Peter van Zonneveld

Een geslaagde dubbelganger: Peter van Zonneveld gepersifleerd

Bijlage bij Metaal jaargang 10 nummer 2.

Met het vertrek van Peter van Zonneveld verliest de opleiding een kleurrijk figuur. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de talloze persiflages die in de loop der jaren door de studenten werden gemaakt. Een recent voorbeeld is het op het NNP Open Podium 2012 vertoonde filmpje De meester en zijn leerling van Coen van Beelen en Nick Tomberge. Metaal sprak met de makers.

Tot enkele jaren geleden was het binnen het NNP een goed gebruik om jaarlijks een literatuurquiz te organiseren. Nadat NNP’ers Coen en Nick een avond met elkaar in de kroeg hadden gezeten, besloten ze dat het tijd werd deze traditie samen nieuw leven in te blazen. Maar de quiz moest niet alleen bestaan uit vragen, nee, er moesten ook sketches in, en filmpjes. De quiz zelf leek steeds minder belangrijk te worden, en langzaam ontstond het idee voor een avondvullende voorstelling: NNP Variété.
    Uiteindelijk liep het zo’n vaart niet. Vanwege het naderende Open Podium besloot het pasgeboren duo een kort variétéprogramma samen te stellen met liedjes, sketches en filmpjes. Natuurlijk moesten er bij zo’n gelegenheid ook docenten worden geïmiteerd. Zo ontstond De meester en zijn leerling, een korte film met in de hoofdrollen Peter van Zonneveld en Rick Honings.
    Rick wordt in het filmpje gespeeld door Nick. Als Protégé van Peter doet hij zijn uiterste best zo veel mogelijk op hem te lijken. ‘Het is dus eigenlijk een imitatie in een imitatie,’ aldus Coen, die zelf de rol van Peter op zich heeft genomen. ‘Peter is een prachtige type om te persifleren. Voor diegenen die al wat langer in Leiden rondlopen was het mooi om te zien hoe Rick langzaam veranderde van Peters student tot collega, vriend en beoogd opvolger. Die relatie hebben we wat uitvergroot. In ons filmpje is Peter de Olympus die Rick moet beklimmen; hij wil hem zíjn.’
    Het belangrijkste was dat Coen en Nick juist die karakteristieken zouden uitbeelden die zo typisch zijn voor Peter van Zonneveld. Het sleutelwoord daarbij is overdrijving. Coen nam dat wat Peter kenmerkt - het kuchje, de stem, het stopwoordje ‘hè’, de enorme bloezen, etc. - en vergrootte dat uit. Coen: ‘Bij een persiflage is het niet het belangrijkste dat stem en uiterlijk honderd procent overeenkomen. Door het uitvergroten van karakteristieke eigenschappen en het vocabulaire van de gepersifleerde te gebruiken gaat het publiek er uiteindelijk in geloven. Peter is natuurlijk een dankbaar object, met zijn “hè”, de neiging tot het vertellen van anekdotes, zijn onbedwingbare drift om voor elke historische gebeurtenis een plaquette te regelen en ga zo maar door. Hij is een kleurrijke man en dat maakt het zo leuk om hem na te doen.’
    Voor de goede verstaander zitten er verschillende verborgen grapjes in het filmpje. Bijvoorbeeld wanneer Peter en Rick langs het Kamerlingh Onnes Gebouw lopen, en Rick enthousiast doet alsof hij het koud heeft, hiermee verwijzend naar Peter en Boudewijn Büch, die altijd ‘koud hè?’ tegen elkaar zeiden wanneer zij langs ‘het koudste plekje op aarde’ liepen; daar waar Heike Kamerlingh Onnes voor eerst helium vloeibaar maakte. Of het shot waarin Peter onhoorbaar een anekdote aan Rick vertelt over het Van der Werfpark. De ware Van-Zonneveldkenner zal al liplezend ontdekken welk verhaal hier voor de zoveelste keer aan Rick wordt prijsgegeven - al zal Rick uiteraard iedere keer weer verbazing veinzen, bang zijn meester te ontrieven.
    De imitators hebben dankbaar gebruik gemaakt van allerlei anekdotes die bestaan over Peter van Zonneveld. ‘Wie weleens een rondvaart door Leiden met Peter heeft meegemaakt kan er zo een aantal oplepelen,’ vertelt Nick, ‘bijvoorbeeld zijn beroemde uitspraak “iedereen is aangeraakt door Indië.”’
    Van te voren hebben Coen en Nick niet één keer geoefend. Coen: ‘De juiste kleding helpt natuurlijk enorm bij het inleven in een personage, maar toen ik eenmaal de schoudertas om mijn nek gooide had ik heel even het idee dat ik Peter wás. Ik werd door dat leren juk als het ware ook gedwongen me op een bepaalde manier te bewegen. Daar liep ik; ik kon niet anders.’ Nick vult aan: ‘Sowieso loopt Van Zonneveld altijd alsof hij met tegenwind een sawa doorploegt, terwijl zijn schoudertas trouw aan zijn zijde hangt en wordt gekoesterd als een pasgeboren baby.’

    Natuurlijk is vertellen over de persiflage van Peter leuk, maar het allerleukste is om hem zelf te bekijken!