Werkgroep "Twintigste eeuw" van de Nederlandse Boekhistorische Vereniging


This page in English

Wat is de Werkgroep 20ste eeuw?

De Werkgroep 20ste eeuw is een werkgroep van de Nederlandse Boekhistorische Vereniging (NBV). De NBV is in 1994 opgericht als ontmoetingsplaats voor iedereen die belangstelling heeft voor de geschiedenis van het Nederlandse gedrukte woord, hetzij beroepsmatig, hetzij uit liefhebberij, en om het onderzoek naar en de kennis van het Nederlandse gedrukte woord en het boekgebruik in de meest ruime zin te bevorderen en de belangstelling daarvoor op te wekken en te stimuleren.

Doelstelling

De Werkgroep 20ste eeuw stelt zich ten doel zoveel mogelijk primaire twintigste-eeuwse Nederlandse boekhistorische bronnen veilig te stellen, tenbehoeve van Nederlands en internationaal boekwetenschappelijk onderzoek. Wie in Nederland boekhistorisch onderzoek doet, weet hoe slordig het papieren geheugen vaak wordt onderhouden. Naast de rijke en voorbeeldig ontsloten verzamelingen van gespecialiseerde bibliotheken, en uitstekend onderhouden bedrijfsarchieven, zijn er ook grote hoeveelheden waardevolle gegevens die zich op onbereikbare plaatsen bevinden en in erbarmelijke omstandigheden worden bewaard, als ze al niet worden vernietigd. De Werkgroep zet zich in om bestaande archieven zoveel mogelijk veilig te stellen en te doen bewaren.

Werkwijze

Om haar doelstelling te bereiken hanteert de Werkgroep de volgende werkwijze.

1. Inventarisatie
De Werkgroep wil in eerste instantie een inventaris maken van de in Nederland aanwezige primaire bronnen op het gebied van het twintigste-eeuwse boekbedrijf en verwante bedrijfstakken. In 1993 publiceerde het Nederlands Economisch Historisch Archief een inventaris van bekende bronnen op het gebied van uitgeverij en toeleveringsbedrijven: Papier-, papierwaren-, grafische industrie en uitgeverijen: Een geschiedenis en bronnenoverzicht. Het ligt voor de hand deze als basis te gebruiken voor verdere inventaris. Op dit moment wordt geëxperimenteerd met aanbieding van aanvullingen op deze uitgave van het NEHA door middel van een via het internet raadpleegbare database. Als voorbeelden voor een dergelijke inventaris kan een aantal buitenlandse initiatieven worden genoemd, zoals het overzicht van Alexis Weedon and Michael Bott, British Book Trade Archives 1830-1939: A Location Register, (History of the Book - On Demand Series no 5, Simon Eliot and Michael Turner, 1996), waarvan een oudere versie online kan worden geraadpleegd, of de lijst van de Amerikaanse Book Industry Study Group.

Van archieven die de boekhandel in engere zin betreffen (detailhandel, groothandel, distributie, importeurs en exporteurs) bestaat in Nederland geen vergelijkbaar overzicht. Het is wel de bedoeling deze takken van het boekbedrijf in de te maken inventaris te betrekken.

2. Veilig doen stellen
Vaak worden archieven wel bewaard, maar niet (vakkundig) beheerd. In zo'n geval staan twee wegen open: de betrokken organisatie kan ertoe gebracht worden zelf het beheer op zich te nemen, of het beheer kan worden overgedragen aan een gespecialiseerde instantie. De Werkgroep heeft reeds een peiling verricht naar de bereidheid van archiefbeherende instanties zich over archieven te ontfermen, en heeft zich een beeld gevormd over de voorwaarden die daarbij worden gehanteerd. Deze peiling geeft aanleiding tot gematigd optimisme.
3. Toegankelijk doen maken
Bij toegankelijk maken denkt de Werkgroep vooral aan twee aspecten: ervoor zorgen dat de bronnen zoveel mogelijk openbaar toegankelijk zijn, en dat de bronnen zo goed mogelijk worden ontsloten. De Werkgroep probeert zich in eerste instantie vooral te richten op de beide eerstgenoemde doelstellingen. Echter, een aantal inventarislijsten, in verschillende maten van gedetailleerdheid, zijn reeds geproduceerd.

De werkgroep heeft bijgedragen aan de totstandkoming van een bewaartermijnenlijst voor het bewaren van archieven van uitgeverijen. Exemplaren van deze praktische handleiding door J. van Tiggelen kunnen worden aangevraagd bij de KVB, Frederiksplein 1, 1017 XK, Postbus 15007, 1001 MA Amsterdam telefoon: 020 - 6240212 fax: 020 - 6208871. Ook is een elektronische versie in .pdf beschikbaar.


De leden van de werkgroep Twintigste Eeuw zijn:

Adviseurs van de Werkgroep zijn:




Werkgroep 20ste eeuw

Voor meer informatie over de Werkgroep 20ste eeuw kunt u kontakt opnemen met:

Jan van Loo, Kervelgaarde 24, 2803 RH Gouda, Tel. 0182-53 1154

of een emailbericht sturen naar de Webmaster van deze site.


Nederlandse Boekhistorische Vereniging

Voor meer informatie over de Nederlandse Boekhistorische Vereniging kunt u kontakt opnemen met de secretaris,

Dr. B.P.M. Dongelmans, Stevinstraat 14, 2405 CP Alphen aan de Rijn, tel. 0172-49 4835 of 071-527 2109, email

 

Last updated: 11-11-2001