    Nec potis est primas destituisse faces.
Nec tam sancta potest oblita exstingere verba,
    (10) Aut etiam spretâ vivere laeta fide.
Si tamen exemplo periuria discere posset,
    Esset ab exemplo perfida facta tuo.
Non potuit. servare fidem sanctissima res est.
    Quantum quis fidei, tantum habet illi Dei.
(15) At cùm virtutum laus detur maxima vobis,
    Nunc spolium vestrae faemina laudis habet.
Hoc mihi vindictae reor, hoc satis esse triumphi;
    Victorem supero quod malè victa meum.
Sic igitur vincis ut vinci rectiùs optes,
    (20) Sorsque tibi melior nostra putanda tuâ est.
Sic pateris meritò, quas nollem, perfide, poenas:
    Et mea laus vellet succubuisse tuae.
Vela refer, sic tu salvo potieris honore;
    Famáque, quae laesa est, vulnera nulla sciet.
(25) Et benè perficies votorum maxima, quorum
    Tu mihi pars longè maxima tanta facis.
Perfide, sic, quam deciperes, tibi digna videbar:
    Et mea simplicitas fraude petenda tuâ?
Sic tibi deceptâ statuisti praemia demens
    (30) Virgine, sic ingens gloria visa fui?
Cur tua mendaci me lusit imagine virtus;
    Et quod non esses cur mihi visus eras?
Cur mea simplicitas, quam vellet nemo cavere,
[p. 150]
    Debuit, hei, fraudis damna cavere tuae?
(35) Ipsa quod haud possem nec te quóque posse putavi,
    Ingenio perij non benè capta meo.
Cur mea me virtus nihil est tutata merentem?
    An quia non timui non quoque digna fui?
At tua iuuerunt multùm periuria, Theseu,
    (40) Et scelus ausuro profuit ista tibi.
Perfide, facturum quis te tamen ista putasset;
    Aut mala virtuti tanta subesse tuae?
Forsitan accuser temerè persuasa dedisse
    Aurem, & damnetur credulitatis opus.
(45) Sed quae tam sanctè juranti numina caeli
    Vellet iurato non habuisse fidem?
Blandula quae posset tam rustica spernere verba,
    Aut surdâ tantas rejicere aure preces?
Et flebas, memini, nostrumque negantis amorem
    (50) Ille tuus lacrymis sollicitabat amor.
Quid facerem? tandem descendi in vota rogantis,
    Supplicis & precibus mollia corda dedi.
Victa fui, nec adhuc sortis me poenitet: ô quàm
    Infelix neque te poenituisse velim.
(55) Unde tibi lacrymae simulanti, verbáque prompta;
    Quae me blanditijs fallere docta suis.
Atque utinam miserae mens non tam laeva fuisset,
    Perfidiae poteram noscere signa tuae.
Ipse tuus fletus, qui persuadebat amorem,
    (60) Testis erat mihi quod non adamata forem.
[p. 151]
Et tacite (cur non sensi?) dicebat, amantem
    Si sapis ô dominum nunc, Ariadna, caue.
Non amat, at certè quo fallat fingit amare;
    Et dolus haud vero tectus amore latet.
(65) Non benè conveniunt cum siccis ignibus vndae:
    Nescit amor lacrymas, ardet in igne suo.
Non igitur, dices, decepi; iniusta querela est.
    Curnam culpa tibi hîc fingitur esse mea?
Cur fecisse tamen, quod non feci, improba, dicis;
    (70) Siccine simplicitas nil tua frontis habet?
Haec referes, meritamque eludes callide culpam:
    Mec [sic] mihi iusta mei caussa doloris erit.
Esto autem, nil tu peccaveris: omnia dono.
    Victáque do quâuis conditione manum.
(75) Nulla queri liceat de te mihi quamlibet aequa,
    Error téque meus non sinat esse reum.
Attamen hoc ipso, quod non simulanter amaui,
    Digna fui quam tu non simulanter ames.
Digna fui hoc ipso ne sic deserta iacerem.
    (80) Quod mihi visus amor non simulatus erat.
Ecquid amas, Theseu, Theseu, mea gaudia, Theseu,
    Ecquid amas, Theseu, vita salusque mea?
Nunc, quod tu pridem, sed non mentita rogabo;
    Pro vestris nostrae nunc subiêre vices.
(85) Per lacrymas, etsi fictas, suspiria ficta;
    Quae mea fregerunt pectora, perque fidem.
Perque tot amplexus, tot caecae gaudia noctis,
[p. 152]
    Per quae poscenti basia mille dedi.
Per vitam seruatam in Daedaleo labyrintho;
    (90) Per vitae, qui te dirigit vsque, Deum.
Per quicquid tibi dulce meum fuit, aut erit vnquam:
    Per quicquid poterit dulcius esse tibi.
Si nostrum fugisti exploraturus amorem,
    Iam redeas, Theseu, iam tibi certus amor.
(95) Iam redeas, poteris tutò iam credere, Theseu:
    Certa satis, Theseu, iam tibi signa dedi.
Adspicis absentem quàm mens desideret aegra,
    Quaeque brevis tamen est sit mora longa nimis.
Sed neque debebas illo tentare periclo;
    (100) Nostra tibi fuerat nec dubitanda fides.
Nec sic debebas inimicae exponere sorti,
    Grandius opprobrium quae mihi fortè paret.
Scilicet haud ullo se sub custode tuetur
    Forma pudicitiae non benè juncta meae.
(105) Quaeque tibi placuit multis placitura petetur:
    Decipitur citiûs virgine passa virum.
Adde quod huc ipse invitare videberis omnes,
    Dum sic cedenti displicuisse puter.
Irritatae animis nonnullae absente marito,
    (110) Iráque desertum saepiûs ulta thorum est.
Nempe ita Mulciberum in Lemno indignata morantem
    Cypris adulterium turpiter ausa fuit.
Non tamen hoc, Theseu, non hoc Ariadna minatur;
    Certa vel ad manes te praeeunte sequi.
[p. 153]
(115) Non faciam. sed tu infirmo succurre pudori,
    Nulla viri satis est foemina cauta dolo.
Et quid si capiar, (quod dij prius omen in hostes,)
    Esses tu tanti caussa putanda mali.
Continuò fias toti mala fabula vulgo,
    (120) Neglectae opprobrium coniugis usque ferens.
En tibi quo delectem animum solamine vestrâ
    Languentem Theseu non rediture fugâ.
Hei, imprudenti quodnam verbum excidit ore;
    Quàm vereor dicto, ah, omen inesse suum.
(125) Siccine te posthac spes sit mihi nulla videndi?
    Siccine, vae miserae! non rediturus abes?
Ah, timeo nimis, & iam quod nolim anxia credo:
    Quique metus fuerat fit modò certa fides.
Quin etiam nostras delata est fama sub aures,
    (130) Nulla tui Aegidae est cura, Ariadna, super.
Illum autem gravis urit amor Panopeïdos Aeglae,
    Colláque complexu iam peregrina tenet.
Deseror ergo, & sic iubeor deserta perire;
    Et mortis Theseus est mihi caussa meae?
(135) Ille cui vitam servavi in faucibus Orci,
    Ille cui demens gaudia mille dedi?
Ergo servatae debes mihi praemia vitae,
    Esses ut vitae nunc homicida meae?
Inque tuâ inveni vitâ sic perfide mortem,
    (140) Munere prudenter non satis vsa meo?
Ah, cur seruaui? certè haud servasse fuisset
[p. 154]
    Maioris, Theseu, utilitatis opus.
Tunc poteras plenis defunctus honoribus ire,
    Laesáque non ullâ gloria parte foret.
(145) Nunc occisa omnem perdet tibi faemina laudem,
    Dedecus & quovis maius honore feres.
Quaeque tibi quondam servaverit improbe vitam,
    Mortua dejiciet cuncta trophaea tibi.
Sic superis visum est vt scilicet vlta perirem,
    (150) Utque foret sceleri poena parata tuo.
Aut igitur, Theseu, redeas, & vela reflectas:
    Aut famae expectes ultima fata tuae.

Continue

[
p. 155]

ARGVMENTUM.

Mileto ex fili Maeandri liberi nati sunt duo, Biblis, & Caunus. Ex his Biblis
[...]

BIBLIS CAVNO.

QVAM legis in prim cerae mod fronte salutem,
A miser, frater Caune, sorore venit.

[...]
[p. 156]
[p. 157]
[p. 158]
[p. 159]

Continue

[p. 167]

ARGVMENTUM.

Cepalus cm in monte Hymetto venaretur,
[...]

PROCRIS CEPHALO.

EN tibi quae,
Tristis datur.

[...]

Continue

[p. 167]

ARGVMENTUM.

Myrrha,
[...]

MINYRAE CEPHALO.

ERGO tuos,
Et sacrum.

[...]

Continue

ARGVMENTUM.

Minos, Iovis & Europae filius, cum vindicare Androgei filii caedem vellet, Megaram, quâ in urbe regni sedem Nisus fixerat, obsedit. Scylla, Nisi filia, saepe maenia urbis ascendens, animi oblectandi caussâ, propter lapidem vocalem, qui ob depositam ibi ab Apolline aliquando lyram, suavem sonum edebat, ut animadvertit in castris Minoem cultu regali splendidè ornatum, formâ capta in amorem eius incidit, cuius cùm potiendi nulla spes esset, ut mutuum amorem impetret, promittit ei litteris scriptis victoriam, desecto traditoque purpureo patris crine quo fata patriae continebantur. Sed Minos proditionem accepit, proditricem verò deseruit.

SCYLLA MINOI.

HANC Scylla obsessâ Minoi ex urbe salutem
    Mittit, & optet amans addere posse, suo.
Hei, cur non licet hoc, tua cum sit? nempe decebat
    Esse suum, cùm se dixerit esse tuam.
(5) Non benè, si tentes, disiungi haec nomina possunt:
    Alterutrum si quis tollat, utrumque perit.
Non tamen accuso, neque nostri es certus amoris:
    Atque vices forsan cognitus ille ferat.
Ingredienda via est maestae quae conscia mentis
    (10) Nostra tibi referat vestráque vota mihi:
Littora dum latè Minos Lelegeïa vastas
    Ense fero, Scyllae pectora vastat Amor.
Urbi mortalis tu pugnas, maximus ille
    Arma deus tenerâ in virgine saeva gerit.
(15) Excitat Androgei te debita manibus ira,
    Iustáque damnatum caussa tuetur opus.
Nulla illi offensa est, nisi si quam sumpserit ipse:
    Esse deo imbelli in virgine nulla potest.
Et te laus manet, & clarus cùm laude triumphus:
    (20) Illi cum nullâ laude triumphus erit.
Si non hoc illi fortasse merebitur unum,
    Sub iuga quod domitam iusserit ire tuâ.
Et meriti certè hoc magni juvat instar habere,
    Omnis in hoc uno cardine vertit honos.
(25) Sed cape iam nostri cunabula prima laboris,
    Et miti, ut debes, omnia mente lege.
Regia sublimi se tollit in aethera turris
    Vertice, spes urbis magna decusque meae.
Plurima vicinis vocalia maenibus haerent
    (30) Saxa, lyram hîc posuit pulcer Apollo suam.
Impressitque notam, quò postera nosceret aetas,
    Et dedit acceptos saxa referre sonos.
Saepe illuc laetâ consueta ascendere pace,
    Ferret ut excussus gaudia plena lapis.
(35) Hei mihi, cur tenui vix pacem murmure dico,
    Aurea quâ mundus secula dante capit?
Maxima tristitiae mihi pax cur aurea caussa est,
    Nomina cur animo sunt ea nota meo?
Scilicet illa foret, constarent gaudia nostra:
    (40) Illa fuit quia, nunc ista fuere mihi.
Bella vehis, Minos, & patria concutis armis
    Littora, grassatur militis ira tui.
Bella probo tamen, (at quàm tu non hostis amanti
    Esses optarem.) te mihi bella dabunt.
(45) Tu mihi plus multò es, Minos, invisáque pacis
    Tu mihi, tu Minos, nomina grata facis.
Pristina pax nostris placidè ut dominetur in arvis,
    Non possim laetâ te sine pace frui.
Intima crudeli flagrarent viscera bello,
    (50) Tu pacem mihi per tristia bella dabis.
Ecce ut in hoc casu tot se contraria iungant;
    Et veniant quae tu posse venire neges.
Quis deus ah priscam non aequo lumine sortem
    Vidit, & in luctum gaudia nostra dedit?
(55) Pristina ubi afflictae quaero solatia mentis,
    Edita tristitiae caussa repentè fuit.
Nam te conspecto saevos hausi ossibus ignes,
    Méque tuus mea per lumina cepit amor.
Sic mihi qui patriae communi nomine terrae
    (60) Hostis in extremi debuit esse loco.
Plus mihi quàm genitor, plùs quam communis amatur
    Patria, & affectus possidet ille meos.
Turpiter occultâ peredit mea viscera flammâ,
    Quemque parat patriae me prius igne terit.
(65) Crimen in hoc illum iuvitque Cupidinis arcus,
    Vexit & in venas missa sagitta deum.
Tu mihi, tu Minos deus ille es, tu mihi numen,
    Omnia tu coeli fulmina solus habes.
Es mihi tu quodcunque polus vehit axe deorum,
    (70) Tu me ut ames timeam non ego tela Iovis.
Sed cùm caelestis venerer te numinis instar,
    Fac venias votis mitior ipse meis.
Quasque preces facio supplex, lacrymasque profundo,
    Mente legas placidâ, mens decet ista deum.
(75) Scilicet humanis offensa erroribus iras
    Condonant precibus numina laesa suas.
Te tamen haud laesi, nisi si quid laedit amando
    Integer & plenus simplicitatis amor.
Si tamen hic aliquod fortassis crimen habebit,
    (80) Res agitur patriae, non tua, damner ibi.
Officium tibi sit quo patria laesa putetur,
    Supplicium haec mihi, tu praemia iusta feras.
Praemia dum referam per te donata, profectò
    Nulla dabit patriae vindicis ira metum.
(85) Et quovis facilè eludam sub iudice culpam,
    Nulláque quae feriant fulmina legis erunt.
Fata regunt orbem, dicam, res fata gubernant:
    Fata solum patrium, me gravis ursit amor.
Fata negant homini iussam deflectere sortem;
    (90) Impiger occurras, iam tibi parcit amor
Non aliter dubiis nimiùm mens provida rebus,
    Noxia quae leviùs noverit esse, legit.
Et tamen hoc ipsum, sceleris quod culmen habetur,
    Immensae faciam sit pietatis opus.
(95) Aspera fata tuis vinci armis nostra volebant,
    Nostráque sub vestrum mittere colla iugum.
Quanta sed innocui metuenda impensa cruoris,
    Saeváque victoris civibus ira fuit.
Et patriae magno iussis sub legibus esse
    (100) Constet & opprobrium sors tibi laeta ferat.
Avertique, & habet tua nunc victoria laudem,
    Iussáque devictis mitia ferre dedi.
Servare ut possem perdenda erat: artibus ergo
    Laesa tibi patria an salva putanda meis?
(105) Patria servata est, servatum quicquid in illâ
    Impius hausurus sanguinis ensis erat.
Quid, precor, accuser tanquam scelerata parentis
    Ausa sacrum fuerim sic violare caput.
Mille neces uno pariter sunt crine redemptae,
    (110) Debebat pater hunc civibus ipse suis.
Me totam impendi, iacturáque maxima nostra est:
    Nostra quidem fuerit iusta querela magis.
Laetor at impensâ quod patria libera tali est,
    Vilis ego & patrio cuncta minora solo.
(115) Impietas haec est, & poenâ digna severâ?
    Nullius officium grandius esse reor.
Nulla mihi posco praeter te premia, Minos,
    Praemia quae officiis sunt leviora meis.
Patria quae debet, quia debebam ipsa, remisi
    (120) Omnia; debueram nil tibi, solve mihi.
O me felicem si quod volo consequor, ô te
    Felicem, Minos, si mea vota dabis.
Quae dabis oranti, tua si vis certa tenere:
    Si mea non cupies, da tua vota tibi.
(125) Nulla tibi sine me succedent praelia, nullus
    Nunquam finito Marte triumphus erit.
Purpureus summo patri de vertice crinis
    Haeret, in hoc patriae condita fata iacent.
Sospite quo nullâ praeceps convulsa ruinâ
    (130) Occidat, exitium & posse timere neget,
Hunc ego sustulerim, meta & tibi tacta laboris
    Vltima sit, voti sit quoque tacta mei.
Ecce rogo ut vincas, poteris spreuisse rogantem?
    Iuncta meis tua sunt vota, negare potes?
(135) Alterutrum dederis, dabis utraque: victa triumpho,
    Nec, nisi me pateris vincere, victor eris.
Si mea non cupies, neque vis tua gaudia, Minos.
    Fata vices poscunt, da quod habere velis.
Si tibi de magno certè constaret amore,
    (140) Non, puto, difficilis in mea vota fores.
O quoties rigidi spectans certamina Martis
    Pro vitâ facio pallida vota tuâ.
O quoties, ne quis saevo te vulnere laedat,
    Impia caelicolas voce fatigo Deos.
(145) Ut vincas supplex caelestia numina posco,
    Atque iuvo precibus sic tua bella meis.
Cum video, dii te, dico, genuere parentes,
    Ista nec humano semine forma venit.
Arma geris? validis pendentia laudo lacertis:
    (150) Et par Gradivo diceris esse patri.
Corporis induvias in amato corpore laudo,
    Tecta nec in caecâ casside forma latet.
Impiger adducto diffundis spicula nervo?
    Diceris Ortygio non minor esse Deo.
(155) Portat equus, freno & spumantia corrigis ora?
    Materies oritur laudis & inde tuae.
Omnia quae tangis multùm felicia dico,
    Iamque, tibi quicquid tangitur, esse velim.
Impetus est rapido saltu descendere, perque
    (160) Hostica virgineos agmina ferre pedes.
Omnia diductis vel castra admittere portis,
    Vel quo tu cupias vincere cunque modo.
Omnia perpetiar, faciamque tibi omnia, Minos
    Te, Minos, potiar, tu potiare meis.
(165) Audendum semel est, & desperata salutis,
    Quâ liceat nobis, inuenienda via.
Hanc miserae tua concedet clementia certè,
    Aut erit allatâ morte parata mihi.
Sed facilem spero, genus ut solet esse deorum:
    (170) Aspera Lethaeis corda premuntur aquis.
Et merui hoc uno, ne sis crudelis amanti,
    Hostis quod patrii saevus amere soli.
Patria sit tibi dos, & pro victoria dote
    Sit tua, cum patrio quam tibi crine feram.
(175) Accipias igitur tua me in connubia, Minos,
    Non maior casto iungi in amore potest.
Quem mea vota, illum quoque habebit epistola finem:
    Ut mihi tu dones posse valere, Vale.

Continue