Roeland van Engelen: De coninck van Napels, ofte in wanhoop, hoop. Antwerpen ca. 1703.
Uitgegeven door dr. A.J.E. Harmsen, Universiteit Leiden.
Ceneton025940Ursicula
In deze uitgave zijn evidente zetfouten gecorrigeerd en gemarkeerd met een asterisk.

Continue
[
fol. π1r]
Frontispice: In wanhoop hoop. R.v.E.
C. Caukercken naar Dipenbeeck.
[fol. π1v: blanco]
[fol. 2π1r]

DEN CONINCK

VAN

NAPELS

OFTE

IN WANHOOP HOOP.

                  Speelwys verthoont op de Camer van de
                        Gulde van S. LUCAS, die men noemt de
                        Violiere binnen Antwerpen.

[Vignet: Fleuron]

MEN VINDTSE TE KOOP,
T’Antwerpen, by de Weduwe THIEULLIER, in de
Wolstraet, op de hoeck van de lieve Vrouwe straet.



[fol. 2π1v - 2π2r: blanco]
[fol. 2π2v]

DEn Koninck van Naples.
Fredrick. Vorst van Sicilien.
Edouwaart. Iounger brouder van Sicilen Fredrix Brouder.
Laure. Vorstin van Naples.
Izabelle. Vorstin van Salerne.
Iuli. Staat-vrouwlijn van Laura.
Flore. van Izabelle
Octaaf. Schildknaap van Fredrick.
Henrique.
Sanche.
} Ampt-bedinders van den Koninck.
Alphonze, van Izabelle.
Iodelet.
Paskaal.
Krychsli.


    Met hooch verlof van niit naar gedrukt te wor-
den, ofte de gedrucke in andere landen, niit te mo-
gen verkopen onder’t gebiit des Koninkx van Spa-
nien. Voorder zal de Niuwschirighen vorder ant-
woort bekomen inde Cammerstraat, in de swer-
ten Hondt, by Marcelis parijs, tot Antwerpen.
Continue
[
fol. A1r, p. 1]

I. DEEL.

I. HANDELINGH

Frederick. Octavi.

STelt my geen kranckhyt niuw, Octavi voor myn ogen;
Maar ziit den drouven staat hou liifd’ my kompt vertogen,
    Hou ick nu ben verkleet, en dat door uwen raat
    Verduyster wat ick ben, met dit (my vrempt) gewaat.
(5) Genoch, ick myn geboort, zo verren gaan misachten,
Van énen vorst geringh, de deucht zo-ver versmachten.
    Want yndelijck dit kleet, waar mynen staat versmoor,
    Toont dit noch aan u oogh Tinakrias rechte hoor?
En zonder sleep of stoot, allen in ’t Bos getreden,
(10) Kent ghy noch Frederick, in dees verklede leden?
    Oct. Myn Heer. Dit kleet verdryft van u de dounkre wolck
    Di dryghden uwen kop, te-midden ontder ’t volck.
Doch denckt op ’t dradent rat, der Luck-vrouw, niit te-tergen:
Ick weet, zich énen vorst, niit langh en kan verbergen.
    (15) Dus schoudt het blyven hiir, al-eer het u verraat.
    Waar, door Rodolfens doodt, zult wezen in-den haat;
Van énen Heldt zo vroom, den staat ghy komt beroven.
Fr. Het lot dat stelt zich vast, hiir kan ick niit geloven.
    Octaaf ick weet oock wel, dat deze doodt my verght,
    (20) En dees gestoorde vreucht, en Koninckx haat my terght.
Naar van-gelyken oock, Octavi dint te-weten
Hou ’t schoon voorstinenn Beldt, myn zinnen heeft bezeten:
    En dat de minne-vlam, onbrydelt, zonder toom,
    Den staat, en ’t Konigckx macht vertoont my zonder schroom.
Oct. (25) Maar Heer; in wat gevaar aldus u Leven stellen?
Fr. Den mout, de daat vol deucht, gemeenlijck komt verzellen.
[fol. A1v, p. 2]
    Ick derven daar het dint, voor dees voorstin zo schoon;
    Hoe-wel het luck ver-af, my wygert allen loon,
Het noot-lot niit-te-min, kan anders zyn gechoren
(30) Dat ick door Hemels-jonst, voor haar noch ben geboren.
    Maar met een ydel vrees, bevangen ziin u bryn!
    Myn aanschyn in dit landt! hou zouw dat kenlyck zyn?
Het tilt-gewaat, en plym, en Wapens al gelaten
In ’t ruyge loof en bos, en dus quam op dees straten
    (35) Wel tegen mynen danck, ’t en opzicht van myn vlam,
    En dit ghy alles weet, en hou ’k hiir met u quam.
Dus dan daar deucht my dringht, daar Min hoopt liffd’ te-werven;
Ontziin geen aartsche macht, verwinnen ofte sterven.
    Oc. Wat is u opzicht doch. Fr. alleen in dit gevvaat
    (40) In ’t naaste dorp te-gaan, vertouven op de straat;
En oock myn Ros nu doodt en onder my gebleven
Kompt door dit ongeval my deze vvetten geven.
    In Naples midler-tydt, gaat ziit vvat dat-men dout:
    Oock met vvat slach van hoop, myn onhyl vvort begrout.
(45) Let op myn s’vroulyns oogh, of af-keer. Oc ’k hoor geruchten
Myn Heer, en touft hiir niit, maar gaat voor ’t onhyl vluchten.
    Fr. ’t Is vvaar ick hoor terucht, een stem oock van-gelyck.
    Kom, op een ander ste, met u van hiir vvat vvyck.



II. HANDELING.

Izabel. Flore.

O! ja Me-vrouw my dunckt dat nu dit een-zaam leven
(50) Ten vollen dint gestaackt; u tot het hof begeven.
    Hou-wel ick ben verblydt, wanneer aan u mach zyn;
    Doch ’t af-zyn van de stadt, my geeft verholen pyn,
En als het prachtig Praal van Naples kan bedenken
Vliicht mynen dinst van u, die heugen komt hem krencken.
[fol. A2r, p. 3]
    Iz. (55) Niuws-girighyt alleen is di u reden herst;
    Op my neem al dees fyl, de-geen u voorder perst.
Ick weet het mouylyck is, aan jounckhyt onzer dagen
’t Verlaten van het hof, in ’t enich zich behagen.
    Maar zo-’g eens recht door-zaacht, hou-dat een vroom gemout
    (60) De slaverny misacht, di hem den brouder dout,
Dan zouwdt ghy klaarlyck ziin, men-aan-nempt zonder mouten
Te-laten ’t geen dat pynt, voor ’t geen ons kompt begrouten;
    En dat het stille vvouwdt, en vvyze een-zaemhydt
    Van schouwders treckt het jock, en innerlyck verblydt.
Fl. (65) ’t Is vvaar den vremden zin der vorst van Salentyen.
Iz. Zecht eer den blinden vvil di ick altydt mout lyen.
    Ick mout nu door het recht, den Hemel heeft gestelt
    In kleen verschil van tydt, langh lyden vreet gewelt;
Dat door een drouvich lot, zyn bryn zo blindt verblinden,
(70) Ick vind’ hoof-aardichyt, daar ’t Brouders deucht moust vinden.
    Niit dat hy niit en-heeft, tot voor-deel van den staat,
    Den vyandt aangeziin, getreft met voom gelaat.
Den Koninck vvel zo zeer, heeft hem in groter vveerden;
Noch vvit voor leger-Heer, als zynen arm aanveerden.
    (75) Door hem zo is den staf, van ’t Ryck noch in de handt
    Hou-vvel met grote macht, Sicilen hiir gelandt.
Maar ’t rouwe Leger-ampt, ver van te zyn vvat flouwer,
Bezoutelt zynen zin, mackt zyn gemout noch rouwer.
    En zo, gelyck ghy vveet, ick vraaghden een vertreck,
    (80) Te-zyn hiir van bevrydt, en myden zyn gebreck.
Hiir ’t hellich van een Jaar, heb ick al-re versleten
In dipen pys en vre, en ’t vvoulen schiir vergeten
    Dat zo de Werelt dringht; vvaar-me dat ick nu lach,
    Wanneer ’k ziin rechte vreucht, in ’t veldt di ’k doun niit zach.



[fol. A2v, p. 4]

III. HANDELINGH.

Frederick. Izabel. Flore.

(85) ME-vrouw vergeven wilt dit onbetaampt ontmouten,
Dat brack u samen-spraack, zo haast ’k u quam begrouten.
    Geperst met ’t swaar gewicht, van ’t ongeluck, my groot,
    Vervolght van ’t quade lot, van ryckdom heel ontbloot,
Myn zelfs nu hatent me; ick zouck waar ’k doch zal ynden
(90) Myn steppen zonder ernst, en waar my hene-wenden,
    Tot ’t stellen mynder druck in trouwe, hulpzaam handt;
    Zo ’t oock geen weeckhyt is, te-zouken hulp in ’t landt.
Iz. Ongh’ylden vremdelingh, wanneer myn medelyden
Kon dinen u tot hulp, en u het hart verblyden
    (95) En stillen uwen step, en zinnen van-gelyck,
    Zijt zeker ick alre, naar hulp, en bystandt wyck.
Maar, om de vordering van deze te-bewyzen,
Wat slach van ongeval, houwdt u zo diip in ’t pyzen?
    Fr. O! laas mout ick alhiir, van mynen eersten praal,
    (100) Door een bedruckt geheucht, aan-porren het verhaal
Van eenen groten schat, der Luck-vrouw my geschoren,
Maar van gelijck ’t verliis der rijckdom nu verloren.
    In ’d Edel komenschap, ’t gesteente dat zo wydt
    Uyt ’t Indien wort gebrocht, begon ick mynen tydt
(105) Gesolt op ’t bracke diip, en wonder hoge baren,
Van oosten naar het west, den aart-kloot omgevaren,
    Altyt oock vol geluck, zo wirt ock yndlyck ryck
    Zo-ver dat mynen waan streeck tot een Koninck-ryck.
Maar! lasen dezen schat, in luttel tydt gekregen,
(110) En kon myn driftich hart, tot wyshydt niit bewegen,
    Noch dit aan my genouch; het aasch van groter winst
    Dat lach my voor het oogh, my deed’ den quaden dinst.
[fol. A3r, p. 5]
Het Tilt-spel opgerecht tot Naples, ick bepynsden;
Waar ick oock onbekent, in-haast, stil hene-rysden.
    (115) Ick wissel, ick verkoop, en win aan alleby,
    Verzin een niiuw gebruyck, en win aan alle dry,
En alles wel geluckt; vreucht quam myn hart begrouten,
Tot dat hiir in dit Bos, veel rovers ick ontmouten:
    Waar ick ’t gemeen gebruyck, aanschouw van ’t kerent rat
    (120) Tot mynder levens winst, verliis ick mynen schat.
Nootzaaklyckhyt zo hert! mout ick u onderdanen,
En zonder tegenweer, myn zelven dus beschamen!
    Alleen ick tegen al, hiir dinden oock den strydt,
    Of sterven dus ter-plaats, of mynen schat bevrydt.
Iz. (125) Waar zeker het verliis, is ydel ’t tegenstryden.
Den mout beschuldicht-men, wanner niit kan bevryden:
    ’t Recht hart zich noot beweecht, voor wat oock ongeval,
    Daar waar de rechte deucht ’t en recht men-kennen zal.
Maar hiir met goude hulp, zo kan-men daat-lyck volgen
(130) Dit volck, van dueght ontbloot, waar ider op verbolgen,
    En zo het quade luck, u zinnen geeft noch tydt
    Te-rusten hiir een wyl, misschiin ghy oock bevrydt
Van voorder ongeval, en mogelyck bekomen
Door myn bevel alhiir, het-geen u is genomen.
    (135) Hiir alles ’m onderdaan, en onder ’t Koninckx woort,
    Zo is t’, dees grote Borcht, alleen my tou-behoort;
En hiir zo mooght ghy vry, oock u vertreck verkisen.
Fr. Dees gunste dout myn bryn, al voorder pyn verkisen.
    Noch achten kan naar ysch, een stede zo geringh.
    (140) Wanneer zoch af-te zyn waar ick den dach ontfingh.
Fl. Me-vrouw Alfonce is hiir, en komt u bootschap brengen.



[fol. A3v, p. 6]

IV. HANDELINGH.

Izabel. Frederick. Alfonce, Flore.

Iz. DIt dunckt my wonder vrempt! hou niit u rys verlengen?
    Is’t Tilt-spel al gedaan. Al. Mevrouw ’t is alles uyt.
    Iz. Wat droufhyt ist’ ick ziin, als u ’t en ogen-uyt?
(145) De Ere der vorstin heeft Rodolf di verraden?
Oft in het Tilte-geren, quam zynen mout te-spaden?
    Al. In-tegendeel Mevrouvv, met meerder konst oft mout
    Quam oot daar Helt ter-baan, maar. Iz. vvat houwdt u gemout?
VVi ist’ u reden stackt? en vvaar-om blyven steken
(150) Dout my het recht verhaal. Fr. van my zo gaat-men spreken.
    Al. Alre met grote eer, van dry behiil den strydt
    Rodolph aldaar ter-ste; wanner men-ziit net vlydt
Den Ridder komen in, di door zyn blinkent wapen
Een ider de vernouch oock in verlangen rapen.
    (155) Met Hernas heel van gouwdt, of op het ryckxt vergult
    Hy stont ter-swerter Ros, tot strydt oock met geduldt;
Het pluym-gewaat al wit, dat quam hem dicht bevangen,
Gelyck-men ’t groune loof, ziit om de linden hangen:
    Den tert van ’t Ros getuycht, den stillen moud’gen helt
    (160) Gehoorzaampt zynen Heer; en vreest, liift zyn geweldt.
Rodolphe niit verbaast, ontfanght den ingekomen,
Zich-zelf rept tot den kamp; het teken wort vernomen:
    Zy vligen tegen een, met groote konst en kracht,
    Dat nimandt kennen kon, of min, of meerder macht.
(165) Het Kruys van ider Ros, dat wirt al-re gewonnen
En nimandt merken kan, of ’t kampen recht begonnen.
    Zo op een schalien-dack den hagel klettert dicht,
    Als hunne slagen doun, op ’t wapen vol gewicht.
[fol. A4r, p. 7]
Den vremdelingh verhit, dynst ynd’lyck tot verwondren;
(170) Den vorst met ’t grote hart, kompt seffens op hem Dondren;
    Hy dringht, hy douwdt, en slaat, en alles zonder mis.
    Dat ider eer hy windt, meent hy verwinder is
En zynen vyandt zelfs, di helpt tot dit geloven;
Van wi het Ros gewondt, des Heers de weer vervlogen.
    (175) Wanneer een quader lot, verrader zynder moudt,
    Toont op het treurich veldt, Rodolph ter-aard in ’t bloudt.
Iz. Rodolph o! Brouder doodt. Fr. wat hoor ick haren Brouder!
Fl. Mevrouw. Iz. wat klaarhyt meer, wat houf ick worden vorder.
    Den schuldigen is vast, ’t verraderlyke hart*
    (180) Zal hebben zynen loon, en voulen oock de smert.
Al. In dit zo groot gewoul, hy heeft de vlucht gekregen,
Maar ’t Ros, ’t geen is gequets kan hem niit verren wegen:
    Iz. VVat storm dus onverwacht, verzelt ons stille luck!
    O! ghy van wiîn ick flus, beklaghden ’t ongeluck,
(185) Aanschouwdt hou ’t quade lot, ons mede komt benoten.
’tKompt wel by minder volck, maar’t treft veel meer aan groten.
    Fr. VVat lot van wonder vol! waar maack ick my van-kandt?
    Het-geen ick vliden moust, daar stel ick my in-handt!
Doch ’t volgen dint hiir nu, tot ’t vliden van ’t vermouden;
(190) Myn aanschyn onbekent, kan vorder my behouden.
    Zeer dick-maal by ’t gevaar, gelegen is het hyl.
    En in de schipbreuck wel, behouwdenis by wyl.



V. HANDELINGH.

1odelet. Gewapent met het Tilt-tuych van Frederick, Paskal.

HO. ho. schoone Nimphen houdt. Myn roupen wilt niit helpen
Ick Apostroof om-niit; dees Iouffers, joughe vvelpen
    (195) Myn Hoën dryft hun aan, als menrouy ’t Pëert gewent.
    Pa. VVaar-tou dit roupen dint, zo ghy hun niit-en kent?
[fol. A4v, p. 8]
Io. Wat dan! zo my belaht de Vouw op ’d Olifant
Ick wouwdt hun spreken aan, ick nu een krychs-trouwant.
    Doncel met blinkent oigh. Zo wouwd’ ick dan dan zeggen,
    (200) En wilt myn hickent hart, altyt niit wederleggen
Myn
Spade en myn Kap, dit lech ick voor u neer,
Myn hart ghy hebdt* verscheurt, in lappen weer, en weer.
    Kon ick door ’t Bommel-kint, wat troost van u verwerven
    Al wird’ ick zot en dul zo wouwd’ ick voor u sterven.

(205) Doch ick betrouw u gunst, en medelijden groot,
Op dat ick niit en wort, onduldich naar mijn doodt.

    Met dit myn kleet zo ryck, en dees geslepen woorden,
    Dunckt u de schoonst van al, zyd’ neen al-zo ’t behoorden
Pt. ’t is schynelyck genouch, zo ghy niit wort verrast
(210) Tot Napls’ als tot Gyiet, voor geckt wort aan-getast.
    Io. Gayetten is myn Landt; Daar ider my kompt prysen?
    Pa. Zo ’t Hanneken den geck met vingeren komt wysen.
Io. Myn wapens. Pa. laat-we-daar; wat’m hiir uyt kan bemerken,
Uwn’ naam is Iodelet, en’t geck-ampt zyn u werken.
    (215) Io. Hou! benick niit Merkiis? Pa. ’m en geeft u ’t onverlet
    Belachelyck den naam, Merkiis van Iodelet.
’t Er-oorzaack ghy verheucht en ider-een dout lachen
’m En streelt u, ’m u bemindt, maar met het voorder prachen.
    Ermen zot. Io. by myn trouw, ghy zelver zyt den zot;
    (220) Gaat vry, ick heb meer geest, en niit als ghy zo bot.
Ick liit, niit langh geleên, my Horiskopiseren;
Daar stont ’k niit langer hiir, ’t Merkis-schap zal begeren.
    Pa. Wanneer ghy dus gaat voort, en blyft in dit gewaat,
    Dat ’m u in ’t Dul-huys steckt, en helpen van-de straat.
(225) Io. O! doodt den Botterick. Pa. O! doodt van deze gecken;
Weet ghy het tilt begint, wy dinen te vertrecken.
    Io. O? Ia dat weet ick wel, en wil oock tilten me.
    Pa. Wel laat dees kleding dan, en kompt met my ter-ste
[fol. A5r, p. 9]
’k Heb haast. Io. wel loopt dan voor. Ter-diirgelyke zaken,
(230) Sulck énen man als ick, gaat luttel werck hiir maken.
    Pa. O! ziit den groten man. Io. den groten man van staat,
    Geziin dat ick misaht, al-re het Merkisaat.
Der groter Helden ’t spoor, daar wil ick vreucht uyt-rapen,
Want ick den Ridder ben, hiir met ’t betovert wapen.
    (235) Pa. Wat! is ’t dan Tover-konst, dat ghy dit wapen vont
    En al dit ryck gewaat. Io. Ia; en op gouden gront
Zo staan myn zaken vast; en dat ick mach begrouwen
Meer als Merkiis te-zyn, hiir vvil ick vast op bouwen.
    Pa. U bouwen staat zo vast, al-zo ick ’t stuck ziin aan,
    (240) Dat ’m u om t’schoon gewaat, noch ergers doodt zal slaan.
Lecht alles op zyn plaats, of wel ick wil u laten.
Io. Verlaat my zo ghy wilt, ’k weet hiir-by schaad’ of baten;
    Oock nu ick ben gemaackt, den Ridder zul-ker weert,
    VVouwd’ ick ter-nouwer-noot, voor schilt-knaap u aanveert.
(245) Pa. Y wat ick spreeck in ernst. Io. ick antwoor van-gelyken.
Pa. Ghy wilt het houwden dan. Io. en hiir-me retoryken
    Meer als op Kermis-dach. Pa. vaart-wel dan Ridder weert,
    Veel liver gaan alleen, als met u afgesmeert.
Io. ’t is wyselyckgedaan, naar ’t alles wel bedencken,
(250) Dit kleet hoort imand’ tou? en dit dat kan my krencken.
    Zo imandt hiir naar vraacht, te-heten ’t Toverry,
    Dat hadde genen val, al-waar ’t ick zelver zy.
Wat zal ick zeggen dan. ’T zyn zeker spinne webben,
Gewapent tot den tandt, en genen mout te hebben.
    (255) VVel, laat-ons eens beziin, wat hiir oock volgen kan,
    Zo imand’ hiir naar vraacht, en my dus ransten an.
u kledren zyn zeer schoon. Kompeer, dit kan ick weten.
Zy gaan u wonder wel. Ick heb ze wel doun meten.
    Zy kosten u al veel? Hiir naar ick noot vernamn.
    (260) VVie heeft ze u gemackt? Hy, uit Moskovien quam.
[fol. A5v, p. 10]
Ghy doet-ze dickmaal aan? wanneer het my kan lusten.
En gaat zo naar het Tilt? daar gaan op Doden rusten.
    Ghy quampt? van ver. Van waar? van daar ick ben gegaan.
    Zo, dit gaat wonder wel; voor wi wilt komen aan,
(265) Myn antwoort is gereet. Wat ziin ick aan geen kanten?
Dat duckt my quader volck, als diif-lyers of Cherganten?
    Dry zyn zy in getal. Hiir word’ ick nu ontbloot,
    Zo dezen dicken brem, my helpt niit uyt den noot.



VI. HANDELINGH.

Henricke. Krychs-luy.

ZYn Ros gevonden doodt, alhiir in deze heggen
(270) Dat ny niit ver en is, dat dind’-men wel te-zeggen.
    Sa, vrinden schep-we mout, hiir mout hy zyn in ’t Bos:
    Wat dinst oock aan den staat, te-krygen dezen vos.
Kry. Dit weten wy al wel; en dinen ook te-letten
Dat dezen fellen Leuw, ons eerst niit kompt verpletten.
    (275) Di Rodolph overwon, het dint ’w hem gade-slaan.
He. Ick wil dan voor het eerst, den hersten stoot uyt-slaan,
En ghyli helpen zult, wanneer ick’ben in ’t stryden:
Maar doch wat is ’t wat ’k hoor, in genen brem verbyden!



VII. HANDELINGH.

Henricke. Iodelet. Krychs-luy.

    WI daar? Io. wat leelker vraach, zy komen my zo naar,
    (280) Voor alles ’k antwoort had, behalven voor wi-daar.
He. Myn vrinden hiir wat schuylt, hiir imanden geborgen.
Io. Hiir vvord’ ick nu ontdeckt; zo ick niit eerst ga dorven;
    Hou word’ ick nu gestreelt.
Iodelet staat op met ’t sweert inde handt.
[fol. A6r, p. 11]
                                                Den eerste hiir niit dyns
    By Hel zal in zyn bloudt. zy zyn vervaart dat ’k pyns.
(285) Zy staan nu verder af en ziin, dit kan niit deren;
En spreken oock te-zaam. Wy mouten weer aan ’t sweren.
    Doodt zo maar imandt naackt.
He. Aan de krychs-luy.
                                                    Gebruyken wy den list.
    Hiir is geen twyfel aan, ’t is hy, ’t is niit gemist,
De vvapens tuygen dit. Waar-om ons dus te-drygen,
(290) Wy di u vrinden zyn, di naar u zyde zygen:
    Io. Zy beven. By dit hooft! Doodt yndlyck al zyn winst.
    He. Siit hiir wy zonder vveer, geheel tot uwen dinst.
Io. ’g En zyt dan niit van zin, in enich deel te-krencken?
He. In tegendeel gereet op uwe minste vvencken.
    Io. (295) Noch hebdt ghy in het hart iit quaats? He. in’t minsten iit
    Het-geen u hindren zal. Io. zo tiir ick dan om-niit.
Iodelet kompt naarder en steeck zyn sweert op.
He. Wy waren heel verbaast. Io. zet u uyt alle zorgen
Ziit hiir ick Holla stel, aan mynen zin verbolgen.
    ’m En mout vvat kennis doun, al-eer-men zich gewent.
    He. (300) Maar ’t is ter-nouwer-noot, dat ghy ons half maar kent.
Henrick houwdt zyn sweert.
Io. Kanalli O! vervouckt. He. hou hiir noch qualyck spreken?
Io. Neen, neen, ’t quyt om quas; die zyn maar erge treken.
    Noot was ick min gezint, tot vechten als nu ben,
    Nempt al dees kleren schoon, en gaat daar meden-hen.
He. (305) Neen neen, ghy mout oock me. Io. ’k wil’t alles weder-geven.
He. Sa, sa, ghy mout met ons, ’t hiir te-lang gebleven.
    Io. Waar. He. waar ghy’t weten zult; en wyli dan ontslaan.
    Io. So willen wy van-daach, te-zaam noch drinken gaan.
Continue
[
fol. A6v, p. 12]

II. DEEL.

2. HANDELINGH.

Iule. Laure.

MEvrouw bedaart den druck, en al dees niuwe zuchten,
(310) Dout door den vasten zin, des luck-vrouws weeckheyt vluchten.
    Om Izabellens wil, het lot te noumen vreet!
    Sy die de zuster is, moet spreken van dit leet.
En ghy di troosten kompt, behoort niit eerst te-zuchten.
Oock zo ghy liifde draacht, di mout nu haast aan ’t vluchten
    (315) VVanneer al hoop is weck. La. waar is het Oordeel gout
    Het-geen zo wort verhaast, en hiir u missen dout.
O! Iuli dat ghy wist, myn droufhyt hiir verborgen
In een gevaar zo groot, het-geen is al myn sorgen.
    Iu. Mevrouw geen zorgh hiir nut, den Moorder vvort vervolght
    (320) En zo een jder meent. La. dit is ’t my meest verbolght.
VVant, dezen Moordenaar, verrader, aan het vluchten;
(Of zo ghy ’t hebben wildt) di dout myn zinnen duchten:
    Door een verholen kracht, vermeestert mynen zin,
    Al is hy verren af, hiir zit hy binnen in.
Iu. (325) Vergeeft my dan Me-vrouw, La. Tot straf van u misdaden
So luystert wat ick zech, en hou ick ben beladen,
    En hoort myn kranckhyt aan. Misschiin het heucht u noch
    Eens enen schilder quam (van wiin het bout bedrock
Aan my maar was bekent) met schone zelsam stucken
(330) Di hy aan my vertoont, en hiir (al oft ’t wouwd’ lucken)
    Myn zelven vind’ ick oock. Ick siin den Schilder aan
    Di met een diip gedacht, bleef langh heel stil oock staan.
[fol. A7r, p. 13]
’t En lesten zeet aldus. Dit stuck dat is bekomen
In ’t Ylandt van den Vorst, daar heb ik ’k eerst vernomen.

    (335) O! Belt waar al mijn vreucht! van my nu ver gegaan;
    (Seet dezen drouven Vorst) gesiin dat Mars komt aan,
En tusschen
Naples schoon Sicilien Oorloch rouren
Dees mijn verslenste hoop op wanhoops vleddren vouren:
    Gaat keert van waar ghy quaampt; gesiin door dit gezicht.

    (340) Der liifd’ noch dach aan dach, vermeerdert het gewicht.
Zo haast hy had gezeet, hy heft het my gegeven,
En dat met hooch bevel, ’t te bregen by het leven.
    (’T en minsten ’t drouve Lot dat waar in-deel noch zout
    VVanneer hy wist dees daat, een rys u zuchten dout)

(345) Ick laat-het u Mevrouw, vaart-wel. Dus is geweken
Den schilder in al haast, en zonder meer te-spreken.
    Maar doch hem zuchten hoor. Ick zach den schilder naar;
    Doch zinde weer naar ’t Beldt, ziin, dat des schilders daar
In stede van het myn. En doun ick meer kom weten,
(350) Den Schilder en den vorst di heeft myn bryn bezeten
    Dit al maar énen was. VVat kan ick zeggen meer
    Naar dezen drouven dach, hy mynen over-Heer.
In-stilt hy my bemindt, ick wouwd’ zyn liifde dragen,
Om mynen ’t vvil het is, hy alles oock ginck wagen.
    (355) VVy leefden langen-tyt, met dat zo bitter-zout
    Dat perst wel aan de min; dich dwinght noot rechten mout.
En nu ghy weet-het al. Rodolf, door waan geraden,
Die recht het Tilten op, en dus naar doodt mout baden;
    Door Frederick hy sneeft, vol iver voor myn eer,
    (360) Di ’t zegen dus bekompt, als Rodolf zonder weer.
O! laas waar is ’t my brenght, dit luck, vol ongelucken;
Gevangen is hy doodt! zo vlucht, het lot komt rucken
    Het leven van my vvech. Myn vrees di dryft hem voort
    En liifd’ di houwdt hem hiir; ziit hou-men my nu port.
[fol. A7v, p. 14]
Iu. (365) Me-vrouw ick u beklaach, en in dees ongelucken,
Vergeven mach-men vry, de alderswaarste drucken.
    En ’t een en ’t ander lot ver-oorzaackt groten schroom,
    En nergens ’t hiir en dint, te-houwden slack den toom.
Versmoren u gesucht, en uwe tranen kroppen,
(370) En zelver in u zelfs, te-hopen in ’t wanhopen.
    Maar ziit den Koninck kompt.



II. HANDELINGH.

Den Koninck.*Laure. Iule.

                                        HOort dochter goude tyngh;
    Den Hemel stuurt aan ons, een ziinlyck mede-lyn;
Den moordenaar om niit, di vvilt zich noch bedecken;
Hiir énen van zyn volck, di mout ’t ons al vertrecken,
    La. (375) wel Iuli hiir het is, ons veel gedult behouft,
    Ko. Geziin ’t hiir deel inhebdt, zo was ick niit vernoucht
Te-weten dit alleen; noch hem gedooch te-spreken.
Ghy beter als ick zelfs, uyt-horen deze treken;
    Wat hem doch heeft geport, te-storen dus het tilt?
    La. (380) Waar-om en heeft het lot als-doun oock niit gewilt
Te-bergen énen Helt, di nu ick mout bewenen!
Met oock wat groter drift had ick al hulp gaan lenen
    Tot stutten ’t ongeval: Maar troost al ydel nu.
    Vermeerdert niit myn pyn met ’t denken op de u.
(385) Dan hoort hem yndlyck aan, dat ghy oock moocht bevrouden
Rodolph den schuldgen stuurt, di schuldich onze rouden.
    Hiir-tou ick zelver oock, word’ hoger aan-gevourt,
    Geziin dit ongeval, noch meer den staat berourt.
De maar,Tinakrias vloot, aan ’t strang haar kompt vertonen.
(390) O! dat dit niuw gevaar het ander niit komt kronen;
[fol. A8r, p. 15]
    Geziin wy nu berooft, van zulken énen Helt.
    La. Zo ghy u zet in pyn, om het Siciils geweldt,
Waar-om veracht den pys, di licht oock te-bekomen?
Maar lust tot ydel vraack, di heeft u weck-genomen.
    Ko. (395) Dat den gevangen komt. La. O! Hemel ’t is Octaaf.
    Noch kan ick slaan myn oogh, myn Heer op deze slaaf.



III. HANDELINGH.

Den Koninck. Octavi. Sance, met wacht. Laure. Iuli.

HIir naardert, vreest de Kroon, waar voor-men niit kan vynsen;
En u behouwdenis, van waarhyt niit te-dynsen.
    Spreekt wins’ dit quade hart, dat zo naar Doden dorst,
    (400) Bekladden ’t zegen-praal, met ’t blout Rodolphi vorst;
En leert ons, wat voor zaack, tot ’t tilten hem gedreven:
Dus dwinght myn gouthyt dan, om u verlof te-geven.
    Oc. o! Heer zo ’t onhyl wort voor quade daat geschelt,
    Zo is u gramschap recht, ick lyden het geweldt.
(405) Maar door niuwschirichyt, ick herwarts aan-gedreven.
Tot meer gelegenhyt, zo heb ick my begeven
    In onbekenden dinst. Ko. de pyn-banck. maar wat ist
    Dat schrift ghy hebdt in handt. Oc. O! onhyl niit gegist!
Ko.* Aan ’t Kint Tinakrias. Rodolph door myne handen
(410) Di heeft gelaten ’t licht. En ick aan deze stranden
    Diin ’t hebben meerder macht. Verliist dan genen tydt,
    Maar kompt in spout met hulp, zo ghy noch haackt met vlyt
Naar Frederick.
Ko. Hou dit! kan ick myn oogh geloven
Is Fredrick hiir in ’t Landt? O! zorch di gaat te-boven
    (415) De andre altemaal! Den vyandt di ick haat
    Het meeste van hun al. Dus myne macht versmaat!
[fol. A8v, p. 16]
Hy ’d oorzaak mynder druck: door hem Rodolf verslagen:
En hy hiir in myn Landt, te-leggen deze lagen!
    Daar is geen ongeval, het-geen niit vleckt de eer
    (420) Wanneer dit vvort gedaan, van énen vyandt-heer.
Al quam al onhyl op, my seffens oock verraschen
Zo is’t ick in zyn bloudt, dees schand vleck diin te vvaschen.
    Oc. VVel-dan zo’t meer en dint, tot vvel-vaart mijnder Heer
    Dat ick hiir ben bedeckt, zo doun u dit verkleer.
(425) Zo hy u heeft berooft, van hem ghy vvilt beklagen,
Zo dint oock me gezeet (en dit mout reên behagen)
    Voor ider’t tilten vry; en dit vvas hooch gebot:
    En Fredrick heeft geen schult; maar geeft di aan het lot.
Ko. Een zaack zo vol van schult, dees aan het lot te geven?
(430) Zo door een ander handt Rodolphe waar gebleven,
    Dit te-vergeven waar; maar door den vyans list,
    Hy schuldich aan den staat, en dit niit al gemist.
En zo den hemel wil, hem eens in handen zenden,
Zo vveet van nu-af-aan, vvaar-heen my dan mout vvenden.
    (435) La. Myn Heer geeft min gehoor, aan dees u gramme vraack,
    En ziit door myne pyn, het vvezen van de zaack.
’T is Frederick alleen, vvaar-om-men my ziit zuchten
Door hem des sterken vorst het leven quam aan’t vluchten.
    Maar doch vvaar-om O! Heer te-wagen ’t luck en landt
    (440) Waar dat Tinakras vloot ’t Gaiette is aan strandt.



[fol. B1r, p. 17]

IV. HANDELINGH.

Hendrico. den Koninck.*Laure. Sanche.*Iuli. Octave.

MYn Heer een uyt-kompst gout, brenght ’t gheen ghy nu verwachten
Den moorder van Rodolph, is*hiir, waar ghy na trachten.
    Ko. ’m en kond’ hem vangen dan? He. zy brengen hem hiir-aan.
    La. Wat hoor ick O! wat druck! He. wy volghden rechte baan
(445) Gekomen by het wouwdt, waar dat het slot gelegen,
Zo vint-men ’t Ros als doodt, niit verren van de wegen
    Di Kruysen groten wech; wanneer in ’t Bos ’m hem vindt
    zo wonder-baar gestoort, en wonderlyck gesint;
En zonder dat den mout, door ons getal verflouwden,
(450) Zo wilt hy ’t even styf, en ’t staande blyven houwden.
    Hy dryght, hy vlouckt, hy sweert, maar niit als énen vorst,
    Al had hy veel gesnaps, het scheen hy ’t even dorst.
Doch met behendichyt heb ick doun vast gekeregen
Den arm en oock het sweert, en dus is hy gebleven
    (455) Gevangen daar ter-ste. Ko. Zo heb ick dan in handt
    Den vyandt di my brocht veel onhyl in myn landt.
Den dinst alhiir gedaan, en wil ick niit vergeten
Di Frederick my brenght, en brydelt zyn vermeten.
    He. Hou! Frederick den voorst? van ’t vruchtbaar vette landt
    (460) Waar’t graan in overvout, door Etna di daar brandt.
Ko. ’T is hy van wi den arm, den staat iir quam beroven
Van énen held zo vroom. He. Hoe kan-men dit geloven!
    Oock’t is wel schijnelyck, dat hy het zelver is,
    Di door zo losen vont, kon decken dit gewis.
(465) Want tegen onzen list, zo ginck hy weer bedrigen;
En door een slecht gespreeck, zyn vorstlyckhyt beligen;
[fol. B1v, p. 18]
    Men-meent hy’t niit en-is, maar énen armen geck
    Di houwdt van Bachus nat, van zinnen heeft gebreck.
La. Staat tou dit myn vertreck, de-gene gaat verlisen
(470) Den minnaar zo getrouw mout enichyt verkisen.



V. HANDELINGH.

Iodelet spreckt aan de Krychs-li. Den Koninck. Henriko. Sanche. Octave. Krijchs-li.

HIir ben ick uyt het bos; zo wel als op den Huvel
Slaapt wel en gouden nacht; en voort, loopt voor de Duvel.
    Gewapent als ick ben, door muuth’ bekans vermoort,
    ’m En de my draven aan, voor-waar gelyck het hoort.
(475) Maar wacht, het kan geschiîn, ghy dit noch zult betalen,
Veel diirder als’m een maat, gebrandewyn gaat halen.
    Rap; imandt énen stoul, ’k ben mou ’k en kan ni-meer.
    Ko. Het is doch al om niit, dat ghy u deckt zo zeer;
O! vyandt koun en vriedt. men-kent u langh voor dezen.
(480) Io. Wat! wil-my dezen vent, als d’ander oock belezen.
    He. Myn Heer ghy ziit-het nu. Oc. O! hemel steunt myn hoop.
    Io. Kets’, dout my’t harnas af, wat is hiir al geloop.
’t Gewicht dat is zo swaar. Ko. Wel leert u beter kennen
O! voorst, als men dees schant, tot’t gecksx-ampt u te-wennen
    (485) Dat is te-liegh geleet, den mout en het geweldt,
    Ghy di zo trotsen quampt, Rodolph in’t tilten veldt.
Io. Tot dat ’m en wyzer is, zo-langh zo mout-men swygen.
Vorst, geck, rolt in het velt, wat zyn dit groune vygen?
    Wat meent ghy doch hiir-me? Ko. Het vynzen is om niit
    (490) Men-kent Tinakrias vrst, den-geen-men voor ons ziit.
[fol. B2r, p. 19]
Io. Heb ick daar me te-doun! Ko. U Frederick te heten
Dat is genouch gezeet. Oc. By’t suf hem heeft bezeten
    Gaan vougen wy den list. O! meester ende vorst
    Waar is’t dat ick u vindt. Ah! hou u nu verlost!
(495) Io. Wat pestelensi is dit! is dezen oock bezeten!
Ick meester ende vorst. Oc. Haar hoochyt dint te weten.
    Zo ick u bidden mach, laat al dees hoochyt staan
    De winst wyckt voor de eer, en liver leger gaan
En zitten hiir vvat neer; noch kan ick my gevvennen
(500) Tot ’t staan zo langh. Oc. Maar Heer Octavi niit te-kennen!
    Octaaf, Octaaf di eens van u oock vvirt bemindt.
    Io. Wat is van dit Octaaf, ’t Octaaf dat slaat de quint.
Oc. O! Fredrick is vol mout; maar. Io. hou-ze my verkopen
Zy kaatsen-tou den bal, dat zonder ver te-lopen.
    He. 505) Maar heer. Io. den andren hiir. Ko. O! ’t is te-langh gebydt;
    Laat hem met’ liege lot, het-geen niit veel bevrydt:
(He. Maar vorst! Io. Of ghy ziit scheel, of zant is in u ogen,
Of vvel door Cipers vrouvv, u zinnen vvat vervlogen.
    Ko. VVeet ghy voor vvi ghy zyt? Io. Voor u’t en-naasten-by/
    (510) Ko. Dan beeft. Io. vvaar-om, ben ick voor u, ghy zyt voor my.
He. Den Koninck’t is di spreekt. Io. hou kompt ghy dit te vveten
Geliift u anders niit? den Koninck is gezeten
    Gemackelyck genouch, vvaar dat het tilt begint,
    En daar ick henen vvil, en daar is’t da’m hem vint.
(515) Ko. Zo dorst hy naar’t verraat, op dezer-vvys noch spreken?
Vergelden vvil ick dat, of ziin vvaar’ zal ontbreken.
    Io. VVat lasen! vvat is dit! zo is’t ghy my beticht?
    He. Ziit uwe kleding aan. zo kont ghy’t ziin zeer licht.
Io. O! heb ick’t niit gedocht! ghy allen zyt maar filen.
(520) VVat zal ick nu gaan doun, hou raack ick uyt dees vvilen.
    Ko. Laat al dees trecken staan, en allen dit gevyns,
    En rept weer uwen mout; vorst, voor de leste-rys.
[fol. B2v, p. 20]
Io. Vorst. Dit gaat wonder-wel! zo mout dit waar dan wezen
Oock zonder ick het weet? He. Dees trecken zo misprezen,
    (525) In énen groten mout. Io. Ick weet ick ben Merquis
    Maar vorst. Wel wat van dit, hiir aan is geen verliis.
Ko. Al-weer! Io. Neen neen ’t is wel, hiir is noch niit bedorven,
Tot u behagen dan, van ’s avons tot den morgen
    Zo wil ick dit tou-staan. Ko. neen neen dout uwen zin
    (530) Van een zo slecht bedroch, vergolght hiir van ’t begin.
Maar vvil tot dat den tydt meer klaarhyt ons zal langen
Dat ghy op deze Borcht zo langh hiir zyt gevangen.
    Doch met al Eerbiit oock. verwittich Izabel
    Ick stel hem in haar handt, en dit zy ons bevel.



VII. HANDELINGH.

Iodelet. Henrik. Octave, Krychs-luy.

(535) VOor-waar hiir ben ick blindt. Sy doun wat dat-ze willen.
Of zyli, of wel ick, di zyn vol zotte grillen.
    Noch oock bedrogen ben, ick tast al weer en wel,
    Nochtans in dit gewaat, daar tast myn ygen vel.
Ia ’tasten is al niit, ick ben in ’t zelve vvezen
(540) Ick ben myn zelven noch, of was het noot voor dezen.
    Doch laat my eens beziin. O! vvaar-om dit gezeet,
    Men is vvel grotren Heer, zeer dichmaal eermen ’t vveet.
Wel laat ons dan eens ziin, herroupen ons gedachten.
He. Myn Heer. Io. ick ben t’dit s’waar een-jder gaat my achten.
    (545) Want door u aller stem; doch steeck hiir van de vvalgh,
    Zo’k heb vvat meerder macht, zo wacht u van de galgh.
O! dit vvaar tegen recht, en dit dat zouw vervelen.
Io. Wel-hou heeft énen vorst, geen hangelyck bevelen?
[fol. B3r, p. 21]
    He. Door drift* en quade daat, zo kompt-men to dees schandt;
    (550) Maar wy van meerdren mout, myn Heer. Io. hoort mynen quant
Misschiin dit haacht u niit; Maar wat! ick hiir om-geven!
Di sterft voor zynen vorst, zal in kronyken leven,
    Al is de eer zeer groun. Oc. Myn Heer houwdt beter staan
    U groothyt en u deucht. Io. En ghy di flus quampt aan,
(555) En vvouwdt het met sterschap, met’t vorstendom gaan mengen
Wat! bothyt dis of ergh? Oc. O! vorst, met u gehengen,
    Wel over twintich-Iaar, ick aan u hoochyt vvas.
    Io. In vvat houdanichyt? Oc. het quam u doen te-pas
Ick vvas van u gehym. Io. by luck, of alle dagen.
(560) Oc. Oock imanden al sick en ginck u oot behagen.
    Io. VVat blyck hebtdt ghy hiir0van dat ick ’t geloven mach.
    Oc. Myn Heer het u gedenckt, dat eens op énen dach
’t En had geweest myn hulp, in ’t midden van het Iagen
Een swyn zeer vreet en vvildt, vvas ’t yndt van uwe dagen.
    (565) En noch het u vvel heucht, dat u Heer-Vader dan.
    Io. VVel zo dit my gedenckt, hiir heucht my luttel van.
Heb ick vvel eer bemindt, het grouwzaam swyn te-jagen?
Oc. Door eerbiit is ’t ick swygh. Io. dit gaat my vvel behagen.
    Maar hou is mynen naam. Io. Heer Frederick. Io. En vorst?
    (570) Van ’t schoon Sicilen. Io. daar is’t dat ick na dorst.
Nu ziit-men vvat het is, ’t geheygen kort te-hebben
VVat is doch ’s vverels eer, tut, niit als spinne vvebben.
    He. Myn Heer staat-tou ick volgh ’t bevel des Koninckx ras
    Io. Des Koninckx. He. vwyfelen! of hy het zelver vvas.
(575) Io. Of hy den Koninck vvas, of dat dit vvaren treken
Dat is my even veel, zo ’m hiir niit gaat ontbreken
    Gout voor en goude siir; vvantdit vvas zyn bevel
    VVanneer’t tot voordeel is, dan heucht my vvonder vvel.
He. Myn Heer aan Izabel is dezen last gegeven
(580) Gedoocht ’m haar zent oock vvoort, dit dint niit lang gebleven,
[fol. B3v, p. 22]
    Io. Wel dat het zy in haast, en dat-men my inhaal,
    Gelyck Tinakrias vorst, en ghy-li altemaal
Kompt hiir met my gelyck dees grot woon doorsnufflen
En offer is oock ruympt, voor zo-veel grote bufflen.



III. DEEL.

I. HANDELINGH.

Frederick. Izabelle.
    (585) ME-vrouw door welken dinst of wat zo grooten zoun.
    Iz. Myn zelven ick betaal, als ick u dinst kan doun.
Fr. Maar énen vremdelingh, te-geven zo-veel giften!
Iz. Dit slot is in u macht, en zulckx is myn beliften.
    Ick wil oock van-gelyck, dat ider op zyn plicht
    (590) Gehoorsaampt dit gebodt, en voor u woorden swicht.
Fr. Myn dinsten zyn zo kleen, en myn geluck zo wonder,
Dat hiir niit zonder reên, ten- hoochsten my verwonder,
    Wanneer ick overdenck, met wat een voordeel groot,
    Door’t lot dat my verloor, ick kom hiir uyt den noot.
(595) ’t Geen uwen vromen moudt zo milt laat op my zygen;
Hiir door myn hart vol trouw, en drift kompt voor u nygen.
    Ick liif myn ongeval, beminne mynen druck
    Di openden den wech, tot dit zo groten luck.
Iz. Dees jonste di is kleen, den roum di gaat zich belgen
(600) Waar myne gunst naar spruyt, en noch maar klene telgen,
    De gene ghy zo heft. Doch hiir niit meer van spreeckt
    Of ick gehouwden blyf, door ’t geen dat hiir onbreeckt.
Gemerckt de rechte deucht, veel werck altyt kompt maken
Van’t geen-men voor haar dout, al zyn’t maar slechte zaken.
[fol. B4r, p. 23]
    (605) Doch van wat groter prys, de zaack oock wezen kan,
    De schult di wort betaalt, als dinst is aangenaam,
Fr. Geziin het u mishaacht, wat danghbaarhyt van zeggen,
Zo mout door danghbaarhyt, de danghbaarhyt weerleggen,
    En swygen dat ick acht, te-zyn myn grooste baat
    (610) VVanneer om uwen dinst, het leven zelf verlaat:
Maar blyven heel verblindt, en zonder te-beminnen
Ontfangh al of verdiin, in myn gehoorzaam zinnen.
    Iz. Dit’s qualyck my verstaan; en dat ick niit en zach
    Zo vvaar ick eer onvveert, vvat hiir oock vast aan lach;
(615) Of my niit vvaar genouch het luck, te-konnen geven,
Doch vveet d’ondanghbaarhyt myn gunste kan doun sneven
    Zo ver ick zelver lyd, dat ’k ander niit vvil doun.
    Fr. Zo dan Mevrouvv zo dan, ghy geeft veel gunst en zoun;
En ick betrouvven mach, niit deed’ dat ginck mishagen
(620) Geziin u deucht en jonst gelyckelyken dragen
    Ondanghbaarhyt en danck. Iz. Doch nu ick vvouvvde vvel
    Het lest’m en my tou-stont, en zonder myn bevel.
Zo ver oock dat het hart by danghbaarhyt gebleven;
Oock diën di dat schenckt, en kan niit groters geven.
    fr. (625) De opdracht van het myn, vveet dat hiir-tou den raat?
    Iz. Ick lech myn spreken uyt, op dat-men my verstaat.
De gift van dit u hart, di zouvv my vvel behagen
Op dat ick kennen mocht, u vrinden en u magen.
    U stadt, en uvven staat. Fr. De stadt Florensen is
    (630) Den naem is Leonard’, myn onheil vol vergis.
Iz. Laat ons zo ’t u behaacht alhiir vvat klaarder spreken.
VVanneer ghy naar my quampt, van andren vvech gevveken,
    Door u beleefde taal, ’k zach anders inde zaack;
    VVant énen slechten man, heeft nooit zo elen spraack.
Fr. (635) Mevrouvv. Iz. Neen staken vvy het gene kan mishagen
Zaacht ghy de schoon vorstin, hou quam u’t hof behagen
[fol. B4r, p. 24]
    Fr. Noch heb haar niit geziin. Maar door de eer ontfaan
    Van uwe grote deucht, door een bevel gedaan
Zo moust ick in al haast, den Koninck kome spreken.
(640) Doch hoop dat uwe gunst, my niit en zal ontbreken
    Te-vvinnen di voor my by ’t enich Koninckx kint.
    Zo ver als raackt myn ampt, van dezer bocht ’t bewint.
Iz. ’t Zouw vvezen noëloos, het-geen ick kon beginnen;
Met zo-veel deucht, en mout vvat kont ghy niit verwinnen.



II. HANDELING.

Henrike. Frederick. Flore.

    (645) ME-vrouw, ’t en lesten dan, den Hemel oock gerackt,
    Uwer ongeval zo groot, in deel u lyden stackt.
Ziit vvat een opdracht Eel, hy dout aan vraacke geven,
VVaar aan ghy vreken moocht, den Brouder om het leven.
    Fr. VVat ben ick dan ontdeckt. Iz. Henrique spreckt my aan;
    (650) Hou is hy dan bekent, hy di dit heeft gedaan?
  He. ’t was Frederick Me-vrouw. Fr. O! schuylplaats vo gevaar!
  Iz. VVat! zecht ghy Frederick. He. Tinakrias vorst aldaar.
Iz. O! vvonder oock vol hyl, zo kan ick hiir bekyken
Den vyandt van den staat, en mynen van-gelyken.
    He. (655) Den Koninck is gezint oock tot de vraack te-gaan.
    Fr. Met ogen vast en hert ziin vvy het onweer aan.
Den naam kan zyn bekent, oock zonder meer te-weten.
Iz. Hiir is het-geen in deel, myn onhyl dout vergeten.
    Kompt kloucken vremdelingh, nempt deel in myne vreucht
    (660) Ick loof al vvat geschiit door een oprechte deucht.
He. Me vrouw, vvi heeft het ampt om deze Borcht te-pramen?
En hiir door u bevel, zo mout ick met hem ramen.
[fol. B5r, p. 25]
    Fr. Hiir is den lesten slach, di ons den Blixem zent.
    He. Met eerbiit, dat hy mach aan my nu zyn bekent.
Fr. (665) Het hart heeft hy te-gout, om ’t bergen te-gehengen.
He. Zo vveet dan dezen last, ’t bevel dat ick mout brengen.
    Fr. Ick vveet-men vvilt-het zo, dat Fredrick giltich is,
    Ghy vveet vvi dat ick ben, vvanneer u geen vergis.
Dout vvat u staat te-doun, en ick het myn beginnen.
He. (670) Dit ras gesproken is. Oock kan ick niit verzinnen
    Waar-om ghy my niit hoort? Fr. dat’t zy, dat ghy het weet.
    Iz. ’t Bevel des Koninckx hoort. HE. op alles wel gelet.
Zo
Frederick in haast, door vlucht het kost ontkomen
Doch is hy even-wel, ons handen niit ontnomen,

    (675) Noch heeft-men hem. FR. in handt, als met veel bloudt en schandt.
    Niit zonder wyz en list, IZ. Hou Frederick in handt?
He. Me-vrouw hiir in dit bos, daar heeft-men hem gekregen
Gewapent waar hy was, in brem ontrent de vvegen.
    Fr. Wat ongehoorden zaack! wat hoor ick hiir al aan!
    He. (680) En om de zaack in ’t kort, en beter te-verstaan;
Den Koninck heeft aan u, Mevrouw, de zorgh gegeven:
En dus op deze Borcht, tot noch tou hy mout leven
    Met al wat hem behouft, met allen eer en pracht:
    Zo diin te-spreken aan, hem di hiir van de wacht.
Iz. (685) Aan u O! Leonart, dout dit bevel zich open
Fr. Van myn getrouwichyt Me-vrou wilt alles hopen.
    He. Het schynt dat hem ’t gemout is rouw genouch en vreet
    Tot luttel medelyn; voor imans hartsen leet.
Fr. Me-vrouw, het mach geschien, den Konick dint te letten
(690) Dat ick van myne plicht alleen ontfangh de vvetten.
    En dat een ider een, myn Ordeel vry aanvaart
    Dat ’t sluyten Frederix, myn zelven is bewaart.
He. Me-vrouw, hiir kompt hy aan. Iz. Hou! zal ick my nu dragen.
Fr. Wel hou! Octavi hiir! Octavi in dees lagen;



[fol. B5r, p. 26]

III. HANDELINGH.

Octavi. Izabel. Iodelet Frederick. Henriko. Wacht.

(695) HOu! Heer alhiir ter-ste! Iz. Dit hart gaat my verwyten.
Io. Ruympt ruympt hiir énen voorst. dat ider zich komt quyten.
    Den Bode afgericht, vvanneer den last gedaan,
    Zo deed’ hy u de eer, van my hiir vvel t’onfaan;
En heeft u oock gezeet (wanneer ’t niit heeft vergeten)
(700) Myn schoon gevangen Vrouw, dat hiir oock is geseten
    Gevangen geest en hart. Want van u ooch ’t bedryf
    Dan vanght in mynen ziin, veel-meer het hart als ’t lyf.
Iz. Hou kan ick horen-aan, den vvaan van deze vvoorden!
Ghy kompt my kreten noch, het-geen daar ’t anders hoorden!
    (705) En mynen Brouder doodt, u hart dat vveke hart
    Souw loven niit gedaan, vvanneer ’t de Susters smert
Niit terghden tot-er Doodt? dryft aan met al zyn krachten
U slecht Barbaris Bryn, dout medelyn versmachten,
    Van mynen druck en leet, mackt daar een Geckx-spel af,
    (710) U hels en swert verraat, zal hebben zyne straf.
Io. Zo uwe vrindlyckhyt, op ’t hoochsten is gerezen;
zo zyt g’een vrouwlyck diir met een vervaarlyck vvezen.
    VVanneer een Vrou gestoort, dan vvyckt van haar de macht
    zy over mannen heeft, en svvygent vvort veracht.
(715) Doch dit dat zy gezeet, oock zonder het vermindren
Van zeker liiflyckhyt, vvant dees vvil ick niit hindren.
    Dit Blixemen om niit, ick heb daar van den ken;
    VVaar dat een Leuwen hart, ick énen Luypaart ben.
Ontleuwdt dan eens het u, of tut al u vermeten.
Iz. (720) O! liegh O! slechste hart oot in een borst gezeten.
[fol. B6r, p. 27]
    Met wat een opzicht schelm. Io. en ghy met welken mont
    Petulante femelle. dees woorden uytten kont.
Hoor, hoort maar mynen naam, en hoort myn qualityt
Dan sal al u grandeur, wel haast zyn neer-gelyt
    (725) Parlez dan myn temoins, van mynen staat en macht.
    He. Haar Hoochyt. Io. zide wel, of imandt my veracht.
En ick ben énen Prins van vele schone landen.
Iz. Ghy vorst! Io. In myn gebiit, en dees al in myn handen.
    Iz. Om niit is’t dat ghy stouft, van al u macht en bloudt;
    (730) U daat alhiir beliight, een vorstelyck gemoudt.
En ick den hemel tuych, dat ghy hiir van geweken.
Io. Versteken! vvet u toungh, niit kan als qualyck spreken.
    Dees overtuygen gaan. Spreeckt mynen schilt-knaap fyn,
    Hebdt ghy my niit bevryt, weel-eer van een vviildt swyn?
(735) En met surplus daar-by, zo kan ick oock gedenken
Dat myn Heer-vader dan, spreckt, winckt op myne vvenken
    Is dit de vvaarhyt niit? Iz. Hou is my’t lot zo vreet!
    Maar’t is genouch geleên, myn oogh wyckt van dit leet.
Ick heb het u gezeet. Hiir Leonart u plichten.
(740) Neempt dze ruympt daar-tou, gaat Koninkx woort berichten.
    He. Zyn hebtenis zy vry, ten-minsten in den schyn,
    By’d eerbiit zynder staat, dat daar veel ogen zyn.
Fr. Dan tot verzekeringh, dat deze krygs-li blyven.
He. Dit staan ick tou. Blyft hiir. Io. Maar hoort eens zonder kyven.
    (745) Gevangen-voocht. den wyn, in deze Herbergh gout?
    My dunckt het leven-voucht, bevouchtigen vvaar gout.
Fr. Myn Heer’m en dinen gaat. Io. dit zyn zeer goude woorden.
Dit bedt dat ick daar ziin, zyn ’t pluymen zo het hoorden?
    Fr. Dit is u slaap-geriif. Io. Wel, hiir het my dan lust
    (750) Dat tot het avont-maal, myn koten zyn gekust.
Want ick in veel gevaar myn leven dus te-vvagen!
Zo ben ick oock vvat mou, dit vvapentuych te dragen.
    Fr. Gaat vvacht, wacht op den vorst.



[fol. B6r, p. 28]

IV. HANDELINGH.

Octavi. Frederick.

                                                  Oc. HEer zyn dit dromen dan;
    Fr. Wat vverring is al-hiir; vvi quam u tasten aan?
(755) Oc. Doun ick met allen spout, het schrift aan uwen Brouder,
Het kint Tinakrias, te-zenden meenden voorder,
    Naar luydt van u bevel, doun vvirt ick aangetast
    Van hem di door zyn tough, zo dubbel, my verrast
(Ick vont het spreeckwoort vvaar; dat’t zyn maar slechte trecken
(760) Di houden met de swingh, en byten met de becken)
    En vvirt gevangen man, de oorzaack ick ben hiir,
    VVel te-gen mynen dinst. Fr. Maar dit onreedlyck diir
Octaaf? Oc. Myn Heer ’t is hy, die hun al heeft bedrogen,
En zonder blinde hulp, myn hoop, vvaar langh vervlogen.
    (765) U kleet u vvapentuych, dat heeft hy aangedaan;
    En door de eer ’k hem de, gevout heb zynen vvaan,
Hun misverstant al-zo, vanneer ick hem begrouten
Als vorst en mynen Heer, en hem met vele mouten
    ’t En-lesten heb geport, dat dit de vvaarhyt is:
    (770) Dat zelfs den Koninck oock, gelooft-het voor gewis.
Maar Heer in vvat een Borcht, kompt ghy u vryhyt zouken?
Fr. Octaaf, dit vvouwd’ het lot, ick quam aan deze houken.
    En mynen vyandt zelfs di ist di my betrouwdt.
    ’t Gout luck dat kompt in ’t lest, zo ’m op de deucht maar bouwdt.
(775) Te-langh vvaar dit verhaal, van ’t geen my is hervaren;
Genouch, gy ziit myn zelf ick hebbe te-bewaren.
    Maar vvat van ’t Koninckx kint? vvat is t’ zy van my zeet?
    Oc. Ick meen en dat zeer vast, hiir luttel noch af weet,
[fol. B7r, p. 29]
Onmogelyck het was, dat ick iit kon doun-weten
(780) En heb haar maar geziin, al waar den Thoon gezeten.
    Fr. Zy meent ick verren wech? Oc. Zo haast dat zy verstont
    Van uwe hechtenis, iit uyt Henrikes mont
Den druck haar meester wirt, zy is zo strax geweken.
Maar hoop, dat oock eer langh, haar hoochyt kan haar spreken.
    (785) Den vvagen heb geziin, gereden op het slot,
    Zy kompt in allen haast, en dat door hooch gebot
Het-geen den Koninck gaf, doch zonder iit te-weten
Van dezen valschen vorst. Fr. Hou myn gedachten meten
    Den tyt van dit geluck. Maar ’t hoor Octaaf ’s daar.



V. HANDELINGH.

Frederick. Laure. Octaaf. Iulie.

    (790) ME-vrouw, is ’t mogelyck, naar allen dit gevaar,
Het lot bejegent my, te-ziin het licht myns ogen?
Gewent in duysterhyt, di ’t bryn had aantegoten;
    Dit luck ben ongewoon. En dus den ziten gaat.
    Zo haast hy kompt in lucht, al bevent over-straat.
(795) La. O! vorst ick ziin u deucht, di blyft altyt haar zelven.
Dus’t dadel-loof verdruck, spruyt in veel grouner telgen.
    Verwacht dit niit van my, ’t isdrouhyt ik verkiis
    Gezin u di ick min, voor Euwich nu verliis.
Fr. O! lydt, Mevrouw, des lots ick danck de dweersche slagen,
(800) Waardoor ick merck myn trouw, en liifden u behagen.
    Of zo ick klagen mach, in dezen zouten staat,
    En belght u hiit ick klaach, van u, di vrestent schaat.
Vervaart voor ’t vveeck gevaar! waar my de liifd’ komt lyden,
Dat is een zoute hoop, van meerder te-benyden.
[fol. B7r, p. 30]
    (805) Want al myn bloudt gewaaght, onweerdich even-wel
    Ick hopen uwe liifd’, en volgen u bevel.
Wi weerdich deze vlam, en kan-ze niit vergelden
Als met de doodt alleen. Me-vrouw. La. En vvilt niit melden
    O! vorst het-geen my smert, te-meer ghy weerdich zyt,
    (810) Te-meer is’t dat u deucht, ’m in druck en droufhyt lydt.
Doch hiir-om niit gelooft, dat ick my houw gequeten
Om dat hiir heb geklaacht, want oock met meer vermeten:
    Onthels ick vast u lot, en maack daar af het myn;
    En dat den Koninck weet wat hiir oock vast kan zyn.
(815) Van’d alderhoocste deucht, de alder-grootste wegen
Geen voorbelt ga-te-slaan, maar ’t zelve eerst te-geven.
    Fr. Dat ick u langer liit, Me-vrouw, in’t mis verstandt,
    Groot ongelyck ick deed’ aan trouwen minnen-brandt.
Dat vry den Koninck zy, op my op’t hoochts verbolgen,
(820) ’k Ben vry en waar’t u liift, Me-vrouw daar kan ick volgen.
    La. O! Vorst wat is’ ghy zecht? Fr. Een ander in myn ste
    Di vont’m en in het bos, en dus gevangen me,
En onder myn gewaat, den Koninck heeft bedrogen:
En dezen valschen vorst, van wi het bryn vervlogen:
    (825) Bewaar ick op dit slot. La. O! helpt my dan uyt pyn,
    Wanneer ghy vy hiir zyt, van’t weerlicht ziit den schyn
En’t donderen noch brult, van ’t onweer eerst verschenen.
Fr. Jck laten u Mevrouw! hou is’t ghy dit kont menen?
    Hou kan ick van u zyn, waar alle myne vreucht!
    (830) En waar een ryne liifd’ gekroont vvort van de deucht!
Dat vry dees swerte buy, my over’t hooft blyft hangen;
Een ander in myn ste, di is alhiir gevangen.
    La. VVeet vry dat uwe liifd’, oock alles hopen mach;
    En denckt of dit bedroch, ten-lesten imandt zach.
Oc. (835) Zo ’k dorfden spreken hiir. O! Vorst eer ’t kompt ontdecken,
Aan-dinen’t huwlyck? en zo dit kan verwecken
[fol. B8r, p. 31]
    Des Koninckx gramschap oock; zo valt di op dees scha,
    Di uwe wapens draacht, en helpen hem daar-na
Uyt allen ongeval, dat zyn zeer lichte zaken.
(840) Fr. Me-vrouw, staat ghy dit tou? La. ’Men dint veel werckx te-maken
    Van dezen gouden raat. Maar wi dit dinen aan?
    Fr. Ick zelver kan dit dou, en oock in uwen naam.
La. Gelyck my noch ontwoust, wat hiir meer voor-gevallen.
Fr. ’T geval is niit gemeen, maar’t allen te-verhalen
    Zo dinden dat den tyt, aan my niit waar zo weert;
    (845) Het dinden dat myn trouw.



VI. HANDELINGH.

Iodelet. Frederick. Laure. Iulie. Octaaf. Wacht.

                                              EEr ghy dit meer verweert,
Zo dint het wonder-wel, gemackelyck gezeten.
Maar zo het u beliift, dit mout ghy eersten weten;
    Of ’m u hiir heeft gemackt, den hopman mynder wacht,
    (850) Om als het u beliift, van hounger ick versmacht,
En sticken van den dorst; op dat ick ben eer langen
Gerymten, vel, en been, om in den wint te hangen?
    Fr. Myn Heer, het Koninckx kint, zal stillen dezen mout
    Dat u bezouken kompt. Zo ’t haacht en dunckt u gout.
Io. (855) Wat! de vorstin alhiir!*La. Zy zelver is gekomen.
Io. Ghy ziit hiir énen vorst, di’t voutsel wort benomen
    En zo u lodlyck oogh, niit voordert veel gena;
    Zo blouyt het blote hart, en wacht de korst hiir-ha:
Want hy te-degen ziick, van wi het hart aan ’t blouyen.
Fr. (860) Om veel nootzaacklyckhyt, wilt deze zaack bemouyen
[fol. B8v, p. 32]
    Me-vrouw. La. O! vorst u deucht, in énen hellen dach,
    Met veel stantvastichyt, des luck-vrouws loop aanzach.
Als oock door dit gewelt, de maar al-’t heen gevlogen,
Di stelden met veel vreucht, u daden voor myn ogen:
    (865) Zo dat ick niit en kon, zo haast ick dit vernam,
    Uyt-stellen myne kompst, maar doun’t geen u tou-quam.
Zo veel gevaar ontgaan, en zo veel kloucke daden.
Io. Ia ’k weter oock wat af, ick was zom-wyl beladen,
    Ick ben zeer vreselyck; men-zeet, wel-eer-’t wildt swyn.
    (870) Maar ’t spreken dezer zaack, en kan niit staatlyck zyn,
Kronyken sullen ’t doun; want zulken Vanteriës
By grote als ick ben, zyn mar forfanteries.
    La. ’t Geen van u hoochyt kompt, en kan niit zyn besprydt*
    Met énen vuylen mist, van waan, of ydelhydt.
(875) En énen vorst zo hel, waar alle deuchden blincken
Voor wi den zullen Mars, de wapenen laat zinken!
    Hiir énen vorst volmackt, in leden en verstandt!
    Io. Ha. Ha. het is genouch, kom geeft my eens de handt
Ick heb ’t u wel gezeet, myn Hart begint te-beven.
(880) La. Wel-dan zo is het tyt, ’t en dint hiir niit gebleven,
    Vaart-wel. Io. hou seffens zo? La. denckt; ick om uwen ’t wil
    Al-re veel heb gedaan, oock tegen Koninckx wil.
Io. O! breck-spel, breck-spel dit, wel kompt dan my besuken
Eens over-ander-dach; dit zyn ver-drayde lucken.



VII. HANDELINGH.

Frederick. Iodelet. Octaaf. Wacht.

    (885) Fr. MYn Heer wat dunck u doch. Io. zy is in mynen zin,
    veel zouter in haar spraack, als ’d andere Leuwin.
[fol. C1r, p. 33]
Dit kan bevallen wel. Fr.*zo kan’s u wel behagen?
Io. En zal behagen oock; dit’s meer. Wat slechter vragen.
    Maar zecht gevangen-voocht, in deze eeuw en tydt
    (890) De vorsten *minnen di, met zo veel drift en vlydt
Als ander menschen doun? ick wouwde wel beminnen
Zo als de pracht veryscht? Fr. zo dint-men te-beginnen
    ’T verzouck van hoger-handt, en naar den Koninck gaan
    En door gezanten dan, de zaack te-dinen aan,
(895) Verzouken eerst den pys. Io. Is’t oorloogh dan? dat’s wonder!
Fr. Hou! uwen* sterken arm, gevreest als herden donder;
    In ’t wapen ampt gewoon, heeft in het vlacke veldt
    Behouwden dick den strydt, verslagen menich heldt.
Io. O! dat en twyfelt niit, ick had altyt behagen
(900) Als’k bloudt in’t vleeshuys zach, ick hebber veel verslagen.
    Getuygen, ben ick niit gewapent hiir gebrocht:
    Doun my den Koninck zach, hy wakker hem bedocht.
Fr. En vreesden van gelyck. Den leger-voocht doorsteken.
Io. Den leger-voocht is doodt? dat zyn zeer quade treken.
    (905) Maar wi heeft dit gedaan? Fr. ghy zelver. Io. ick? Fr. O! ja.
    Io. Ick énen moordenaar! dit gaat my veel te-na,
Verliist my’t aan-ziin niit. Fr. Vorst wilt u gramschap stellen,
Het was zeer wel gedaan; ’t was ’t lot dat ginck dit willen,
    Zyn doodt dat is u eer, ’t en kon niit anders gaan.
    (910) Io. Wel is hy wel vermoort, zo heb ick’t dan gedaan.
O, ja het heucht my nu, ’k en kon het niit gedencken,
Ick heb zo veel in’t hooft, dat is dat my kompt krencken.
    Fr. Myn Heer dit is een zaack, van een zeer groot bewint;
    En aangeziin ghy nu, dit Koninckx-kint bemint,
(915) En zy dees eer ontfanckt, zo waren’t goude zaken,
Te-zygen naar den Pys, en’t oorlock dus te-staken.
    Io. Geen oorlooch, ’k wil den Pys. Doch dit verstaan hiir in
    My niit vernederen in’t trouwen der vorstin.
[fol. C1v, p. 34]
[fol. C2r, p. 35]
[fol. C2v, p. 36]
[fol. C3r, p. 37]
[fol. C3v, p. 38]
[fol. C4r, p. 39]
[fol. C4v, p. 40]
[fol. C5r, p. 41]
[fol. C5v, p. 42]
[fol. C6r, p. 43]
[fol. C6v, p. 44]
[fol. C7r, p. 45]
[fol. C7v, p. 46]
[fol. C8r, p. 47]
[fol. C18, p. 48]
[fol. D1r, p. 49]
[fol. D1v, p. 50]
[fol. D2r, p. 51]
[fol. D2v, p. 52]
[fol. D3r, p. 53]
[fol. D3v, p. 54]
[fol. D4r, p. 55]
[fol. D4v, p. 56]
[fol. D5r, p. 57]
[fol. D5v, p. 58]
Continue
[
fol. D6r, p. 59]

Aan den onverdeelden Leser.

HIir wort u. E. gebeden te-wegen met ryp ordeel de redenen di my bewegen te-letten op mynder Mouder-taal de spellingh of Ortografie. De eerste di my (over eenighe jaren komende van uyt-hymsche Landen waar-’men*de Latynschen. A.B. volght) porden te-misachten (dat is het neder-duyts) het-geen nu niit alleen my wel bevalt, maar het zelve acht boven alle andere talen by geval op gestaan. Dit dan rypelyck ende langh overdenckende, bevonde dat de grootste fyl bestont inde uytspraack der letteren; nu op het latyns dan weder op het hooch-duytsch oft ouwdt quaat neder-duyts treckende (den klanck eender taals liiflyckhyt, bestaat in gewoonte; zo verren hersende in de zinnen van den mensch, dat het zelfs duckt in reden te bestaat, het-geen van de-zelve verschyden) zo heeft my gout gedocht den galm van de Hoogduytschen. A.B. gehelyck te verlaten ter-oorzaken wy overlangen verlaten hebbe de oude spraack (’t en zy de Kempen, den Bos, Toungeren, S. Truyen ende andere de-welcke noch spreken naar de ouwde spellingh) oock om dat alle Landen die den Latynschen. A.B. volgen als Italien, Spanien, Vranckryck, de-zelve te-lichter leerden: en wy (O! of.) niit genootzackt meer en wirden, in ons yghen landt vremde taal te=sprecken, met het onsprekelyck achter-deel dat wy lyden, met woor- [fol. D6v, p. 60] den overwonnen te-worden (want ter-wylen wy, om zo te-zeggen, naar de-zelve ter-jacht gaan) zo vanckt den vremdelingh (wiens taal wy naar-boutsen)* het wilt. Zo dunckt my billich den Latynschen. A.B. aantenemen (doch niit versmadende de letteren di denzelven niit en heeft als de k. w. &c.) zo veel-te-meer, dat in Hollandt, tot noch tou de eer heeft van het beste duyts te-spreken, den zelven in deel aangenomen wort (te-verwonderen, dat in Vrankeryck ende meer andere Konigryken; hou-wel ider Stad wel zyn verschyden gewoonten heeft, nochtans den Eeldom ende ’t beter volck overal een ghebruyck hebben, het-geen in nederlandt zo niit en is. in Luyck de gemeente wonderlyk spreeckt ende den Eeldom zeer gout Frans) hou-wel het Hollans met vele woorden spreeckt al of eenen Waal duyts spraack; van de-welcke over hondert-jaren dat Landt swanger ginck. Want my dunckt het beter is gezeet. den donder, de doodt, den hont, dien man, als de Donder, den doodt, de hont di man, ende menich-vuldige diirgelycke. Om voort te-gaan zo diint men te bemerken datter ses galmende letteren zyn. Want waar-om de Y dar voren niit gehelyk aan-te-nemen aangeziin-men daar mede galmpt als hy, zy, ys, bly, ende veel meer andere. Nu alle de andere, neme dubbel, aan-geziin in het woort, voor, het-zelve overlangen gedaan is, waar-om in daar niit van-gelyken ende zo voort. Imanden mochte zeggen het woort is niit Daar met het is Daër, als de andere, Briëf, Siëckte, &c. zeer wel maar laat ons dan weer op zyn Kempens, of ouw- [fol. D7r, p. 61] de wyze spreken, welken galm wy overlangen verlaten hebben. Ten is niit lang geleden dat ick hoorden zeggen van luy uyt de kempen Tegen énen dinaar, kompt eenen Briëf halen voor myn Hiër, ick docht wat het gezeet mocht wezen, niit denckende op énen Briif. Want het woort Brief, komt iyt ’t Frans, willende zo veel als een verkortingh wezen. Aangande de O. en. U. de welke som-wylen oock genomen worden (maar zeer onredelyck) al of het een. A. ende u waar gelyck au-liden, inste van. u. L. want dit is tegenstrydende. Oock men nempt de o. ende. e.voor. o. ende. u. goet Hout, bonum lignum, ’t k zouwder eer eenen goten hout, concavum pileum uyt verstaan. my duhckt het beter is de u een u te-galmen als voor een au, ende te-spellen gouwdt, aurum, gout, bonus, ende eenen bouck, unus liber en laten de. o. ende e. om het vlas te-boeken; De zielen voor de ossen, heffende onze Zilen, bevryt van hert-neckichyt ende nydt, hoger.

Bindt als met zielen vast, myn Ziil in dyn gedacht,
Dat noot een broos gepyns, myn bryn kompt overwinnen,
    Iaacht ’t Helsche spoock van-daar, naar duyster Tarters nacht,
    Leert my door dyne vrees, in vreden Dy te-minnen:
Dryft d’onrust uyt my hart, di daar gedurich knaacht;
Waar wanhoop dickmaal woont, in rouw en druck verslonden:
    Door dynen rynen geest, dees valsche vrees verjaacht;
    En dat myn bryn tot vreucht, door deucht eens vvort ontbonden.

[fol. D7v, p. 62, fol. D8r, p. 63 en fol. D8v, p. 64: blanco]
Continue

Tekstkritiek:

In deze uitgave zijn u en v, vv en VV niet genormaliseerd
vs. 179 hart er staat: hart.
vs. 202 hebdt er staat: behdt
voor vs. 371b Koninck. er staat: Koninck
voor vs. 409: de bij uitzondering cursieve sprekersaanduiding
        geeft aan dat de Koning de brief hardop leest. In
413
        wordt hij opnieuw aangekondigd, nu met een zoals
        gebruikelijk cursieve sprekersaanduiding, ten teken dat
        hij met zijn eigen woorden voortgaat.
voor vs. 441 Koninck. er staat: Koninck
ibid. Laure. Sanche. er staat: Laure. Sanche. Laure.
vs. 442 is er staat: Is
voor vs. 510 Ko. er staat: Ks.
vs. 549 drift er staat: dift
vs. 855 alhiir! er staat: alhiit!
vs. 873 besprydt er staat: besprydt.
in vs. 887 staat de persoonsaanduiding Io. niet cursief
vs. 890 vorsten er staat: votsten
vs. 896 uwen er staat: uweu
p. 59 waar-’men er staat: waar-’m en
p. 60 naar-boutsen) het haakje-sluiten staat twee woorden verderop