Homepage Universiteit Leiden
Homepage Faculteit der Letteren Homepage Forum Zoeken in Forum E-mail redactie Forum

Jaargang 5, nummer 1 (februari 2005)

   Agenda
   Onderwijs
   Onderzoek
   Personalia
   Discussie
   Bibliotheek
   Bestuurszaken
   ICT
   Redactioneel
   Reportage
   Colofon
 
Onderwijs

De noodzaak van scriptie-reglementen

Column door Jef Jacobs

 
   

Zoals velen bekruipt ook mij het gevoel dat wij steeds meer vastleggen en van bovenaf regelen. De recente richtlijnen voor het schrijven van werkstukken zijn daarvan een voorbeeld. Moet nu tot in de puntjes geregeld worden wat steeds naar tevredenheid verliep? Ontnemen we onze studenten nu ook de laatste kans op zelfstandigheid in dat verkorte traject van drie jaar? En zadelen we de docenten en studiecoördinatoren niet steeds met nieuwe taken op, zodat begeleiding, onderwijs en onderzoek steeds verder in de knel komen? Vaak zijn zulke nieuwe regelingen extern gestuurd. De kwaliteitscontrole wordt haast maandelijks geďntensiveerd, zoals we aan den lijve ervaren met de visitaties en de richtlijnen voor het Leids register van opleidingen. Ten behoeve van die visitaties moeten nu scriptie-exemplaren soms bij reeds geruime tijd vertrokken studenten en docenten worden opgevraagd. Dat kunnen we in de toekomst makkelijk voorkomen door extra exemplaren te laten inleveren. De BA-MA-structuur vereist bovendien ook een andere aanpak van studie en studiebegeleiding. De bacheloropleiding is een driejarige academische opleiding met eigen eindtermen en naar verwachting een zelfstandig civiel effect. Ook de doctoraalstudie tendeerde al naar intensievere begeleiding en strakkere studieplanning. Niet iedereen was daar gelukkig mee; wat goed is, komt niet altijd snel. En zelfstandig werken dient ook te worden geoefend. Maatschappelijk feit is echter dat elke student zo snel mogelijk "gealloceerd" moet worden. En na die allocatie volgen er relatief korte opleidingstrajecten, die een switch na drie of vier jaar mogelijk maken. De gehele bekostiging van universiteiten en hogescholen is op die leest geschoeid. Willen wij aan dergelijke opleidingstrajecten goed uitvoering geven, dan dient met name in het BA het werkstuk een ander gewicht en een nieuwe positionering te krijgen dan de vertrouwde doctoraalscriptie. Dat vereist van studenten, docenten en opleidingen een andere aanpak. Docenten kunnen in de BA niet meer wachten op de student die zich in alle rust bezint op de keuze van een onderwerp. En de student? Die moet afstuderen, liefst binnen redelijke tijd, in zíjn en óns belang. Het is zaak het curriculum zodanig in te richten en de uitvoering ervan te sturen dat de studenten als vanzelf aan het werkstuk toekomen en het ook binnen redelijke termijn afsluiten.

In dat licht moeten ook de scriptie- en werkstukregelingen worden gezien. Ze moeten een stevig fundament leggen voor de studievoortgang, ook in de laatste fase. Wat voor die nieuwe aanpak noodzakelijk is, wordt erin vastgelegd. Verantwoordelijkheden, plichten en rechten worden beschreven voor alle betrokkenen, studenten, docenten, opleidings-besturen en examencommissies. Ze zijn naar opleiding en instituut in te kleuren; in zoverre gaat het ook om richtlijnen (bijv. aantal woorden van een scriptie); wat goed is, moet goed blijven, waar vangnetten nodig zijn worden die gespannen, naar ik hoop. De reglementen preciseren een aantal zaken die tot nog toe impliciet al een feit waren. Inmiddels heb ik - in gesprekken met enkele opleidingscommissies - gemerkt dat studenten deze preciseringen wel op prijs stellen. Als de bodem goed stevig is, kan daarop naar bevind van zaken en in goed overleg gehandeld en ook afgeweken worden. Zo'n bewuste omgang met reglementen kan naar mijn oordeel de zelfstandigheid van de studenten slechts vergroten.

De noodzaak van scriptie-reglementen.. 
Reageer! Stuur een e-mail naar 

Reacties

Robert Lankamp

Er is niets tegen een BA scriptie reglement, wél iets tegen wat er in zou kunnen komen te staan. Ik heb bijvoorbeeld een voorstel gezien van het faculteitsbestuur die uitgaat van een BA scriptie van 10.000 woorden. Dat is veel te veel, het verschil met de MA scriptie is te klein.

Alex Geurds
Faculteit Archeologie

Mijn zegen heeft het. Gestructureerde begeleiding voor het BA werkstuk is bij de Faculteit Archeologie reeds een aantal jaren gangbaar en een succesvolle curve in het aantal bijtijds afgemaakte werkstukken wordt geleidelijk aan zichtbaar. Makkelijk was de doorvoering nochtans niet en de implementatie is nog steeds een stroef pad. Los van het (prima verdedigbare) inhoudelijke verzet vanuit de staf, zien studenten immers het BA werkstuk als het reële begin van de academische vrijheid en een krappe tijdsplanning en periodieke gezamenlijke en individuele bijeenkomsten is dan niet waar direct aan gedacht wordt. Het aanvankelijke 'haastwerk' blijkt later bij altijd toch anders bezien te worden. Nooit hoor ik achteraf iemand klagen wanneer men vrolijk en vers "gealloceerd" aan een eventueel vervolgtraject begint. De kwaliteit is ook niet persé het slachtoffer hierbij, als men maar nauwkeurig omlijnt wat de doelstelling van het werkstuk is. Grootschalig onderzoek naar een aanzienlijk corpus aan verzamelde gegevens is dan vaak niet meer het eindresultaat Een gedegen oefening succesvol doorvoeren waarbij het bepalen, inventariseren, uitvoeren en interpreteren van een onderwerp de kern blijft, echter wel.

Om die nieuwe taken zit ik als docent natuurlijk ook niet te springen, maar als ik de keus heb tussen dat en een lange rij studenten voor mijn deur die collectief voor het jaarlijkse voortgangsgesprek komen, dan weet ik het wel.

Printversie
vorige pagina top pagina