Homepage Universiteit Leiden
Homepage Faculteit der Letteren Homepage Forum Zoeken in Forum E-mail redactie Forum

Jaargang 5, nummer 1 (februari 2005)

   Agenda
   Onderwijs
   Onderzoek
   Personalia
   Discussie
   Bibliotheek
   Bestuurszaken
   ICT
   Redactioneel
   Reportage
   Colofon
Nieuws uit de Universiteitsbibliotheek

Kasper van Ommen,  

 

Nieuwe Xafax kopieerkaarten in Universiteitsbibliotheek

Met ingang van begin maart 2005 worden nieuwe Xafax kopieerkaarten in gebruik genomen binnen de Universiteitsbibliotheek Leiden. Deze kaarten zijn gelijk aan de kopieerkaarten die al langer bij de faculteiten Letteren (Lipsius) en Rechten (KOG) worden verkocht en in gebruik zijn. De oude kopieerkaarten zijn tot medio 2005 op ťťn kopieermachine in de Zuidhal van de bibliotheek te gebruiken. De nieuwe kopieerkaarten zijn vanaf begin maart te koop in de Zuidhal van de bibliotheek o.a. bij een kaartuitgifte automaat met chipknip, en ook in het Lipsius en het Kamerlingh Onnes Gebouw. De kaarten zijn verkrijgbaar met een waarde van 25 en 75 ‘tikken’.

 

NWO-subsidie Clusius Project
 
In de subsidieronde Klein Programmatisch Onderzoek Geesteswetenschappen van NWO is de aanvraag van het Scaliger Instituut van de Universiteitsbibliotheek Leiden in de prijzen gevallen. Dankzij de toekenning kan dr. Florike Egmond, samen met twee, mogelijk drie aan te stellen AIO’s, in de komende jaren onderzoek gaan doen naar het leven en werk van Carolus Clusius (1526-1609), een van de belangrijkste zestiende-eeuwse botanici en geleerden van zijn tijd. Hierbij zal intensief gebruik worden gemaakt van de zeer omvangrijke collectie brieven van en aan Clusius in het bezit van de Universiteitsbibliotheek leiden.     

Het onderzoeksproject is getiteld Carolus Clusius and sixteenth-century botany in the context of the new cultural history of science.

Zie voor meer informatie over het Clusius Project: http://ub.leidenuniv.nl/bc/scaligerinstitute/clusius/index.html

 

Uitgeverij Koninklijke Brill sponsor Scaliger fellow

Uitgeverij Koninklijke Brill te Leiden zal de komende drie jaar de aanstelling van een zogenaamde Brill Fellow van het Scaliger Instituut sponsoren. Door het ter beschikking stellen van een substantiŽle bijdrage wordt het Scaliger Instituut in de mogelijkheid gesteld een of twee fellows per jaar aan haar instituut te verbinden. De Brill fellow zal wetenschappelijk actief moeten zijn in een van de interessegebieden van uitgeverij Brill: geschiedenis, islam/oriŽntalistiek en religie.
 
Koninklijke Brill NV is een beursgenoteerde, sterk internationaal georiŽnteerde wetenschappelijke uitgeverij die in Leiden is gevestigd. De nadruk van de fondsen ligt op de terreinen geschiedenis, islam/oriŽntalistiek, religie en op gespecialiseerde onderdelen van de natuurwetenschappen en Internationaal Recht. De, overwegend Engelstalige, publicaties bestaan uit (boeken)series, naslagwerken en tijdschriften. In toenemende mate verschijnen publicaties eveneens in elektronisch raadpleegbare vorm. De voornaamste afzetmarkten zijn Europa, de Verenigde Staten en Japan. De afnemers bestaan in meerderheid uit wetenschappelijke instituten en bibliotheken.
Zie voor meer informatie http://www.brill.nl/default.asp
      

Het Scaliger Instituut is opgericht in het jaar 2000 met als doel het gebruik van de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Leiden in onderzoek en onderwijs te stimuleren en te faciliteren. Op onderzoeksgebied geschiedt dit door het initiŽren van onderzoeksprojecten, het organiseren van lezingen en symposia, het publiceren van onderzoeksresultaten en het verlenen van beurzen aan (gast)onderzoekers. In het onderwijs wordt ernaar gestreefd om, in nauw overleg met de Leidse facultaire opleidingen, via lezingen, cursussen en masterclasses studenten en aio/oio’s uit alle disciplines bekend te maken met de grote rijkdom en verscheidenheid van de Bijzondere Collecties.

Het instituut is vernoemd naar een van de beroemdste filologen uit de geschiedenis van de Leidse universiteit: Josephus Justus Scaliger (1540-1609). Hij werd in 1593 naar Leiden gehaald als opvolger van Justus Lipsius en liet bij zijn dood zijn grote verzameling Oosterse handschriften na aan de Universiteitsbibliotheek Leiden.   

 

Tentoonstelling en catalogus ‘Oostersche weelde’. De culturele invloed van het Midden-Oosten en de Maghreb op Nederland en Europa

Van 24 februari tot en met 10 april 2005 zal in de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27 te Leiden de tentoonstelling ‘Oostersche weelde’ te zien zijn. Bij de tentoonstelling verschijnt bij Primavera Pers te Leiden een rijk geÔllustreerde bundel met bijdragen van verschillende auteurs.

Een tienerpopgroep staat in de hitparade met 1001 Arabian Nights, een groot warenhuis verkoopt Marokkaanse spulletjes en reisbureaus lokken toeristen naar Egypte of Turkije door met buikdanseressen te adverteren. Dergelijke exotica lijken uit een andere wereld te komen dan het Midden-Oosten dat vrijwel dagelijks de televisiekanalen vult met politieke conflicten en oorlogshandelingen. Van weer een andere orde zijn de oriŽntalisten die sinds eeuwen de islamitische cultuur bestuderen vanuit hun wetenschappelijke bastions. De wereld van de islam kent vele gezichten, die voor de westerling haast onverenigbaar lijken.

De Nederlandse oriŽntalistiek richt zich vooral op haar traditionele onderzoeksterrein, de filologie, de literatuurwetenschap en de geschiedenis. In de late zestiende en zeventiende eeuw was er in Nederland een grote, humanistisch getinte belangstelling voor het Arabisch als ‘broedertaal’ van het Hebreeuws, de taal van de bijbel. Onder de gelukkige omstandigheid van een relatieve persvrijheid in de Nederlandse Republiek leidde dit tot een grote hoeveelheid belangrijke publicaties op het gebied van de arabistiek. Leidse geleerden als Erpenius en Golius waren internationaal erkende autoriteiten.

De tentoonstelling en de bijdragen in Oostersche weelde stellen de culturele invloed van het Midden-Oosten en de Maghreb op Nederland en Europa centraal. Het streven is aan de hand van concrete kunst- en cultuuruitingen te laten zien hoe gevarieerd, langdurig en vaak diepgaand die invloed is geweest.

Jan de Hond onderzoekt in zijn bijdrage wat wel de meest hardnekkige mythe over het Midden-Oosten is gebleken: de sensualiteit van de OriŽnt en de weerslag daarvan op de Nederlandse kunst en literatuur. Wanda den Boer geeft een overzicht van de beÔnvloeding van de Europese mode door de eeuwen heen door de oosterse dracht. De schrijver Karl May, in Nederland bekend en geliefd om zijn verhalen van Winnetou en Kara ben Nemsi, streefde in zijn latere leven naar een soort verzoening tussen islam en christendom. Hij is het onderwerp van een artikel van Peter Rietbergen. Dat het zelfs in deze tijd van globalisering lastig is om vooronderstellingen over de OriŽnt te vergeten bij het beschouwen van eigentijdse kunst, maakt Helen Westgeest duidelijk aan de hand van het werk van twee kunstenaars, een uit Europa en een uit het Midden-Oosten. Corien Achour-Vuurman bestudeert negentiende-eeuwse fotoīs van een van de meest fascinerende archeologische monumenten ter wereld: het Iraanse Persepolis. De traditionele arabistiek wordt belicht door Alastair Hamilton. Hij geeft een overzicht van de in Europa gemaakt vertalingen van de koran, het boek dat in het christelijke Europa zo gevreesd en soms verboden was. De 1001-Nacht hebben in Europa een minstens zo boeiende geschiedenis. Deze Arabische verhalen werden in Europa verrijkt met illustraties. Ze bepalen voor een belangrijk deel tot op de huidige dag het exotische beeld van de OriŽnt zoals dat nog steeds leeft in de populaire cultuur. Richard van Leeuwen concentreert zich op de Nederlandse uitgaven van deze populaire verhalencollectie, terwijl Arnoud Vrolijk zijn bijdrage toespitst op de illustraties van Kees van Dongen, die tweemaal, in 1918 en in 1955, de 1001-Nacht illustreerde. Als laatste geeft Jef Schaeps een overzicht van alle reisverhalen over de OriŽnt die in Nederland zijn gepubliceerd.

De bijdragen in de bundel worden begeleid door een keuze uit de verzamelingen van de Leidse Universiteitsbibliotheek. De thematische beeldkaternen, die zich als een soort beeldverhalen laten lezen, bieden een beeld van de enorme diversiteit van de collecties die in de bibliotheek te vinden zijn: naast boeken ook kaarten, tekeningen en fotoīs. Een speciaal woord verdient de collectie van de Nederlandse zakenman Albert Hotz (1855-1930), die in 1935 door zijn weduwe aan de Leidse Universiteitsbibliotheek werd geschonken.

 

Between the the Cross and the Crescent

Printed books on Croatia and Dalmatia from the fifteenth to the twentieth centuries. A selection from the Dubravčić Collection

Nog tot en met 20 februari zal in de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27, de tentoonstelling BETWEEN THE CROSS AND THE CRESCENT. Printed books on Croatia and Dalmatia from the fifteenth to the twentieth centuries. A selection from the Dubravčić Collection te zien zijn.

Ivo Dubravčić (1935) verzamelde de afgelopen 35 jaar een bijzondere collectie van ruim 600 boeken, van incunabelen tot hedendaagse werken, met betrekking tot de geschiedenis en cultuur van KroatiŽ en DalmatiŽ. De verzameling omvat niet alleen boeken op de meer voor de hand liggende verzamelgebieden zoals geschiedenis en geografie, maar ook teksten van klassieke auteurs bewerkt door Kroatische schrijvers en boeken die zijn opgedragen aan Kroaten.

De tentoonstelling laat een interessante keuze zien uit het rijke bezit van Dubravčić, waarbij ook aandacht wordt besteed aan boeken die zijn gedrukt in Nederland of een relatie hebben met de geschiedenis van Nederland. Andere onderwerpen die in de tentoonstelling en catalogus ondermeer worden behandeld zijn: geschiedenis van de drukkunst en typografie, taalkunde en woordenboeken, negentiende en twintigste-eeuwse literatuur en tijdschriften.

Van de tentoonstelling BETWEEN THE CROSS AND THE CRESCENT. Printed books on Croatia and Dalmatia from the fifteenth to the twentieth centuries. A selection from the Dubravčić Collection verschijnt een gelijknamige, rijk geÔllustreerde catalogus door Pietro Masturzo & Rita Colognola in de reeks Kleine publicaties van de Leidse Universiteitsbibliotheek (prijs € 15,00). De catalogus is te koop bij de receptie van de Universiteitsbibliotheek, Witte Singel 27, 2311 BG Leiden, telefoon 071-5272800 of te bestellen via e-mail: ommen@library.leidenuniv.nl

 

Minitentoonstelling Dichter des Vaderlands

In de aankomsthal van de universiteitsbibliotheek ligt tot 31 maart de minitentoonstelling Driek van Wissen, Dichter des Vaderlands 2005-2008.

Uit de collectie van de Leidse universiteitsbibliotheek zijn bundels tentoongesteld die de diverse kanten van Van Wissens dichterschap weerspiegelen: zijn fascinatie voor taal- en woordspelletjes (De Dikke van Dale is mijn beste vriend (1989), het leraarschap en de voorkeur voor jonge meisjes (Het mooiste meisje van de klas (1978), sport (De match Luteijn-Donner, een schaakcursus in 2 maal 12 sonnetten (1979)) en enkele bijzondere drukken (Nieuwjaarswensen uit 1993 en 1996; de zeldzame bundel Gezichtsbedrog uit 1992).

 

Leidse culturele instellingen ondertekenen calamiteiten preventienetwerk convenant

Op initiatief van het Instituut Collectie Nederland (ICN) en het Erfgoedhuis Zuid-Holland (EGH) heeft een aantal bekende collectiebeherende instellingen in Leiden besloten tot het opzetten van een calamiteiten preventienetwerk.

De instellingen delen hun kennis van veiligheidszorg en de preventie van calamiteiten met elkaar, en er wordt intensief samengewerkt met politie, brandweer en gemeente. Uiteindelijk zal iedere instelling beschikken over een calamiteitenplan waarin de veiligheidszorg voor collectie, gebouwen en mensen is gewaarborgd. In geval van calamiteiten delen de instellingen expertise, mensen en middelen.

Naast de Universiteitsbibliotheek Leiden nemen de volgende Leidse culturele instellingen deel aan het calamiteiten preventienetwerk: Museum Boerhaave, Stedelijk Museum de Lakenhal, Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, Rijksmuseum van Oudheden, Rijksmuseum voor Volkunde, Regionaal Archief Leiden.

De samenwerking werd bekrachtigd door een convenant dat door alle betrokken instellingen, de gemeente, de politie en de brandweer op 3 februari 2005 werd ondertekend en aangeboden aan de wethouder cultuur van de betreffende gemeente.

De Universiteitsbibliotheek Leiden voert de komende twee jaar het secretariaat van het preventienetwerk.
 

vorige pagina top pagina