Rederijkers (fol. A1v vs. 10: ‘Vande gheesten uyten Lande van Voren’ — van Voorne? ‘De Vreugdebloem’ in Brielle, ‘De Violieren’ in Nieuwenhoorn of ‘De Nardusbloem’ in Zwartewaal?): Een tafel spel van Meester Kackadoris, ende een doof-wijf met ayeren. Een tafel spel van een lantsknecht die teghen zijn eyghen schaduwe vocht. Een tafel-spel van een personagie, een sot spelende met een Marot. Amsterdam, 1596 (colophon fol. A1v).
Uitgegeven door drs. P. Koning
Red. dr. A.J.E. Harmsen, Universiteit Leiden.
Ceneton112840Ursicula
In deze uitgave zijn evidente zetfouten gecorrigeerd en gemarkeerd met een asterisk. De fraktuurletter is in een aparte kleur weergegeven, evenals de civilité.
Continue
[
fol. A1r]

EEN
Tafel spel van
Meester Kackadoris, ende een
Doof-wijf met Ayeren.

Noch een Tafel spel van een Lants-
knecht die teghen zijn eyghen scha-
duwe vocht.


Noch een Tafel-spel van een perso-
nagie, een Sot spelende met
een Marot.
________________________________

[Typografisch ornament]

T’AMSTELREDAM,
¶ Ghedruct by Ewout Muller.
________________________________

Voor Jacob Pietersz. Paedts
woonende in de Warmoes-straet,
int vergulden A, B, C.



[fol. A1v]

Tot alle Const beminders.

    AL hoordy hier Pan, met zijn grove fluyt
    Op gheblasen teghen Appollo spelen,
    Ick bidt u Broeders zijt niet so ruyt
    Dat ghy int Oordeelen Midas* wilt vervelen

    (5) Neemtet toch int goede wilt fouten helen
    Om twee oorsaecken, weerdich t’aenmercken,
    D’eerste dat lust om leeren, Onverstant doet quelen,
    Het twede, dat eenighe noch zijn jonghe Clercken
    In dese conste, alst blijckt aende wercken,

    (10) Vande gheesten uyten Lande van Voren
    Men bout niet op eenen dach huysen en kercken,
    Niemant en is oock met de const gheboren,
    Want ongebouden acker, draecht selden goet coren.

    _____________________________________________

Ghedruct int Iaer M.D.XCVI.

Continue
[
fol. A2r]

Hier beghint een Tafel spel,

van Meester Kackadoris, ende een

Doof-wijff met Ayeren.

Den Meester.
ICK mach myn Quack-salvery beghinnen te stellen,, fijn
Want de Boeren te marckt met de karnemelck vast raecken
Ick behoef oock wel haestich te versnellen,,* mijn
Ik mach myn Quack-salvery beginnen te stellen, fijn

(5) Ick sou seer gaern by de goede gesellen,, zijn
Om met haer goet sier te maecken
Ick mach mijn Craem beginnen te stellen,, fijn
Want de boeren ter marckt met de Karnemelck vast raecken
Dus wil ic mijn ras spoen voor alle saecken

(10) En gelijck een Aegxster staen kaecken,, om die Boeren te bedrieghen
Sal ickse vercopen ick moet wel dapper lieghen
En latense vry vliegen,, en speelen geck inde mou
Want ic selver van mijn Quacsalvery niet veel en hou
Anders en sou ick niet veel gelts ontfaen

(15) Bey hier mosten myn glaesen en daer myn bossen staen
Wat cant schaen,, dat ick wat schoon doe voort
Nu ic mach beginnen te roepen misselijck wiet hoort
Op dat ic yemant mach crijgen aen boort t’zy Boeren of Stelien
Tsa coop wat ghy vrome Burgers van myn kruyen

(20) Ick salse u beduyen,, en haer crachten verhalen
Dese Salve can genesen pocken Leemten Clap-ooren sonder falen
Druypers blemen en andere qualen,, iase by uwer zielen
Al waert dat een Man hadde die quaeste kackhielen
Dat hy scheen te gaen op Wielen,, of hy waer krue-
[fol. A2v] pel of manck,
(25) Ick weet hem te helpen en dat met cleene danck
Want met een eycken planck, sal ickse hem of snijen
So dat ghi van pijn en last niet sult weten te houwen oft lijen
Dus wilt u verblijen, ick help u aen pijn
Noch heb ick hier een ander olye by mijn

(30) Oprecht als een Wijn,, dus niemant en treurt
Al waer u aertsgat van u navel tot u rug toe gheschuert
Vielse maer eens te buert, al duncktet u te zijn stuypen
Wanneer icker slechs van mijn peter olye liet in druypen
Het sal terstont toe sluypen, dus niet lange en beydt

(35) Want nu laetsten heeftet besocht onse buer-meydt
Vraecht huer na bescheyt, die salt u wel segghen iase gewis
Nu nu coopt van dese olye d’wijle die Meester hier is
T’maeckt u heel fris,, en ghesont van scheuren
Die dus een bosgen salven heeft, het de Meester binnen der deuren

(40) Ten zijn gheen lueren, of Wle spieghels rancken
Siet sulcke boskens salve geef ick om twee blancken
Ghy sultse bedancken t’zy Leeck of Clercken
Dus wilt wat naerstich nae u ghesontheyt hercken
Ter wijl ick ter percken,, hier ben ghestelt

(45) Nu Coopluy stae by een yeghelijck breng maer gelt
Mijn druck dan smelt ick segt sonder gecken
Want morghen ten langsten sal ick vertrecken
Op andere plecken,, om t’volck daer mee te verlasten
Ic bender zo wellecoom als d’eerste dach inde vasten

(50) Of gelijck sommige gasten die altijts met het gelach gaen loopen
Nu nu wil ick elck wat van dese Olye en Salve vercopen,
Sy sal u die geschuertheyt toe knopen en ghesontheyt doen ontfaen
Dus Coopt wat die met schuertheyt zijn belaen.


[fol. A3r]
Het Lant-wijff met Ayeren.
ACH my hoe moe ben ick ghegaen
(55) Want zeer gladt en slijckerich waren die weghen,
Ic can schier nauwelijcx langer op mijn beenen staen
Ach mijn hoe moe en loof ben ick ghegaen
Ick mach op mijn mant wat gaen sitten sonder lang beraen
So mach ick mijn rusten wel recht te degen

(60) Ach mijn hoe moe en loof ben ick ghegaen
Want zeer gladt en slijckerich waren de weghen
Siet wat heb ick al slijckx aen mijn moye bouwen gecreghen
Ick moetse wat veegen,, te degen en schoon maecken
En oock mijn Kap versetten voor alle saecken

(65) Och ick hoor mijn Mant kraecken,, ick moet mijn Ayeren besien
Waper moort hier isser alre gebroken een
Want vlus hadt icker tien,, en nu heb icker neghen,
Waer in sal ick best dit ghebroken Ay dregen
Ic bender heel mee verleghen,, daer mee gae ict wech smijten

(70) Och had icket doch gehouwen voor mijn mans ontbijten
Wat wil icker om krijten,, tis doch nu alte laet
Nu nu ick mach voorts gaen loopen door de Kalverstraet
Tot die Vijgen-dam toe wantmen daer meest staet,, met Ayeren te vercoopen
Daer nae wil ic door stegen en straten loopen

(75) En vry stijf roepen,, misselijck wiet hoort
Hael ayeren hael op dat ic een Panckoeckster mach crijghen aen boort
Of eender die daer rechte voort,, struyf wilde backen,
En diese by dosijnen onbesiens inde pan wou smacken
Hoe sou ick die verlacken met mijn ayeren voorwaer

(80) Siet vrienden dit zijn schoone ayeren vant voorlede jaer
Sy zijn zo helder en klaer,, men mochtse inder nacht wel besien

Nu roeptse hael Ayeren hael, hael Ayeren hael.
[fol. A3v]
Nu coopt wat goeliens ic sal om een vuyl Ay of twee niet sien
Want acht of negen ic mien,, om een stuyver te geven
En al de kuyckens sult ghy toe hebben sonder sneven

(85) Van alle u leven,, en suldy den coop niet bedancken
Nu nu ic mach myn ayeren neder setten by dese bancken
En verwachten de coopluy by gans plancken,, zo wert ickse quijt
Eer dat ickse de luyden naet hooft smijt
Want ick seer gaern in tijt,, myn weder thuys soude spoen

(90) Dus sedt ickse hier neer.
Den Meester.
    Nu coopt wat van mijn cruyden diet niet hebben van doen
Eer ghy wert ontboen,, ten is gheen schanden
Siet dit zijn Wortelkens voor pijn,, en weedom inde tanden
Wilt dit aen randen die daer mede zijn gequelt

(95) Ghy sult my op de hant maer gheven een pont groot aen gelt
Dat my terstont telt zoo gheef ic u raet hoe ghyse sult verdrijven
Ghy sult nemen een vierendeel pont pepers cleyn ghestoten tot u gherijven
Dat sult ghy wrijven int binnenste van u poortegael
So lange deese peper werckt hoort myn verhael

(100) Sult ghy altemael, die Tansweer verliesen
Of met Nijptanghen sal ick wt trecken u Tanden en Kiesen
Al sonder fniesen, dats waer
Ick hebber nu laesten eender genesen nu kendy hem alle gaer
Die bedreef sulcken misbaer, deur der tanden plaghen

(105) Soo dat hy conde rusten nacht noch daghen
Hy quaemt myn claghen,, en ic ginck hem desen raet gheven

[fol. A4r]
Vande peper die heeft hij van achteren wel diep in ghewreven
Hy begonder of terstont te schudden te beven,, te roepen te crijten
Want die peper begon hem van achter te barnen te bijten

(110) Hy wou hem beschijten,, ick meende al waers
Hy huppelde hy sprong hy kreet vast brant in mijn aers
Haelt doch een kaers en wiltet wat koelen
Men haelder vast water men ginger t’gadt spoelen
Maer hoe hy ginck woelen,, die pijn wou niet slissen

(115) Ick docht myn van lachen schier te bepissen
Hoemen hem ginck wissen, t’gadt branden eeven zeer
So dat hy noyt meerder claechde van tantsweer
Dus onthout dees leer, en wiltse op schrijven
Geen beter raet vindy om die tantsweer te verdrijven

(120) Tsal u wel gherijven,, en myn die pijn doen quyten*
Mijn dunckt ic mach vast staen roepen en krijten
En mijn tijt verslijten, ick vercoop niet een drop
Nu coopt ghy Burghers voor die tanden plaghen.

t’Lant wijff.
    Ja weet hoe ic hier langer stae hoe ic minder vercoop
(125) Ic mach gaen tijen op die loop, door straten en stegen,
En besien of ic zo myn mandeken soude mogen leeghen
En roepen wel hartich te deghen, zo mach ickse quijt worden altemael
Nu coopt wat laet mijn niet staen roepen en crijten
Den tijt verslijten, ic sou noch gaern te wijn, zyn, en drincken een stoop

(130) Hael Ayeren hael, hael ayeren hael
Lieven Heer dat ick slechs niet en verdwael,, ick ben hier onbekent
Hael Ayeren hael, hael Ayeren hael
Mijn dunckt hier woont een Ayer coper ontrent
Dus ic myn went sonder langer te beraen

(135) Onbeyt myn dunct ic sie ginder een quacsalver staen,
[fol. A4v]
Daer wil ic nae gaen, en sien oft meester Kackadoris is
Want hy heeft zeer goet verstant, vande kouwe pis
Dats seecker ghewis,, Jaet by gans may
Oock heeft hy goet verstant om te schrapen de kay

(140) Al waerse zo groot als een ay,, ja hy op mijn gheloof
T’waer nu goedinck en waer ick niet zo doof
Dat wou ick wel om een rooff,, van zijn beste garen
Kan ick niet hooren ick sal hem te bet aenstaren*
En kijcken na zijn verklaren, zo mach ic die woorden vaten,

(145) Goede morghen Meester wy moeten wat praten
Ghy moet mijn niet haten,, of toornich om mijn vraghen wesen.

                    Hoe sydy doch ghenaemt?
Den Meester.
    Maer meester Kackadoris is mijn naem zeer groot ghepresen,
Mijns gelijck en isser niet gheresen, in gene plecken.

t’Lant wijff.
    (150) Och lieve Meester ick moet u wat vertrecken
Siet achter in mijn Necken,, ly ick groote smart
Cont ghy mijn helpen ick seg ghy zijt expart
Dus onghemart,, sal ic u mijn kommer verhalen
Weet ghy mijn wit te maecken ic sal u betalen

(155) Met mijn Ayeren sonder falen,, off met Ghelt sal ick hebben u ghemoet
Siet meester van myn rechter oor tot mijn lucter voet
Ben ick zo Gheel als roet,, hoort mijn doch kallen
Mijn Man wil mijn altemet by die Koyen stallen
Wanneer ick begin te mallen,, moet ic alleen slapen.

Den Meester.
    (160) Ay siet mijn hier nae dit Wijfs reen,, staen gaepen
Daer en zijn gheen Apen,, diet huer zoo nae souden Conterfeyten.

[fol. A5r]
t’Lant wijff.
    Wat vraechdy Meester na onse gayten
Die verlooren wy met playten,, teghen onse Provesoor,
Mijn Man is sulcken mallen door

(165) Hy had onse Pastoor,, nu laetsten ghesmeten,
Daer bleven onse gayten ick laetet u weten
Ten sal mijn niet vergheten al leefd’ ick noch hondert Jaer.

Den Meester.
    Dit Wijf praet of zy wt het wout waer
Nae ick huer aen staer, zo haer woorden blijcken.

t’Lant wijff.
    (170) Ja Meester onse jonge Katgens beginnen te kijcken
Duer groote fabrijcken,, wt een ront hol
Maer Meester die Moeder is een sulcken quaden scrol
Sy maecken sulcken Lol, dat icker of ben verveert
Ick cruyp schier in mijn Clomp of in een out Peert

(175) So lelicken is datse beert, als ghy noch hoorde van u daghen.
Den Meester.
Ia, Ja, hier hebben wijt volck hadden wy de Wagen,
Wy sullen sonder clagen, noch speelen een batement
Wel segt mijn Vrouken u begeren maect mijn bekent
Met woorden jent,, en wilt van dese andere dinghen swijgen.

t’Lant wijff.
    (180) Wat segdy Meester sout ick eeten Vijghen
Die eet ick by stijgen, och zy smaecken zo soet
Mijn man seyt dat ic in een Vijghe-korff ben op gevoet
Zijn die Vijgen zo goet dat sal ick wel onthouwen.

Den Meester.
    En wilt doch dese parsonagie aenschouwen
(185) Die sulck volc trouwen, zijnse niet wel op gheschort
[fol. A5v]
Nu vrouken segt myn u begheren met woorden kort
Hebdy den bort, of waer ist dattet u mach letten.

t’Lant wijff.
    Dats waer mijn vrient mijn Man maect alle dagen netten
En die weet hy te setten, midsen int water

(190) Hy had nu laesten een Vis gevangen zo groot als onse Kater*
Die schonck hy die Pater,, van de Katuysers
T’zijn seker goe vuysers
En oock goe bruysers,, die den Wijn niet en sparen.

Den Meester.
    Wie hoorden zijn dagen oyt vreemder verhalen
(195) Ick sou hier vergaren,, wel veel volcx ten lesten
Want kal ick vant Oost zy kalt vant* Westen
Sy wetet te bevesten,, noyt dier ghelijck
Tsa ick moet gaen versieren een aerdige practijck
Mijn konst ick bedijck,, na suptyle treken

(200) Bey of zy oock doof sou zyn dat haer mach gebreecken
Dat zy dus vreemt gaet spreecken, dat dunct myn vry
Vrouken segt wat begeerdy doch van my
Met herten bly,, moechdy myn wel verhalen
Waer lettet u doch.

t’Lant wijff.
    (205) Och lieve Meester Kackadoris mijn vruecht moet smalen
Mocht ghy myn wat vermalen, zo en waert geen scheel
Mijn man seyt ick ben zo leelijcke geel
Ghelijck swarte Neel, die tot onse Koster woont
Condy myn oock wit maecken t’wert u gheloont

(210) Daer blijft niemant ghehoont die met myn handelen
Ick sal u loonen eer ick gae wandelen
By boonen erriten of mandelen, sal ick u prijsen,, fijn
Dus begeer ick ghy u konst wilt bewijsen,, mijn
Ick sal u int veriolysen, zijn door uwen bestier.

[fol. A6r]
Den Meester.
(215) Ick weet u raet o Venus dier
Reyn Vrouken fier,, weest niet versleghen
Siet hier heb ick kruyden wel hondert en neghen
Die ick in diverse weghen,, heb ghevonnen
Onsen lieven Heer heeft u tot myn ghesonnen

(220) Nu wordy ontbonnen, van uwen last
Bylo Vrouken ghy hebtet seker wel gepast
Ick segt u vast,, want morghen sal ick reysen
Nu sal ick u helpen al sonder veysen
Al dat ghy mocht peysen, sal ic u doen certeyn.

t’Lant wijff.
    (225) Gemus Meester wat moyer busschen hebdy, zy staen zo reyn
Hier int gemeyn moet icse wel bekijcken.
Den Meester.
    Ho Ja sietse vry alghelijck
Int swerelts fabrijck, oock geen zo schoon wt gelesen
Mijn Cruyden zijn zo waerdich datse sullen worden gepresen

(230) Want zy connen genesen alderhande qualen
Als pocken leemten, clapooren sprutent vier sonder falen
T’waer my niet mogelick te verhalen, al haer virtuyten
Maer moertgen wilt my seggen al int besluyten
Hebdy wat roo duyten, zo weet ic raet dat u helpen sal mueghen.

t’Lant wijff.
    (235) Ho wat vraechdy Meester na onse Suegen
Of zy wat duegen,, Jaese certeyn
Onse grootste soch kacte nu laesten wel xij Biggekens groot en cleyn
Die vercoft ic zo ic meyn om drie pont groot
Dat creegh ic aen enckelde Ducaten en angelotten root,

    (240) Hee wat dunckt u maet heb ickse niet wel vercoft.
[fol. A6v]
Den Meester.
    Heeft zy dat gelt slechts met haer gebrocht
Dat moet zijn ondersocht om daer aen te raecken
Hoe suyverlijck sou ick haer dan maecken
Dus wil ick als een man waecken,, op dit pas

(245) Ick maeckse wel veel moyer dan sinte Loy was
Met smeeren ras, van dese Salve.

t’Lant wijff.
    Jae Meester onse Koyen zijn opt kalven
Want morgen te derdalven,, wilt mijn wel verstaen
Salder een van onse Koyen kalven gaen

(250) Dat sullen wy dan stallen saen om te mesten vet
Ende gevent Soetemelck te drincken altemet
Ja weet,, tsai wat een soet kalfgen salt wesen.

Niet waer Meester Kackadoris

Den Meester.

    Die dus een wijf heeft hem mach wel vresen
(255) Sy is bycans een Doctoor ghepresen,, nae zy hier kan kaecken
Maer gans Coekracht hoe sal ick best aent gelt raken
Nu ick mach een ent maecken van dese malle praet
En roepen wat luyder op dattet dese dove truy verstaet
Nu Vrouken begeerdy oock baet, tot u gheryven

(260) So sal ick u terstont beginnen te smeeren te wrijven
Maer eerst moet ic sien ronde schijven,, daer men de Botter om coopen.

t’Lant wijff.
    Daer en darf ick niet veer om loopen
Als ick wil ontknopen, dit knoppel-doeckgen ront
Maer Broer wat wildy hebben seghtet terstont

(265) Dat ghy my maect gesont van mijn quellagie
Segt op laet hooren.

Den Meester.
    Om drie pont groot maeck ick u een ander personage
So suldy coragie, moghen bedrijven
U Man sal nimmermeer teghens u kijven

[fol. A7r]
(270) Noch om ander Wijven niet meer dincken
t’Lant wijff.
    Siet daer zijn drie gouden engelen die sal ic u schincken
En sietse doch blincken de cluer is root
Want t’is veel te veel drie pont groot
Jaet by den doot al waren wy al broers.

Den Meester.
    (275) Gans vlees had ic dat gelt slechs in mijn buers
Ic deet maken een kuers,, voor mijn liefste minneken.

t’Lant wijff.
    Hey wat seghdy Meester wildyt doen.
Den Meester.
    Ick sal u wel maecken dat schoonste minneken
Ghelijck een Goddinneken sal ick u stoffieren

(280) Maer t’is te weynich.
t’Lant wijff.
    Nu nu nae u begeeren,, sal ick’t vermeeren
Noch een Ducaet
Op dat ick wanneer mach krijghen baet
Dit gelt aenvaet,, en toont terstont an my u kueren.

Den Meester.
    (285) Maer moertgen wildyt besoeten ghy moeten eerst besueren
Of t’zijn al lueren alle mijn voorstellen.

t’Lant wijff.
    Way Meester ghy moecht my niet te seer quellen
Ick en sal niet bellen,, off ick waer een Os.

Den Meester.
    Nu wel aen dan zo steeckt u Nues in desen bos
(290) Al waerdy een Os,, zo toonet zijn crachten.
Hier fniest zy, en saeyt this this.
t’Lant wijff.
    Waper moort ic splijt schier van bachten
Dat ghy moet versmachten wat Cruyt is dat?

Den Meester.
    Ghy moeter al bet aen ick segt u plat
t’Verstant wel vat,, zoo als een Mayt

[fol. A7v]
(295) Nu voeldy wel dat myn cruyt zijn cracht verspreyt
Ist quaet bescheyt hoe vaerdy moer.

t’Lant wijff.
    Godt segen mijn dat is te deghen starck poer
Roockt menich boer,, hy soude hem beschijten
Och lieve meester t’hert dunct my te splijten

(300) En an stucken te rijten, salt noch langer zijn duerende.
Den Meester.
    Wildyt besoeten ghy moetet zijn besuerende
Dus ben ick schuerende tot alle termijnen
Nu sal die geelicheyt heel verdwijnen
En gelijck sommige Bagijnen zo wit suldy worden.

t’Lant wijff.
    (305) Och lieve Meester ick macht niet langer herden
t’Schuert schier aen flarden, al dat ic aent lijf hebbe.

Den Meester.
    Hout u vromelick want ick van als u geryf heb
En een goet confortatijff heb, om u commer te stelpen

t’Lant wijff.
    Och lieve Meester wilt my doch helpen
(310) Off ick beghin te gelpen ghelijck onse koeyen.
Den Meester.
    Nu nu t’vergaet wilt niet meer loeyen
Noch u zo vermoeyen, t’is nu meest over.

t’Lant wijff.
    Wort ick al wit.
Den Meester.
    Ja als een verdorde lover
(315) Dus maecket niet grover, met koechen en stenen.
t’Lant wijff.
    Wat droes Meester ic had na beginnen te weenen
In al onse veenen, en wast niet sulck stof
Way die Heer zy gelooft ic ben immers daer of
Dus seg ick u loff, wt gantser gront

(320) t’Was te deghen starck Cruyt, t’wrocht terstont
Ick segt goet ront, ghy zijt waerdich om prijsen

[fol. A8r]
Maer segt my meester om t’hart te veriolijsen
Eer ick nae huys gae reysen,, mach ic wel met eeren.

Den Meester.
    Ontbeyt hier heb ic noch Salve daer moet ick u me smeeren
(325) Dat sal verteeren al die geele vlecken
Daerom wilt herwaerts tot myn strecken
Ic segt sonder gecken want hier leyt alle die macht, an

t’Lant wijff.
    Ghy zijt seecker een wijs ende wel bedacht,, man
Al dat ick met cracht can,, is tot uwen besten

(330) Maecktet slechts nu ter eeren int lesten
Dat ick tegens u hesten,, dat waer myn schult.

Den Meester.
    God wouts nu sal den duyvel werden vergult
Weest doch verdult,, ay siet eens hoe moy
Ho ho ghy wintet nu al veer van sinte Loy

(335) Nu heb ick ommers te degen ghevult met Hoy,, haer kaproen
Maer wat nicker sal ic haer best meer doen
Sy is voorwaer boen, om den vuylen druyt te wesen
Besiet isse niet aerdich dus gae icse ooc te samen genesen
Datse wel moghen vresen die aen mijn soecken raedt,

(340) Isse niet aerdich.
t’Lant wijff.
    He he wat seghdy Meester.
Den Meester.
    Maer nu crijchdy eerst recht te deghen baet
Want de Geelicheyt vergaet zeer wonderlijcken.

t’Lant wijff.
    Och meester mocht ic mijn selfs eens bekijcken
(345) Dat ic mee mocht strijcken, daer ghy niet en raeckt
Den Meester.
    Sorcht niet Vrouken t’wort hier al te deghen wel gemaeckt
Dus niet en waeckt, maer hout u vroom.

t’Lant wijff.
    Ay nu sal ick mijn Man zijn te deeghen wellecoom
Ick nu niet en schroom,,* om by hem te slapen

[fol. A8v]
(350) Hoe sal hi hem verwonderen iae hoe sal hi staen gapen,
Wat genoecht sal hy rapen, in mijn aenschouwen.

Den Meester.
    Hay nu zydy een Princes der Vrouwen
Waerdy nu by Bouwen,, hy croop stracx by u onder
Een yegelijck die u ken salt geven groot wonder

(355) Waer ghy bysonder, aen dese schoonicheyt zijt geraect
Wat dunckt u vrienden isse niet suyverlicken gemaeckt
Mijn const behoortse oock te zijn ghelaeckt
Besietse vry te deghen.

t’Lant wijff.
    Och Meester ick heb sulcken pis
(360) Haest u wat gheris,, of ick sal my besaycken
Den Meester.
    Holla wacht wat moerken ick sal roepen onse mayken
Die sal u die pot reycken tot u ghemack.

t’Lant wijff.
    Och och ick krijch sulcken grooten cack
Ic schijt schier in mijn Pack,, dus wilt u wat haesten.

Den Meester.
    (365) Mijn dunct zy sout wel van ayeren maken int laetsten
Want het quaetste,, sou noch wel comen op’t lest
Daerom wil ic gaen scheyender of alle mijn best
En geven haer die rest,, zo ben icker van
Besietse eens vrienden gebreeckter ooc yet meer an

(370) Ick sweer byden ban dat ickse immers rustich heb vermaelt
Nu ist gelt verdient Moertgen.

t’Lant wijff.
    En ick heb u oock al betaelt
Mijn druck nu smaelt,, van achteren tot vueren
Ick wil nu nae huys gaen al sonder trueren

(375) Want nu sal my gebueren,, veel kussen en soenen
En de luyd’ sullen nu voor my lichten haer kaproenen
Ende gebraden hoenen sal ick nu eeten
Nu sal my mijn bruynicheyt niet meer werden verweten,
Als ic by mijn man ben geseten, en hy my siet dus net

[fol. B1r]
(380) Ick wed hy stracx met mijn sal willen te bed’
Jae hy by gedt, want ic ben nu te wonderlicke schoon
Nu adieu meester onse lieve Heer moet zijn u loon
In den hoochsten troon moet ghy dat vinden
Nu mach ick gaen leven als die wel gesinden

(385) Voor alle winden gae ick nu heene focken
Adieu Meester Kackadoris.

Den Meester.
    Adieu Princes van alle malle marocken
Treet vry die schocken, daer toe zijt ghy gefatsoneert
Wat dunct u altesamen heb ickse niet wel gesmeert

(390) Al waer zy beteert, zo heb ickse versiert
Maer wat droes dat wijf was heel vreemt gemaniert
Daerom heb ickse zo rustich gebardiert, hubs en fijn
Maer hoe welcoom salse haer man zijn
By gans knijn, als hyse dus siet bedreten,

(395) Ick ducht hy sal haer welcoom met een aemde houts heten
En haer die rug meeten hoe salse mijn dan vloecken
Nu isser yemant meer die mach mijn comen versoeken
In holen en hoecken, ic woon aldernaest pover
Daer ’t huys te Vensteren wt hangt daer schuyn over

(400) Daermen gras noch lover nimmermeer siet wassen
Ofte daermen niet dan vuyst loock en brassen
Dus wilter op passen, tis daerom wel hooren waert
Ginsen daer die Kerck op die Toren staet
Midsen inde kruepel straet daer sult ghy my vinden

(405) Om gesonden op kricken te helpen sal ic mi onder winden
Ofte siende te maken als blinden, zo can icse verlacken
Nu nu ic mach mijn quacsalvery weder tsamen packen
En in malcanderen smacken zo mach ich vertrecken
Ende wil gaen besoeken op andere plecken

(410) Ic segt sonder gecken datse mijn so welcoom sullen heten
Gelijcmen onse kat doet alsse de soetemelc heeft gegeten
Gheseyt int secreten maer laetet by u blijven
Want hier langer te staen ken sou hier meer bedrijven
Dus wil ic gaen drijven na huys sonder beraen

[fol. B1v]
    (415) Met oorlof mijn Heeren wilt in danck ontfaen
Ons simpel vermaen zo ghi hebt verstaen en gehoort
Om te verhueghen ist voor u altesamen ghedaen
Met oorlof mijn Heeren wiltet in danck ontfaen
Isser iet bedreven daer wy ons hebben in ontgaen

(420) Denct dat Retoricas paen, niet dan geckernien brenghen voort
Met oorlof mijn Heeren wilt in danck ontfaen
Ons simpel vermaen zo ghi hebt verstaen en gehoort.

In duechden en eeren, is ons begeeren ghy wiltet accepteren, ons simpel rapoort.
Eynde van Meester Kackadoris.
Continue

Een Tafel spel van een Lansknecht die te-
ghen zijn eyghen schaduwe vocht.

HY die crachtich en machtich is in alle zijn werken
Wil u verstercken ghy ionstige natie
Met zijnen geest, aldermeest in alle percken
So dat ghy moecht mercken zijn goede gratie

(5) Dus ghy Heeren mijn salutatie,
Daer ic u in dese statie mede coem besoecken
Ic ben die Lansknecht met die lange broecken
Sweeren en vloecken ken ick by gans doot
Pots longeren pots darmen cleyn* ende groot

(10) Gans bier en broot pots marter mede
Maeckt hier yemant eenige onvrede
Met eenen snede hou ick hals ende benen af,
Mijn heeren al spreec ic dus stout ende straf,
Weet dat mijn geblaf u niet en sal letten,

(15) Maer wist ic yemandt die u woude verpletten
Ick woude voor setten mijn lijf ende hals
Met dit geweer t’is duytsch of wals
Want van als weet ick mijn te gheneren,
Met Slach sweerden houwen steken met speren,

[
fol. B2r]
(20) Wie sou myn deeren ick die vechten mach
Ick woude ic yemant zo vroom sach
Die my met een slach dorst beseffen
Hey by gans lap hoe sou ick hem treffen,
Maer mijn keffen en sout hem niet doen,

(25) Maer mijn handen moesten hem spoen,
Stout en coen sonder verschricken
Met die deegen hou ic in stucken
Balcken seer dicke ia een voet int viercant
Mijn feyten zijn kundich door’t gheheele lant

(30) Noyt ben ic met schant te rugge geweken
Met spietsen weet ick meesterlijck te steken
Ic wert geleken by hans onversaecht,
Die had laest twee lans knechten wtgedaecht
Sy werden geiaecht als rotten die vlogen

(35) D’een verloos zijn Neuse d’ander zijn oogen
Alsulcke toogen, weet ic ooc te strijcken
Ic ben geen man die lang sal prijcken
Eer zy toe kijcken ben icse op’t lijf
Laest had icker een deel voor te weten vijf

(40) Die my seer stijf quamen aen gedrongen
Maer ic was wat aen d’een zy ghesprongen
Lever en longen hoe ginck ic mijn weeren,
Ic en stont niet als die eerst leeren
Maer haelden veel eeren tot mijnder lof

(45) Drie mannen sloech ick seven armen of,
Twas te grof tot haer ongeminne
Die vierde cloofde ic het hooft tot die kinne
Ten brocht gheen minne tusschen ons beyden,
En die vijfde moestmen noch geleyden,

(50) Die creegh int scheyden sulcken klop
Achter over zijn rugge tot voor over zijn cop
Diet steeckt in zijn crop tot alle tijden,
Somma zy quamen alle in groot lyden
Die tegens myn strijden, als ic maer wilde

(55) Ic weet oock meesterlic te vechten metten schilde,
[fol. B2v]
Als een gilde rustich om te gaene,
Zo dat mijn elck moet ruymen de baene
Waer ickse coom aene, ofte aenvaerde
Ick doese oock tuymelen vanden paerde

(60) Op de aerde somtijts dosijnen of daer by
Souder yemant kampen tegens my
T’waer beter dat hy een half iaer te veuren
Hem bedocht wat hem soude gebeuren
Sonder treuren slaghen by hopen

(65) Niemant blijft ongeraeckt dan diet ontlopen
Ick gaese ontslopen doort hertich nijpen,
Sulcke grepen weet ick oock te grijpen,
Datse pijpen gelijck een gebraden kat
Als ickse maer eens hebbe gevat,

(70) Zo moetense plat liggen int leste
Mijns gelijc vontmen noyt int oost noch int weste
Ick ben die beste van alle te samen
Want niemant zo kloeck die mijn kan beschamen
Al waert datse quamen wt Switser lant

(75) Die welcke van vechten hadden goet verstant
Noch comense in schant als ickse besoeck,
Dan laetst viel my een veel te kloeck
Die had een witte doeck op haer bolleken
Ick stormde ick wridselde met haar molleken,

(80) Maer int holleken moest ick het verliesen
Ick huppelde eerst lanck gelijck de miesen,
Tanden ende kiesen quamen te gare
Help Heere God wie staet doch dare
Ick crijgh schier vare, och dorst ic krijten

(85) Eylacy mijn dunct hy wil mijn smijten
Ic moet mijn vermijten gans koeyen keese
Blijft hy hier noch lange, van grooter vreese,
Tis best dat ic leese dat hy mach wijcken,
O Heere, o Heere laet doch u ionste blijcken,

(90) Ende maect dat hy gaet strijcken op der straten,
Maer wat ick veel bidde ten mach niet baten,

[fol. B3r]
Ick blijf verwaten, door vreese vast,
Ay siet doch siet, hoe is hy gewapent ende geharnast
Vlus crijgh ic een tast op mijn bollement

(95) Ic wil hem vragen hoe hy hier comt ontrent
Vrient wie heeft u gesent doetet mijn weten,
Ic begeer ooc segt toch hoe zydy gheheten,
Zo mach ich vergeten die angste groot
Ic sorch hy sal mijn noch brengen ter doot

(100) In grooter noot was ick mijn dagen
Nu tsa tsa wat wil ick veel clagen
Hier vallen noch slagen by mijnder zielen,
Siet toch siet altijt is hy mijn op die hielen,
Gans potten en platielen dat is te stout

(105) Ic rade u vrient dat ghy u handen hout,
Want ghy sout het moeten geven verloren
Nu nu zydy zo coen van moeder gheboren,
Zo comt mijn van vooren eens te velde,
Ick sal u t’hooft cloven met ghewelde

(110) Als ick vloeck en schelde so moechdy beven
Tsa dats u een slach van boven ghegeven
Ick beneem u t’leven al waerdy eens zo fel
Gans Iongeren* dat onsprongdy wel
Maer ic sal u noch snel te Aerden doen sijghen

(115) Hey dats van onderen ten baet gheen swijghen
Ghy sult slaghen crijghen of ghy sultse schutten
Byden doot hoe begonst hy daer te dutten,
Segt arme blutte,, hoe smaeckt u datte,
Her jo romp slomp daer crijghdy noch watte,

(120) Al waerdy katte ghy en souts niet ontcomen
Ja smijt ghy weer dat en sal u niet vromen,
Ick sal niet schromen noch zijn vervaert
Hey gans Iongeren hier heb ick een Hellebaert
Zijt nu beswaert ghy comt vande benen

(125) Ey siet toch siet hy heefter oock al eene
Wat moechdy meenen ghy vuyle katijf
Wacht u, daer crijght ghy een steeck int lijf

[fol. B3v]
Ick stiet seer styf maer t’ginck niet deure
Myn dunct hi is gepansert van achteren tot vuere

(130) Ick val te leure als een arm clappere
Bylo mijn Heeren al is hy gheen snappere
Hy weet soo dappere, te doen zijn keere
Zo ras hef ick niet op hy is me in de weere
Smijt ick meere, hy doet oock alzo

(135) Siet hoe lustich springt hy als een Molenaers vlo
Neen neen bylo meendy mijn so te verlacken,
Pots marter dats op u kinnebacken
Harde smacken doen wel leeren, men seyt
Hey dats weer aen niet langhe ghebeyt,

(140) Ick doe aen u een feyt, al ben ick teder
Och lacy ocharmen daer leg ick neder
Tsa nu wil ic u weder toe comen met mijn poock
Ja ia wat wil hier zijn legdy daer oock
En maeckt gheen roock segt zydy ghewont

(145) Dats recht u loon ghy swerte hont
Gaet loopen terstont, of ic iaech u van hier
Ja durfdy noch blijven staen by gans fier,
Ghy groote gier ick coom u weder aenboort
Segt toch wie zydy met een woort

(150) Eer wy rechte voort weder beginnen,
Sydy den vromen Ogier quaet om verwinnen
Al costent mijn sinnen ghy crijght den prijs
Of zydy den grooten Roelant maket mijn wijs,
Of Malegijs vol alder toverijen,

(155) Diemen nauwelijcx wist te bestrijen,
So wil ic mijn vlijen met u te compareren
Of zydy Alexander wiltet myn doceren
Die tot zynder eeren die gantse werelt bedwanck
Of zydy Herculus seer moedich van ganck

(160) Die Centaury met cranck eertijts was machtich
Of zydy Jason vol sterckten crachten
Ten waren warachtich gheen stomme personen
Nu spreect doch en wilt u int werck verschonen

[fol. B4r]
Of men sal u hoonen voor alle te gader,
(165) Ick ben dat ghyt weet dief noch verrader,
Maer een vroom daeder in alle myn wercken
Segt my toch zydy Samson die stercke
Zo wil ic u int perck niet comen te velt
Of zydy Goliadt die groote vroome helt
,
(170) Die op zijn ghewelt een kamper wtdaechde
Maer David voor hem niet versaechde
Soot Godt behaechde ginc hem toe met betrouwen
End’ heeft den groten Gygant t’hooft af gehouwen
Dit salmen ooc noch aenschouwen coem ic u aenboort
*
(175) Wat segt ghyer toe spreect ghy niet een woort,
Ic werde verstoort ende lope schier over dweers
Seker de mont sal u zo lange deuren als den neers,
Of zydy by de keers niet te spreken man,
Zo wil ic liever morgen comen en vragent u dan

(180) Want ic en kan als nu toch geen woorden crijgen
Ick sorch ghy sult heel wennen tot swijghen,
Gans paerde Vijghen noyt sulcken confuyse,
Wel vrienden houdy hier verraders in u huyse,
Och had ic een luyse hy most inder assen

(185) Ja ia seker quant legdy op u verrassen
Ick wedde ick sal bet passen op u handen
Bayt sal icker noch moeten uyt scheyden met schanden
By gans tanden zo blijf ick in rouwe,
Hout doch stal en geeft myn de hant op trouwe

(190) Wonder ic hier aenschouwe noyt sulcken sticke,
Ey siet toch siet hy begeert alzo wel pays als icke
Wat vreemde quicke comt myn noch vooren
Met oorlof vrient laet myn nu hooren
Waer zydy geboren, noemt myn de stede,

(195) Hach hach hei hy heeft inde hant oock mede
Den hoet gerede, hy is van edelen stamme
Ick sie wel u Vaer was stier noch ramme
Noch ghy hebt noyt mamme van een stier gesogen
Tsa nu drinck ic u pays toe met groote togen

[fol. B4v]
(200) Hier voor den oogen, eer dat wy scheen
Ontbeyt wat is ditte hy heefter ooc al een
Wel ic ben te vreen drinct den uwen
Ick hebbe hier alzo veel als ick mach stouwen,
Mach icket door douwen ick drinck zo dicke

(205) Hey dats u voor, waer na stae icke,
Siet daer neemt mercke hoe ickt wt lappen,
Tsa tsa Waerdinne ghy moet noch eens tappen,
Hoordy niet clappen een kanneken clincken
Dat ghy weet, Lanst ick sal u toe drinchen

(210) Wilt niet dincken dat ick u sal na dragen
Dat ghy my alzo dapper hebt geslagen
Ick was weert myn dagen by geen lansten te comen
Maer ic sal u prijsen tot uwer vromen
Tsa sonder schromen ic brenge u weer an dan,

(215) Siet daer siet hy maect ooc de kan wan
Wat dunckt u daer van, man ist niet vanden moyen
Igo slocker hals ghy cont ooc wel poyen,
Ghy laetse doorschoyen, met droge lippen,
Wel aen ic brengt u nu op de nagel te stippen

(220) Metten duym te knippen, zo ic ben gewoone
Tsa tsa dat is u voor al costent een croone
Siet siet hoe schoone weet hy dat wt te vegen
Snyt en knipt nu mede zo ist te degen
Laet blijven verswegen twist en kijvagie<
br> (225) Longer gaten ic crijch in mijn beenen coragie,
Ick moet als een pagie, eens dansen ter stede
Ey siet doch siet hy huppelt oock mede
Mijn dunct inder waerheden ghy al om zijt
Ick seg tis iammer dat ghy stom zijt

(230) Want ghy niet dom zijt in alle u beginnen
Ick duchte wasser met dansen prijs te winnen
Ter Cameren binnen na ic aenschouwe
Ghy hardet immers zo lange als ic souwe
By mynder trouwen ic heb aen u geen verhal

(235) T’ian siet eens hoe ic nu springen sal
[fol. B5r]
Ja ia condijt ooc al, besiet desen quant
Siet daer dat zijn twee simpelen met arriere brant
*
T’ey dubbelt ic cant al gelijckelijck
Die vijf passen weet ic zo rijckelijck,

(240) En practijckelijck, of te meten
Ic weet noch niet maet, hoe dat ghy zijt geheten
Dat ghy sout weten als ic doe nu
Hey dats weerom siet vry gau toe du,
Ic wert niet moe nu, al dans ic noch zo vele,

(245) Met vier sprongen ben ick over die dele
Al costent mijn kele, siet hy weet de dingen, ooc
Helpt gans plancken hoe sacht condy springen, ooc
Ist op u kous voetelingen ooc, ic peys wel raet
Wil ick u seggen Cosijn ghy hout geen maet

(250) Want ghy staet met allen zeer bot
Hoe na sout ghy wel maken den sot,
Met een marrot en kappe met bellen,
Daer ooren aen zijn van anderhalf ellen
Ick salder u een bestellen ontbeyt slechts te morgen

(255) Maer ghy draecht zeer rustich den geest verborgen
Datmen treuren noch sorgen, an u mach mercken
Zo boertelijck en soetelijck weet ick te wercken
Daer ic ter percken come ontrent
Datse moeten lachen die daer zijn present

(260) Soo aerdich en jent hou ick mijn fris,
Maer ick vertreck nu dat hebdy ghewis
Oorlof mijn Heeren siet wat wil dit beduyden
Gans noorden en suyen hy heeft den hoet inden vuyst
Helpt sinte Pieter so ic doe so doet hi iuyst,

(265) Segen ick mijn hy cruyst hem ymmers zo veel
Zydy oock vervaert voor mijn o broeder eel
Laet ons het scheel, aen deen zy leyden
Datter is tusschen ons beyden
Dus wilt u bereyden, met mijn van hier te gaen

(270) Oorlof mijn vrienden van stonden aen
Siet siet hy heefter oock al mede geraen

[fol. B5v]
Hy can dats plaen, machtich wel leeren
Oorlof vrienden van stonden aen moet ick bestaen
Van hier te passeren,

(275) Bljft bevolen die Heer der Heeren.
Continue

Een Tafel-spel van een parsonagie, een
Sot spelende met een Marot.

ONT-beyt Marot en condy niet spreken
Groet toch dese bruyt alsoot betaemt
En siet toch haer kijcken wat moet haer ghebreken
Ontbeyt Marot en wildy niet spreken

(5) So en suldy gheen Vijghen eten in drie of vier weken
Om dat ghy mijn laet aldus beschaemt
Ontbeyt Marot en condy niet spreken
Groet doch dese bruyt alsoot betaemt
Sy swijcht al stil al sou ick worden gheblaemt

(10) Ick wert schier gram op dees totebelle
Ey siet toch haer kijcken dees swarte nelle
Met haer geel velle dit proper dier
Ic moet u eens laten blancketten op een ander manier
Ghy zijt zeer fier met u langhe kinneken

(15) Gans craeckelingen wat een aerdich minneken
Ghelijck een goddinneken suldy dan schoon zijn
En u oochskens sullen dan bloeyen gelijck roo wijn
Maer dan moet ghi noon mijn als ghi die bruyt bent
Ghy zijt schier groot ghenoech en exelent

(20) Waer ghy slechs bekent ghi sout niet langer te vrijen blijven
Wel marot sal ic al den dach int lijen blijven
Of sullen wy partije blijven dus latet my toch weten
Ic wed om een duyt ghy hebt u bescheten
Zo wordy ghesmeten ia by mijnder zielen

(25) Wat segdy Marot
Hy seyt hy kan niet zo seer doen zijn kachielen
Waer hoordy oock fielen zo sottelijck kouten

[
fol. B6r]
Ick wed Marot ghy sout wel eens mouten
Wilt u verstouten en segt over luyt

(30) Godt groet t’geselschap en oock na die bruyt
En weest doch niet ruyt mijn lieve smulleken
Zo sullen wy drincken wt dat groote pulleken,
Tis een soet lulleken om wt te suypen
Hy voelt zo gaerne t’nat door u keelken druypen

(35) Wilt ghy nu gaen sluypen dat gheloof ick niet
Hay hay hay noyt vreemder bediet
Ay siet toch siet nu lach ick vrylijck
Sijn tranen staen en blincken blyelijck
Sprack ick den tijelijck ic denck wel neen ick

(40) Wildy noch niet spreecken marot u meen ick
Van rouwe ween ick laet ghy my lang in druc staen
Ick sal u zo dapper op u rug slaen
Ick sal mijn geluck saen heel met u verliesen
God segens u marot begint ghy u niesen
*
(45) Of hebdy pijn in u kiessen dat is mijn leet
Luystert mijn in die ooren doet mijn die weet
Hier in secreet wat u mach deeren
Sy seyt zy comt hier om domineren,
Sonder cesseren doende den bruyt een groetsele

(50) Vrou bruyt dit seyt marot tot u versoetsele
Maeckt ghy gheen moetsele maer laet hem couten
Och seyt hy mocht hy me slapen inde blancke bouten
Hy sou hem verstouten hoort mijn verclaren
Hy sou wel ses mael op een nacht in waterlant varen

(55) Wat mach hem openbaren ick moeten vraeghen
Wel marot sout ghyt wel derven waghen
Om te slapen by sulcken grooten an
Ontbeyt is zy niet zo out als Mayken of tan
Die en zijnder niet van verdurven

(60) Als daer sulcke ionge meyskens niet af zijn gestorven
Sy sal oock wel duer sturven dat weet ick wel
Want haer vaer en moer speelden oock sulcken spel
Al heten zy Nel t’is haer niet vergeten

[fol. B6v]
Hoet haer vaerken maecte hy werde niet gesmeten
(65) Als hy haer ginck meten zy aen zy
So wasse bly en lachten daerom
Ick weet niet hoe zijt maeckte zy lagen zo crom
Sy speelde mom mom ick en sie u niet
Hoet mijn vaerken maeckte ten was geen verdriet

(70) In mijn Moerkens sin
Wat segdy van Marot met haer langhe kin
Ick weet nau waer ick ben door al dit sabbelen
Wel segt die waerheyt Marot
Hebdy u Vaer en u moer wel popkens sien brabbelen

(75) Wilt vry wt rabbelen nu ghijt hebt begonnen
Ick salder na luysteren met bey mijn ooren
Hoort watse hier seyt vrienden vercoren
Sy seyt hier van vooren dees robbeknol
Die plecht die lieden te booren in sulcken hol

(80) Sydy droncken oft vol wat mach u letten
By lo Marot leesdy zo u metten
So wil ick u versetten en kiesen een ander lief,
Suldy zo spreken by nacht ghy lelijcke dief,
Of leesdijt wt een brief laet my dat weten

(85) Bylo Marot daer had ick schier wat vergeten
Dat moet ick wt meten, nu ic hier ontrent ben
Die bruyt hooren wy te brengen een presentgen
Sy is doch een jentgen dat aerdich is
En ghy slacht den genen die weynich bedrijven

(90) Maer die geneuchten verstijven zijn garen gesien.
Morgen comen wy weder als die clock slaet tien
Zo sullen wy midts dien ons beleeftheyt tonen
Ic coem Marot selfs me, zo wilt u hier honen
Hy can haer verschonen zy heeft nu recht

(95) Hy wist niet dat hy hier comen sou dees arm knecht,
Sy is half slecht wildijt hem wijten
Morghen comen wy weer tot u profijten
Hier mede adieu vrienden minioot
Blijft Godt bevolen cleyn ende groot.
FINIS.

[fol. B7r]
[fol. B7v]
[fol. B8r]
[fol. B8b]
Continue

Tekstkritiek:

Meester Kackadoris
fol. A1v, vs. 4 Midas er staat: Midias
vs. 4 versnellen,, ER STAAT: versmellen
vs. 120 gherijven, er staat: gherijvin,
vs. 143 aenstaren er staat: aenstaren
vs. 190 de e van gevangen is omgekeerd afgedrukt
vs. 196 vant er staat: valt
vs. 349 niet en schroom,, er staat: met en stroom,,

Lansknecht
vs. 9 cleyn toegevoegd naar de herdrukken
vs. 113 Iongeren er staat: Ionger en; cf vs. 123
vs. 174 Dit er staat: dit
vs. 237 Siet er staat: siet