Tancredo, Treurspel door Bruno Zweerts naar de Tancrède van Voltaire. Amsterdam 1763.
Ceneton B8785.
Uitgegeven door Paul Stolwijk.
Red. dr. A.J.E. Harmsen, Universiteit Leiden.
Gebruikt exemplaar: Bibliotheek Diversa Sed Una, Dordrecht, inv. 1945.
In deze uitgave zijn evidente zetfouten gecorrigeerd en gemarkeerd met een asterisk.





TANCREDO.

TREURSPEL.

Gevolgd naar het Fransche van den Heere

DE VOLTAIRE.

[Vignet: Die poëzy als bloemen t’zamen leest. Vondel].

Te AMSTERDAM,

By ANTONI WALDORP, Boek-
verkoper, 1763.



OPDRACHT
AAN
DEN WELEDELEN HEERE

Mr. WILLEM HENDRIK SELS,

AUDITEUR MILITAIR VAN HET INLEGGEN-
DE
GUARNIZOEN DEZER STAD.
    Verdrukte dapperheid, en balling zonder schuld,
Die, met zyn Vaderland, ’t bezit zyns goeds moet derven,
Zelfs voor zyn haat’ren strydt, voor zyne bruid wil sterven,
    En noit de deugd verliest, hoe zeer de woede brult:
(5) Zie hier het voorwerp, dat u durft zyn’ Schutsheer noemen,
    Begaafde SELS! vergun, vergun hem dit geluk!
    Hy zal, na ’t uitstaan van verachting, smaad en druk,
Zyn heil voltooid zien, en op uw bescherming roemen.
    Gelukkig! als hy uw’ ervaren geest voldoet;
(10) Maar denk, ons leven, steeds van moeilijkheid bestreden,
En altoos bloot gesteld aan slaafsche bezigheden,
    Eischt eene uitspanning, tot verkwikking voor ’t gemoed:
Den Man van smaak zal dus de Treurstyl best behagen,
    U, die de Dichtkunst met bevalligheid hanteert,
    (15) Bedanke ik! dat gy deez’ met uwe gunst vereert:
Myn held zy u, ten blyk van vriendschap opgedragen.

                                                                    B. ZWEERTS.


VERTOONERS.

ARGIRES,
ORBASSAN,
LORéDAN,
CATANES,
TANCREDO,
    }Ridders.
ALDAMON, Soldaat.
AMENAÏDE, Dochter van Argires.
FANIA, Vertrouwde.

ZWYGENDE.

RIDDERS, SCHILDKNAAPEN, BURGERS,
                en SOLDAATEN.

Het Tooneel is te Syracuse, op ’t Eiland Sicilie.


TANCREDO.

TREURSPEL.
____________________

EERSTE BEDRYF.
EERSTE TOONEEL.
ARGIRES, ORBASSAN, LORéDAN, CATANES en
    verdere RIDDERS, in een half-rond gezeten.

ARGIRES.
MAnhafte wreekers van het Siciljaansche gewest!
Gy Ridders! die tot steun van ons Gemeenebest,
Daar ik met snelle schreên myn levenseind voel nadren,
Thans wilde op myn verzoek in dit Paleis vergadren,
(5) Om, ons ontrukkende aan der dwingelanden macht,
Den Staat in mogendheid en rust te zien gebracht.
Dit volk heeft al te lang ’t geweld der oorlogsplaagen,
Om ydle ontwerpen eens onnutten moeds verdragen:
’t Is tyd den Musulman, dien trotschen, ’t hoofd te biên,
(10) Voor de edle Vryheid geen gevaar of dood te ontzien,
Die vryheid, ’t waardigst pand, het dierbaarste onzer goedren,
En ’t allerheiligst recht van edele gemoedren,
Die yder wenscht, en ons om ’t zeerst ter harte gaat.
Twee fiere en machtige bestryders van den Staat,
(15) Van’t recht der Volken, en ’t geluk der stervelingen,
Zyn uit, om ons met haar tyrannig juk te dwingen:
De Grieksche Keizren, en de fiere Saraçeên,
Die twee onëensgezinde en trotsche Mogendheên,
Verdeelen ’t gansch heelal, daar deeze poogt te ontzeggen
(20) Aan geenen, de eer van ons hunn’ banden op te leggen.
De Griek houdt reeds Messine in zyne boei gekneld,
De stoute Solamir betoont zyn krygsgeweld,
In Ennaas Velden, en in Agrigentums muuren;
En ’t scheen dat Syracuse ook zou zyn woên bezuuren.
(25) Maar beider yverzucht, gekomen op de been,
Tot ons verderf, heeft zelf in ’t eind voor ons gestreên;
Zy, twistende om hunn’ prooi, is hen de kracht benomen;
De hemel gunt dat wy de Vryheid weêr bekomen;
Bedienen wy ons van het gunstig oogenblik;
(30) De Turksche grootheid geeft alreeds den laatsten snik:
Europe, eertyds beducht, verwint haar vrees ten leste.
Pelagius in ’t Spaansche, Martel in ’t Fransch geweste,
Paus Leo (*), allen met een’ heil’gen moed bezielt,
Betoonden ons, op welk een wyz’ die word’ vernielt.
(35) Ik weet dat Syracuse, op ’t felst door twist verslonden,
Geen vaste vryheid heeft tot hier toe ondervonden;
Herroepen wy geenszins dien akeligen tyd,
Toen onze Staat, geschokt door fellen burgerstryd,
Zyn kindren tegens een zich woedend zag verdeelen.
(40) Vergeeten we eeuwig deze onwaardige krakeelen.
Dat noit de tweespalt zich in onze harten vest,
Dan voor der Burgren heil, en voor ’t Gemeenebest
Dus moog’ den Staat door dees vereeniging herleeven.
En had ons de yverzucht te hevig aangedreven,
(45) Verbetren we onze schuld: vergaan, of leven wy,
Maar dat geen Meester oit ons brenge in slaverny.

(*) Leo de Vierde was een der grootste Pauzen die Ro-
me ooit gehad heeft, hy verjoeg de Arabieren, en redde
Rome in den jaare 849.


ORBASSAN.
Argires! ik beken, het twistvuur heeft ons beiden
Verwydert, ’t hield te lang ons van elkaâr gescheiden,
’t Beroerde zelf den Staat, en Syracuse wacht
(50) Alleen, om my te zien vereent aan uw geslacht.
De een moet nu alles voor den ander onderwinden;
Als yvrig burger wil ik me aan uw kind verbinden,
Ten dienste van uw’ stam, u zelf, en deezen Staat.
En als ik ’t echtaltaar, waarheen ik gaa, verlaat,
(55) Vlieg ik naar Solamir, en zal u moedig wreeken.
Maar schoon we alleen ’t geweld des Mauritaans verbreeken,
Dit ’s niet genoeg: men moet op andren de oogen slaan;
Gy weet wat eertyds wierd tot ons verderf bestaan;
Breng die vernielende Tyrannen u te binnen,
(60) Die een lafhartig volk misschien noch durft beminnen,
Door welk een recht heeft hy, die alles stout doorkruist,
(Ik meen den Franschman) zich op onzen grond gehuist?
Hoe kwam dit vreemd geslacht weleer in Syracuse,
Van de oevers van de Seine aan die van de Arehuse? (*)
(65) Eerst kwam hy nederig zyn dienst ons aan te biên,
Welhaast hoogmoedig, deed hy zich naar de oogen zien.
Zyn stam, die schat op schat door ’t erfrecht wist te hoopen,
En dus de stem van een lafhartig volk te koopen,
Verheft zyn grootheid zelf op ons beroemd geslacht.
(70) Wy hebben zulks gestraft, de gunst des volks veracht;
Wy zien zyn kinderen verbannen uit deez’ wallen.
(†) Tancredo, van dat bloed, dat ons tracht te overvallen,
Uit onze Staaten, van zyn kindsheid af, geweert,
Heeft reeds de Keizeren met zynen dienst vereert;
(75) Voorzeker dapper, trotsch, en door deez’ hoon ontsteeken,
Deez’ wetten hatende, poogt hy zich fel te wreeken.
Dus wordt de Franschman hier niet zonder reên geducht,
(**) Wy zien drie Helden uit hun Vaderland gevlucht,
Die alle bystand met hunn’ goedren is benomen,
(80) Van ’t killig Neustrie in Apulïe gekomen;
Zy houden t’zamen in die vruchtbaare oorden stand,
Zy stichten daar met roem zich zelf een vaderland,
En zonder eenig recht dan dat van ’t ooreloogen,
Verdryven de eigenaars, en vesten hun vermogen.
(85) Griek, Arabier, Germaan en Franschman, elk om stryd
Zoekt hier een schuilplaats en omringd ons wyd en zyd;
En onze Velden, door haar vruchtbaarheid rampspoedig,
Zyn de oorzaak dat wy ons aan allen kant zoo bloedig,
Uit zo veele oorden door die Rovers zien bestreên,
(90) Beschermen we ons te zaam’, maar wreeken we ons met een.
’k Heb Syracuse meer dan eenmaal zien verraden;
Hanthavnen wy de wet; ’t verandren kan schaden;
Dat elk met schande word’ de doodstraf aangedaan,
Die onderhandling met den vyand aan durft gaan,
(95) En ’s lands bederf zoekt door verraderlyke streeken,
Toegevenheid kan ’t vuur der ontrouw meer ontsteeken,
Geen kunne of ouderdom* worde ooit hier in verschoont.
Venedigh heeft dit in haar trotsch gezach betoont,
Dat zich op wantrouw heeft gegrond en strenge wetten;
(100) Men volg’ haar voorbeeld, doe den schuldigen verpletten.

(*) Een Edelman van ’t huis van Coucy stelde zich ter
neder in Sicilïe in den tyd van Karel de Kaale.

(†) Deeze is niet Tancredo de Hauteville, die eenige tyd
daar na eerst naar Italie ging.

(**) Dit waren de eerste Normannen, die ’t Landschap
van Apulïe doortrokken, Drogon, Batterik en Repostel.


LORéDAN.
Wat schande is ’t, in der daad voor ons beroemd geslacht,
Dat Solamir, het hoofd der Turksche Legermacht,
Noch medestanders heeft in ’t Siciljaansch geweste!
Dat al dit eiland door, en zelf in deeze veste,
(105) Het Christenvolk zich aan zyn diensten heeft verknocht,
Dat hy alvoorens heeft door weldaân omgekocht!
Nu by de Keizeren raadpleegende ons te dwingen,
Dan weêr in deeze stad zich weetende in te dringen,
Den Kryg berokkenend’ daar hy den vrede biedt,
(110) En, om den tweespalt te verwekken niets ontziet.
Een zwakke kunne, die verlokt, en kan betovren,
En van noch zwakker volk de zinnen kan verovren,
Op nieuwigheên belust, verlekkert op de min
Der Helden, blaast dit volk bedorven zeden in.
(115) Wat burgers zyn niet met die kunsten ingenomen,
Korts uit Arabië tot ons bederf gekomen! (*)
Die, schoon verfoeijlyk, noch van veelen zyn geleert,
Door hunnen ydlen praal als slaaven overheert.
Dat onze Ridderen die schuwen, en nooit dwaalen!
(120) Alle onze wetenschap besta in ’t zegepraalen.
’k Hoop op myn’ arm, en wacht ook alles van uw’ moed,
En keur’ voornaamlyk deez’ gestrengen handel goed,
Die onze wetten wreekt, de vryheid doet herleeven;
Slechts één verrader kon het Spaansche ryk doen beven (**)
(125) Wy zien ons daaglyks noch met nieuw verraad gedreigt.
Men straffe op ’t felst den geen’ die tot ontrouwheid neigt,
Men staak’ voor ’t welzyn van den Staat al ’t medelyden,
Men bann’ Tancredo, en ga Solamir bestryden.
Tancredo, uit het bloed gedaald, by ons gehaat,
(130) Is sterk te duchten voor de vryheid van den Staat.
Het raadsbesluit ziet door ’t rechtvaardig vonnis vellen,
Zyn erfgoed in de hand van held Orbassan stellen;
Dat elk ontrouwe dus zyn schande eens ondervind’,
Die aan Tancredo’s naam in ’t heimlyk zich verbindt.
            Tegen Orbassan.
(135) Dit zy ’t gerechtig deel van u, ô eer der braaven!
Uw huwlyks gave en loon.

(*) In dien tyd kweekten de Arabieren alleen de Wee-
tenschappen in ’t Oosten, en deezen zyn het, die de schoole
van Salernen stigtten.

(**) De Graaf Juliaan, of de Aartsbisschop Opas.


CATANES.
                                                ô Ja wy willen ’t staaven.
Dat vry Tancredo by den Griek zyn macht vermeer’,
En dat een haatlyk hof zyn dapperheid vereer’,
Hy heeft niets te eisschen in dit oord alwaar wy leven.
(140) Wyl hy zich zelven heeft een opperhoofd gegeven,
Heeft hy deez’ wallen, zoo geheiligt, afgestaan.
Hy keer’ noit weêr, hy zie zyn hoop in rook vergaan.
Men duld’ niet dat dees slaaf een Keizers have vinde
Op onzen vryen grond, of zich iets onderwinde;
(145) De dappre Orbassan is der wetten toeverlaat,
Men schenk’ hem dit tot loon als steun van deezen staat,
Dit ’s myn gevoelen.


ARGIRES.
                                ’k Zal aan hem myn dochter schenken;
Myn kind is my veel waard, maar nimmer moet gy denken,
Dat ik om hen den Wees berooft heb van zyn goed.
(150) ’t Is waar ik stemde ’t, maar ’t streed tegen myn gemoed.

LORéDAN.
Mispryst gy ’t Raadsbesluit?

ARGIRES.
                                                    Neen, ’k moet de strengheid haaten,
Maar echter alles aan de wetten overlaaten;
Het is ’s lands welzyn dat by my ’t voornaamste geld.

ORBASSAN.
Dit goed behoort den staat, ’t word’ dien ter hand gesteld.
(155) Men heeft my noit naar zulk een ydle gunst zien trachten.

ARGIRES.
Men zwyg daar van; laat ons met ongeduld verwachten,
Een echt, die morgen ons de zegepraal beloofd.
Dat dit vernielend volks hovaardig opperhoofd,
Die Solamir, in ’t eind beschouwe zyn verwinnaar.
(160) Hy, mededinger van uw grootheid, en de minnaar
Myns kinds heeft op haar trouw den vrede ons toegezegt, (*)
Hy dacht my te eeren door deez’ ongelukkige Echt.
    Doet u verwinnaars van uw vyanden verklaaren,
Myn vrienden! zyt gereed; myn zwakheid, myne jaaren,
(165) Beletten my, u meer als Krygshoofd voor te gaan,
Gewaardigt u die eer Orbassan toe te staan.
Myn lot is schoon genoeg, zo ik slegts volge uw schreden,
Myn voordeel is alleen uw voetspoor naar te treden,
Dan voelt myn hart weêrom den moed van de eerste jeugd,
(170) En ’t oog zal tuigen hoe uw krygsmoed my verheugd,
Wanneer ik, stervende, in triomf u moge aanschouwen.*

[LORéDAN.]
Wy stryden onder u, Myn Heer! en wy vertrouwen,
Dat gloriryker dag, als deeze, ons noit bestraal’,
En elk van ons belooft zich de eer der zegepraal,
(175) Of de onverderflyke eer van in den stryd te sneven.

(*) Het was te dier tyd zeer gemeen de Christen doch-
ters aan de Musulmannen uit te trouwen. Abdalisa, zoon
van Musa, Overwinnaar van Spanje, huwde de Dochter
van den Koning Rodrigo. Dit voorbeeld wierd naargevolgd
in alle de Gewesten, die de Arabieren onder hun geweld
bragten.




TWEEDE TOONEEL.
ARGIRES, ORBASSAN.

ARGIRES.
Wel nu, zult gy me in ’t eind’ den naam van Vader geeven?
Is uw gevoeligheid, ô Held! wel uitgewischt?
Heb ik me in ’t denkbeeld van uw aart dan niet vergist?
Moog’ ’k u betrouwen?

ORBASSAN.
                                        ’k Heb ’t u vaak doen kenbaar maaken,
(180) ’k Bemin den staat Myn Heer! en wil de tweedracht staaken.
De rede en ’t Huwelyk verbinden ons aan een,
Maar in dees twist, die nu voor eeuwig is vertreên,
Hadt niemant immer dees verbintnis kunnen wachten,
Zo ’t harte, dat u haatte, u niet hadt moeten achten.
(185) De min heeft mooglyk deel in dees vereeniging,
Maar zulk een echt baart noit by my verandering,
Of is de vrucht eens gloeds, die, onverwacht geboren,
In ’t volgend oogenblik verdwynt en gaat verlooren,
Dien de onverschilligheid en vaak de haat vernield,
(190) Het oorlogszuchtig hart, waar mede ik ben bezield,
Dat voor het Vaderland geen sterven oit moet duchten,
Weet in het midden der gevaaren, van geen zuchten.
Het wit myns echts is u behaagelyk te zyn,
De luister van den Staat, al uw belang, en ’t myn’
(195) En ons verbinden, reeds zo nut in aller oogen,
By dit bedoelen heeft de liefde klein vermogen,
Hy houdt dien edlen band wel vaster in bedwank,
Maar hy moet zwygen voor ’t gerucht der wapenklank.

ARGIRES.
’k Moet in een oorlogsheld die grootsche fierheid achten.
(200) Rondborstigheid behaagt, maar woestheid doet verachten.
’k Hoop dat Amenaide uw’ ongetemden moed,
Verzachte door haar aart die lieflyk is en zoet,
’t Is ’t minst een’ held te zyn, lieftalligheid der zeden
Verstrekt der deugden roem, en voegt by dapperheden.
(205) Gy weet, dat, als dit land alomme was beroerd,
Myn kind van hier toen met haar moeder werd vervoerd.
Zy, opgevoed aan ’t hof der Keizeren, zal gruwen
Voor zulk een fierheid, en dit trotsch beminnen schuwen,
Dat veel te woest is, en te groot een hoogmoed heeft,
(210) Verschoon den raad, dien u een gryze Vader geeft.

ORBASSAN.
Gy zelve wil in my dien strengen aart verschoonen.
Ik, opgevoed in ’t veld, kon nimmer eerbied toonen,
Voor een, die altoos, tot gedienstigheên gereed,
Den geest van ’t Hof kent, of de kunst van ’t vleijen weet.
(215) Maar ’k acht de grove deugd der vaderlandsche zeden,
En ik waardeer den rang, geboorte en waardigheden,
Van ’t edel voorwerp, dat geteeld is uit uw bloed.
Ik onderneem haar hart te winnen door myn moed
U steeds in haar te zien, my zelf met eer te kroonen.

ARGIRES.
(220) Zy komt op myn bevel zich voor ons oog vertoonen.



DERDE TOONEEL.
ARGIRES, ORBASSAN, AMENAÏDE.

ARGIRES.
De stem van Syracuse, en ’t welzyn van dit Land
Vereeren u deez’ dag een’ ega door myn hand.
Myn Kind! gehoorzaam hunn’ vereenigde bevelen,
Deze edle Ridder, in wiens vriendschap wy thans deelen,
(225) Is u tot Bruidegom door myne mond benoemd,
Gy weet zyn naam, zyn rang, hoe elk krygsdeugd roemt;
Hy is vermogend, hy ’s ons krygshoofd, daar beneven
Zyn all’ de rechten van Tancredo hem gegeven.

AMENAÏDE, ter Zyde.
,,Tancredo!...

ARGIRES.
                        Deze prys schynt echter my gering,
(230) By d’allerhoogsten glans van deez’ vereeniging.

ORBASSAN.
Ik ben genoeg geëert, myn Heer! en haar gezichte
Maakt deze gift noch aan myn hart van meer gewichte;
En zo ’k haar hand, en uw genegenheid verdien’,
Kan ik ons aller heil in ’t eind bevestigt zien.

AMENAÏDE.
(235) Myn Vader! ach! ik weet dat t’allen tyde uw harte
Myn heil betrachten wilde, en deelde in myne smarte.
Uw eigen keuze alleen vereenigt me aan dien held;
En daar het twistvuur, dat uw rust vaak heeft ontsteld,
Veel ramps veroorzaakte, en den gantschen Staat deed weenen,
(240) (Dank zy uw wys beleid!) in ’t einde eens is verdweenen,
Is uwe Dochter ’t pand van die verbintenis.
’k Begryp nu op wat wyz’ die band voordeelig is.
Vergun Orbassan! dat myn harte, gantsch verslagen,
Dat in de kindschheid zelf de rampspoed moest verdragen,
(245) Door die verandering zo hevig aangedaan,
Zich van zyn kwelling moge in ’s Vaders arm ontslaan.

ORBASSAN.
Zulks is uw plicht Mevrouw! deze edele gedachten,
Waardeere ik hoog, wel verr’ dat ik die zou verachten;
Voor’ dat ik doove een zorg zo wettig, vreesde ik ’t recht
(250) Me onwaard te maken, dat me op u is toegezegt.
Ik ga my weêr by ’t Volk, dat ik verliet, begeven.
Deze echt zy aan verdienste alleenlyk toegeschreven:
Deze is de zegepraal, en ’k durf my vleijen met
Dien prys, waar door ons feest meer glans wordt bygezet.



VIERDE TOONEEL.
ARGIRES, AMENAÏDE.

ARGIRES.
(255) Gy schynt verslagen, ’k zie uw ziel door schrik bewogen;
Ge ontveinst uw leet, en keert uw nat bekretene oogen,
Gy smoort uw zuchten; ’t schijnt dat gy uw’ Vader hoont.
De mond stemt valschlyk, als zich ’t hart weêrspannig toont.

AMENAÏDE.
’k Verwachtte noit myn Heer! (ik moet het u belyden)
(260) Dat na dien langen twist, na al die droeve tyden,
Orbassan oit met u zou treeden in verbond;
Dat die vereeniging was op myne echt gegrond;
Dat ik uw’ vyand als myn’ Bruidegom zou achten.
’k Herroep dien Burgerkryg noch vaak in myn gedachten,
(265) Toen gy geen schuilplaats meer in eigen haartsteên vondt,
Myn moeder om ’t gevaar op vaderlyken grond
Te ontwyken, tegens dank zich elders moest begeven,
Toen ik, met haar, my uit uwe armen zag verdreven.
’k Deelde in Byzantium in haare angstvalligheên,
(270) En ’k was helaas! aldaar lang met haar lotgemeen.
Van myne wieg zelf kon de tegenspoed my deeren:
’k Moest met een doolende en verlaatne moeder leeren
De ballingschap, en ’t lot des ballings te ondergaan,
Aan een verwaten hof de trotschheid te weêrstaan,
(275) Ons door geveinsde hulp noch meer te zien verdrukken.
Dit was ons beider lot. In zo veele ongelukken,
Noch edel opgevoed, en raakende in dien tyd,
(ô Denkbeeld dat me treft!) myn waarde moeder kwyt,
Zag ik me alleen, en aan myn schrik ten prooi gegeven:
(280) Gelyk een felle orkaan het teder riet doet beven.
Uw lot veranderde. De Staat, op nieuws bestreên,
Herstelde u in ’t bezit van goed en waardigheên,
Wilde u ’t vertrouwen in uw’ heldenmoed betuigen,
Men zag het krygsgeweld voor deeze muuren buigen.
    (285) ’k Wierd weêr gekoesterd in den vaderlyken schoot,
Daar ’k uit verstooten was in al dien angst en nood.
Ach! mooglyk keer ik weêr om nieuwen ramp te vinden,
Daar uwe hand de toorts ontsteekt van myn verbinden.
Ik weet wat sterk belang, wat hoop uw ziel verkracht,
(290) Maar ’k zie my ’t offer van uw vyandlyke macht;
’k Ben de uwe in ’t eind, en dees gevaarlykste der dagen,
Zal de yslykste licht zyn, die wy voorheenen zagen.

ARGIRES.
Hy zal gelukkig zyn: geloof my slechts hier in;
Myn kind gy zyt het, ’t is uw glorie, die ’k bemin.
(295) Den hoon van Solamir moet ik op ’t felste wreeken,
Daar hy op zulk een’ voet my van den vreê dorst spreeken,
En stout begeerde uw hand te ontfangen als zyn bruid.
’k Schenk u den Held, door wien zyn hoogmoed word gestuit;
Den grootschen Oorlogsman, alom beroemd in ’t stryden,
(300) En thans den steun van ’t land, in wien wy ons verblyden.

AMENAÏDE.
Wat steun! ’t is zyn geluk, waarom gy hem vergood;
Ik, niet zo yvrig, zag hem liever minder groot;
Ik wenschte, dat dien Held, die zo veel roems laat blyken,
Geen Wees berooft had, om zich zelven te verryken.

ARGIRES.
(305) Des Raads voorzichtigheid, gestreng, maar hoog geroemd,
Heeft in Tancredo zelf een vreemd geslacht gedoemd,
Dat van zyn aanzien lang een misbruik maakte, en kwader
Geworden is, maar ook gehaat van ’t volk.

AMENAÏDE.
                                                                        Myn Vader!
Tancredo wordt naar ’k meen hier nog van elk geacht.

ARGIRES.
(310) Wy achten mede zyne ontembaare oorlogskracht;
Zyn moed heeft naar men zegt, Illyrïe verwonnen,
Maar dit ’s zyn lot, myn Kind! hoe meer hy onbezonnen
Den Griekschen standert dient, hoe minder hoop hy heeft,
Dat hy hier immer zy gedoogt, zo lang hy leeft.
(315) Hy moet door ’t Raadsbesluit uit onze muuren vluchten.

AMENAÏDE.
Hoe hy, voor eeuwig?

ARGIRES.
                                        Ja, zyn byzyn is te duchten.
En zaagt ge hem, toen ge u in ’t Grieksche hof onthieldt,
Gy weet met welk een haat hy is tot ons bezield.

AMENAÏDE.
ô Neen, ’k heb ’t niet gelooft; myn moeder hadt gedachten,
(320) Dat Syracuse hem nog als haar’ steun zou achten,
En overwinnaar van den wrevlen Mauritaan.
Wanneer gy tegens u deez’ burgren op zaagt staan.
Toen ze om Orbassans wil uw goedren u ontroofden,
U wreed verdrukten en u eersten roem verdoofden,
(325) Hy hadt om u den dood getergt in ’t aangezicht;
Dit ’s alles wat my werdt van deze Held bericht.

ARGIRES.
Myn Dochter! ’t is te veel: wil u gehoorzaam toonen
Aan ’t Vaderlyk besluit, en zyne zorg beloonen,
U naar de omstandigheên van tyd en plaats beraân,
(330) Geheel Sicilïe vreest voor dien Mauritaan,
En voor Tancredo en zyn aanhang wel met reden.
Al uw geluk hangt af van uw goedwilligheden.
’k Streed zestig jaaren voor den Staat, ’k heb niets ontzien,
En, schoon ik weinig danks behaalde, minde ik dien.
(335) Ik ben verpligt, om dus te denken tot myn sterven.
Wil voor myn dood dan dees gevoelens van my erven.
Vertroost myn ouderdom, gy waart alleen myn hoop;
Ik eindig vrolyk myn ontruste levensloop.
Gy, volg de pligten die de wet heeft voorgeschreven,
(340) Myn Kind ik sterf vernoegt, zie’k u gelukkig leeven.

AMENAÏDE.
Myn Vader! ’k bid u, spreek toch minder van geluk.
Myn hart leefde aan het Hof der Keizren zonder druk.
Uw zin is ook de myne, ik wydde u toe myn leven.
Maar eer gy gantsch beschikt, wil noch wat uitstel geven.
(345) ’k Zie dat gy u te sterk aan Orbassan verbindt;
Ach! dat deze opgang, dien hy maakt, u niet verblind’!
Licht dat hy rasser daalt dan gy hem ziet gerezen,
’t Kon wel verkeeren eer hy zal uw uw schoonzoon weezen.

ARGIRES.
Wat zegt gy? hoe!

AMENAÏDE.
                                Ik zie ’t. Op dit vertrouwen blykt
(350) Uw toorn, en ’t schynt, myn Heer, dat ze u verongelykt.
’k Weet, dat myn kunne, meer gevleid in andre Hoven,
Zich minder vryheid moet in dit gewest beloven.
De Griek vereert ze, maar de wet, ons opgeleid,
Verbiedt de tegenspraak en eischt gehoorzaamheid,
(355) Zie hoe de Turk, die ons te lang heeft overwonnen,
Een harder levenswyz’, heeft in dit land begonnen.
Maar schoon hy alles naar zyn zin verandren doet,
Heeft die verandring kracht op ’t vaderlyk gemoed?

ARGIRES.
Gy maakt me alleen bedroeft, die myn toegevenheden
(360) Te veel misbruikt; ge ontstelt myn geest door uwe reden.
Ik sta u uitstel toe, maar duld geen weigering,
Die band is wettig; niets stoor’ dees vereeniging.
’t Woord is gegeven, ’t ware een misdaad dat te breken.
Ik ben gebooren onder een rampzalig teken!
(365) Gy hebt het wel gezegt: ’t geluk heeft zich getoont
Altoos afkeerig, en myn wenschen noit bekroont;
’k Zag niets dan onrust in den loop van myne dagen,
Voorkom ô Hemel! die voortekens van meer plagen,
En mocht myn dochter, zich begevende in deeze echt,
(370) Meer heil dan ik, eens aan haar dagen zien gehecht!



VYFDE TOONEEL.

AMENAÏDE.
TAncredo! denkt gy dat ik zwak genoeg zou wezen,
Myn’ eed te schenden, uw vervolgeren te vreezen?
Zou ’k u verraden, en nog wreeder zyn dan zy?
Uw goedren deelen, u ontrukt door dwinglandy.....



ZESDE TOONEEL.
AMENAÏDE, FANIA.

AMENAÏDE, vervolgende.
(375) FAnia! nader my, en zie myne ongelukken,
Dien hatelyken slag die my in ’t graf zal rukken,
Myn Vader heeft myn hand Orbassan toegestaan.

FANIA.
’k Gevoele al ’t leed, dat u die last doet ondergaan.
Ik kende uw denkbeeld, ’k wist de kracht daar van te ontleden.
(380) De drang uws noodlots, noch de hoofsche aanloklykheden
Weerhielden immer u op ’t eensgekozen pad,
Waar op gy onbeschroomt u zelf begeeven hadt.
Gy hebt voor eeuwig aan Tancredo u verbonden,
En Solamir, wiens hart de liefde ook kon doorwonden,
(385) Kweekt in der Keizren hof vergeefsch zyn minnegloed.
Maar de eerste, die met recht verwon uw zacht gemoed,
Hy, ’t eenig voorwerp van uw min, zal ’t eeuwig wezen.
En wyl hy reeds voor lang uw harte kon belezen,
En over Solamir zelf heeft getriömfeert,
(390) Zal noit Orbassan zyn met uwe trouw vereert,
Gy zyt standvastig.

AMENAÏDE.
                                    Ja wil my getrouw gelooven;
Men bant Tancredo, ’k zie hem goed en eer ontrooven,
’t Is ’t lot eens Helds, te zyn vervolgt aan allen kant;
’t Is ’t myn, dat ik noch meer voor hem in liefde brand’.
(395) Myn waarde! ik hoor hem noch van ieder hier beklagen,
’t Volk mint hem.

FANIA.
                              Balling ’s lands van zyne kindsche dagen,
Werdt hy na ’s Vaders dood, door vrienden boos van aart,
Ten prooi gelaten, aan een noodlot hem onwaard.
Elk, buiten u, laat door het afzyn zich verraden,
(400) De Grooten zyn slechts op hun voordeel steeds beraden.
’t Volk is gevoeliger.

AMENAÏDE.
                                    ’t Bemind rechtvaardigheid.

FANIA.
Maar ’t is ook dienstbaar. Alle uwe vrienden* zyn verspreid:
Wie zal de voorspraak van dien edlen balling wezen?
Een Raad vol dwinglandy is hier alleen te vreezen.

AMENAÏDE.
(405) Ja, die kan alles, in het afzyn van myn’ held.

FANIA.
’k Heb op zyn wederkomst altoos myn hoop gestelt.
Maar hy is verr’ van hier.

AMENAÏDE.
                                            ô Hemel! hoor myn smeeken!
’k Vertrouwe u dit geheim: hy is niet verr’ geweken,
En als men hier op zyn vervolging is bedacht,
(410) Wanneer de dwinglandy op ’t hoogst zal zyn gebracht,
Dat hy hier dan verschyne, en zich van elk doe vreezen.
Hy is thans in Messine....

FANIA.
                                            ô Hemel! kan het weezen?
En deeze onwaardige echt bereidt men voor zyn oog!

AMENAÏDE.
Neen, denk niet dat ik oit zo wreed een hoon gedoog;
(415) Licht zal één Opperhoofd hier alles noch regeeren.
Dat we alles onderstaan, maar noit te rugge keeren.
’t Juk is te schandelyk, myn hand verbreek’ dien last,
’k Voel me op Tancredo’s naam, door gramschap aangetast.
Het ware een misdaad, zo ik hem nu ging verraden,
(420) ’t Gehoorzaam zyn, verstrekte een lafheid in myn daden,
Hy koome, en ’t zy voor my alleen, wyl ik ’t verdien’.
Hoe ik!... belooft aan een’ Tyran, dien ’k moet ontvlien,
Die als slavin zo veel verdrukking moet gehengen,
Zou ’k oit door mynen pligt my zien tot ontrouw brengen?
(425) ô Neen, de liefde ontvonkt myn ziel met nieuwe kracht,
Ik zie gelukkig hem in ’t kort te rug gebracht.
En zo de vrees my al gevaaren mogt doen schroomen,
Ik acht ze dierbaar, wyl de min die voort doet komen.

        Einde van het Eerste Bedryf.



TWEEDE BEDRYF.
EERSTE TOONEEL.
AMENAÏDE alleen.

Waar wende ik mynen tred? ik sidder!.... om wat voor reên?
(430) Is ’t wroeging? neen, de schuld veroorzaakt die alleen;
Myn zaak is billyk. Wil myn oogmerk gunstig weezen,
ô Hemel! ’k schep dan moed, verbannende al myn vreezen!



TWEEDE TOONEEL
AMENAÏDE, FANIA.

AMENAÏDE.
Wel nu, hebt gy ’t volbracht? den slaaf myn last gemeld?

FANIA.
Hy is reeds heen, ’k heb hem uw brief ter hand gesteld.

AMENAÏDE.
(435) Ja, dit geheim maakt hem den meester van myn leven,
Maar hy heeft me altoos blyk van zyne trouw gegeven.
Den laagsten sterveling zyn we alles vaak verplicht.
Hy, ’t kind eens Musulmans, genoot hier ’t eerste licht;
Hy heeft de kennis van ’s lands taal en wet gekregen,
(440) Kent Etnaas heimelyke en onbekende wegen,
En al de paden van het Saraçynsche Veld.
Hy is ’t, door wien myn lot verandring wordt voorspeld.
Die in een nutte reis wist door beleid wist te ontdekken,
Wanneer Tancredo naar Sicilje ging vertrekken;
(445) Maar denkende, op ’t gevaar des Helds, naar wien hy zocht,
Vermeldde hy my al wat hy hadt uitgewrocht.
Myn brief, een’ Mauritaan bestelt door zyne zorgen,
Zal in Messina zyn, noch voor den dag van morgen.
’t Is de onderlinge nood van Griek en Mauritaan,
(450) Die de onderhandeling, die beiden doet bestaan,
Noch meer verzekerde in dees oorlogswisselingen,
Natuur vereenigt dus rampzaalge stervelingen.

FANIA.
Die stap is vol gevaars; maar uw Tancredo’s naam,
Zo ver gedragen op de wieken van de faam,
(455) Naam, die geducht wordt en Tirannen kan braveeren,
En dien de liefde diep kon in uw hart graveeren,
Verzweegt ge in dezen brief, dien ge aan Tancredo schreeft.
En schoon die die dierbre naam in uw gedachten leeft,
Gy wist dien echter in het schryven te verzwygen,
(460) Dus kan die Saraçyn in ’t minst geen argwaan krygen,
’t Zou ydel zyn schoon hy dien las of tegenhield;
Met meerder toezicht was de liefde noit bezield,
Of wist zich beter door geheimen te bedekken,
Noit kost zy meerder moed, min roekeloos, verwekken.
(465) Maar ’t is vergeefsch den schrik te ontveinzen dien ik ly.

AMENAÏDE.
De hemel schynt tot noch te waken over my,
Hy brengt Tancredo weer, en wilt gy dat ik beeve?

FANIA.
Dat hy door ’s Hemels gunst dan elders met u leeve,
’k Zie tegen hem te veel ’t belang en haat gekant,
(470) Zyn hulp ontbreekt; wie zal hem redden in dien stand?

AMENAÏDE.
Zyn roem; dat hy verschyn’, hy zal ’t hier al verwinnen.
Een onderdrukte held, doet zich van elk beminnen,
Hy zal den moed in elk ontsteken als hy koom’,

FANIA.
Zyn medeminnaar is te vreezen.

AMENAÏDE.
                                                        Ydle schroom,
(475) Die gy benevens my moet uit uw harte weeren.
Herinner u dien stond, wanneer ik, op ’t begeeren
Van myne moeder, toen ze op ’t sterven lag, myn hand
Heb aan Tancredo, aan dien waarden held, verpand.
Geen wet, schoon ze ons bestryd in ’t geen wy dierbaar achten,
(480) Kan iets verwinnen op onz’ wenschen of gedachten.
Ach! hoe beklaagden wy dit eiland keer op keer,
In ’t hof der Keizeren, en in den schoot der eer!
Wy wendden telkens ’t oog begeerig naar deez’ staaten,
Welëer te veel bemind, en die ik thans moet haaten,
(485) Niet denkend’ dat my ’t lot, zo vol balstuurigheid,
Tancredo’s vyand hadt ten bruidegom bereid,
Dat ik de goedren, die myn’ minnaar zyn ontnomen,
Zou van zyn’ rover als een huwlyksgaaf bekomen.
Tancredo weet’ voor ’t minst dit onrecht in het end’;
(490) Dat ik, met zyn verlies, myn straf hem maak’ bekend’;
Dat hy hier spoedig keere om voor zyn zaak te vechten.
’k Besta tot wraak eens helds al ’t geen ik uit moet rechten
Ach! stond het in myn macht, Fanie! ik deed noch meer.
Maar ’t is myn’ Vader, dien ik vrees, bemin en eer’.
(495) Ik wilde ons muitend volk Orbassan doen bestryden,
Die als gevangens ons zyn schandlyk juk doet lyden.
Zyn handel is dien van een braaven held onwaard;
Hy staat naar eer, en is baatzuchtig, wreed van aard,
Durft zich beschermer van deez’ vrye landaard noemen.
(500) Ik moet hem huwen, tot die schande my zien doemen!
Myn Vader stemt dit toe, ik moet zulks ondergaan,
My overgeeven aan dien trotschen, vol van waan,
Die zich verbeeldt my door dit haatlyk huwlyk te eeren.
Men tracht de dwinglandy op ’t felst van hier te weeren,
(505) Maar de alleryslykste, en die ’t ongestraftst hier leeft,
Is deze, die de liefde en haat bevelen geeft,
En tot verandring ons in éénen dag wil dwingen.
’t Lot is geworpen.

FANIA.
                                Gy scheent vol bekommeringen.

AMENAÏDE.
’k Verlaat de vrees.

FANIA.
                                    Men zegt een schrikkelyk besluit.
(510) Deez’ dag genomen, ’t geen Tancredo raakt, barst uit,
Het kost gewisselyk den overtreder ’t leven.

AMENAÏDE.
Ik weet hoe ’t mynen geest op ’t eerst gerucht deed beven.
Maar liefde is al te zwak, wanneer zy is beschroomd
’k Bemin een’ Held wiens moed een averechts loon bekoomt,
(515) ’k Moet hem gelyk zyn.

FANIA.
                                                  Zou een straffe wet wel gelden,
Die u te dreigen schynt, den lust van zo veel helden?
Zy schynt tot schrik van ’t volk alleenlyk ingericht.

AMENAÏDE.
Zy dreigt Tancredo, drukt myn ziel met zwaar gewicht.
Deez’ hatelyke wet is onzer meestren waardig.
(520) Dus was het niet, dat hunn’ voorouders edelaardig,
Die braave helden uit een edel Fransch geslacht,
Italïe door moed verkregen in hunn’ macht.
Hunne openhartigheid deed hen elks hart verwinnen,
Zy zagen zich gevreest, en deeden zich beminnen;
(525) Men zag noit de argwaan in hunn’ grootsche zielen treên;
’t Geen hen vereenigde was niet dan den eer alleen;
Hunn’ vyand was ’t alleen, wiens ondergang zy zwoeren;
’t Volk liet hen over haar ’t gezach met blydschap voeren,
En trok de wapens voor hun roem en vryheid aan.
(530) Zy overwonnen beide en Griek en Mauritaan.
Thans moet ik hier een’ Raad vol achterdocht beschouwen,
Die steeds in tweedracht leeft en schandlyk misvertrouwen,
Zich zelve vreezende, en van ’t volk op ’t felst gehaat.
’k Voel dat te sterk een drift in myn gemoed ontstaat;
(535) ’t Vooroordeel heeft op my ligt al te groot vermogen.
Wat geen Tancredo is, verveelt gestaâg myne oogen.
Al ’t menschdom dat ik zie, bestaat geenszins voor my;
Zyn naam alleen geneest de droefheid die ik ly’;
Myn toorn verheft zich op zyn vyanden te gader....



DERDE TOONEEL.
AMENAÏDE, FANIA, ARGIRES, ORBASSAN,
LORéDAN, CATANES; RIDDERS.

ARGIRES.
(540) Vertrek, wyk uit myn oog,

AMENAÏDE.
                                                        Wat hoore ik? hoe!... myn Vader!...

ARGIRES.
Ontwyk dees plaats; gy zyt myn dochter thans niet meer.
Ja bloos vry, beef met recht om ’t schenden van uwe eer:
Gy wilt myn dood! waar is, ô wreede! uw deugd vervlogen?
Ga heen, een andre hand als de uwe sluit’ myne oogen.

AMENAÏDE.
(545) Waar ben ik? welk een slag, ô Hemel! treft my nu?
Kom lei my weg.



VIERDE TOONEEL.
ARGIRES, ORBASSAN, LORéDAN, CATANES;
RIDDERS.

ARGIRES.
                                BEsluit, myn Vriendin! ’t staat aan u.
Wat zal men kiezen, na die misdaad, zo afschuwlyk?
Ze is en den Staat en u, een schande veel te gruwlyk.
’k Ben alles wel der wet, maar ook natuur verpligt:
(550) Duldt dat een vader in zyn rampspoed daar voor zwicht’.
Ik kan myn zwakke stem niet meer met de uwen paaren.
Amenaïde kan haare onschuld niet verklaaren.
Maar zoudt ge ontmenscht genoeg begeeren, dat dit hart,
Dit vaderlyk gemoed, verkropt door zoveel smart,
(555) Haar schande stelle in ’t licht, haar doem’ tot eerloos sneven?
’k Ben onbekwaam daartoe; natuur moet daar voor beven.

LORéDAN.
Wy deelen allen in eens achtbren Vaders druk,
En willen geentzints zien verzwaard zyn ongeluk;
Maar gy hebt zelve dien doemwaarden brief geleezen,
(560) Die aan den vyand door den slaaf gebracht moet wezen,
Hy is niet verre van het leger achterhaald,
Daar hy zyn wederstand heeft met den dood betaald.
Zyn haatlyke aanslag is ons zonneklaar gebleeken,
Dien we, als gevaarlyk voor de Vryheid, moeten wreeken.
(565) Wy, door onze eeden en gevaaren aangespoort,
Begeeren, dat dit kwaad gestraft worde als ’t behoort.
De wetten luistren na geen vaderlyk meêdogen.
Maar dat de Staat hier spreek’; die heeft alleen ’t vermogen.

ARGIRES.
Myn Heer! ’k versta u, en my is genoeg bekend,
(570) Wat lot dees schuldige bereidt wordt in het end’.
Maar ’t was myn kind; ’k dacht haar aan deezen Held te geeven.
’k Zwicht voor myn druk; ’k zal uw besluit niet wederstreeven.
Niets is my overig dan voor haar te vergaan.



VYFDE TOONEEL.
ORBASSAN, LORéDAN, CATANES; RIDDERS.

CATANES.
Men zei zoo daadlyk haar den duistren kerker aan.
(575) Hoe yslyk is het, zo veel edelheid en zeden,
Een allerteêrste jeugd, zo veel bevalligheden,
De hoop en luister eens geslachts, zo wyd beroemd.
Te zien met zo veel schande in ’t aaklig graf gedoemd!
Dus wordt de Huwlykswet in deezen Staat beveiligt,
(580) Met onzen Godsdienst, die zo eerloos is ontheiligt.
En eindlyk ’t vaderland, dat ons tot wraak verplicht.
De ontrouwe brengt ons hier den vreemdling voor ’t gezicht.
Wel-eer zag Grieken en Sicilje burgerinnen
Haar roem verloochnen, en den eernaam van Christinnen,
(585) Verlatene onze wet om ’t Mauritaans geslacht,
Om dwingelanden die ons hebben omgebracht;
Maar nu de dochter van een’ Held, zo hoog verheven,
                Tegen Orbassan.
Op ’t punt van u haar hand voor ’t echtaltaar te geeven,
Een aanslag uitvoert, zo lafhartig,en zo wreed,
(590) Die Syracuse treft met schande en ’t zwaarste leed,
Eischt haare misdaad van ons recht een eeuwig voorbeeld.

LORéDAN.
’k Stem ’t beevend toe: zy wordt met recht ter dood veroordeeld:
De grootheid van haar stam verzwaart zelf haaren schuld:
Wy kennen Solamir: men weet dat hy, vervuld
(595) Met hoop en eerzucht, stout haar hand ten echt dorst vraagen;
Verachtlyk kunnende bedriegen en behaagen,
Verblindt hy ’t oog, en lokt den geest door valschen schyn.
Hy is ’t alleen, aan wien dit doodlyk schrift kan zyn:
Regeer in onzen Staat. Deez’ woorden toonen klaarlyk
(600) Haar wreeden aanslag, voor de vryheid zo gevaarlyk.
Men heele ’t ovrige voor de eer van deezen Held.
’t Zou ons doen bloozen. Dat men ons den Ridder meld’,
Die, om deez’ schuldige van straffe te bevryden,
Zich zal verwaardigen, naar ’t oud gebruik, te stryden,
(605) En waagen zynen roem tot haar behoudenis.

CATANES.
Ons treft op ’t felst den smaad, die u bejengent is.
Maar in ’t gevecht zien we ons weêr van de schande ontslagen.
De schuld breekt de echt, wil haar uit uw gemoed verjagen;
Gy ziet u door haar straf gewroken, niet onteert.

ORBASSAN.
(610) Zy maakt ten minste my verslagen. ’k Zie zy keert,
Daar haar de wachten ter gevangenisse leiden.
Deez’ schande onteert me, en kan me een wreeden hoon bereiden.
Laat my met haar alleen.



ZESDE TOONEEL.
ORBASSAN, LORéDAN, CATANES, RIDDERS,
op het voorste van het Tooneel, AMENAÏDE, ge-
boeid, verzeld van de Wachten, in ’t verschiet.

AMENAÏDE.
                                ô HEmelsche Almacht! leen
Me uw hulp, en bystand in deez’ naare omstandigheên!
(615) Gy groote Heerscher! kent het voorwerp myner wenschen,
Gy kent het hart van my, rampzaligste aller menschen!
Ben ik zo schuldig?

CATANES, Tegen Orbassan.
                                    Wat gaat deez’ gedoemde u aan,
Dat gy haar noch wilt zien?

ORBASSAN.
                                                    ’k Begeer zulks.

CATANES.
                                                                                Wel, wy gaan;
Maar denk aan de eer, de wet, de Altaaren, en deez’ schande:
(620) Met tegenzin eischt Syracuse een offerhande.

ORBASSAN.
Ik weet het, uwe zorg gaat my niet minder aan.
Gy wacht! vertrekt van hier.



ZEVENDE TOONEEL.
AMENAÏDE, ORBASSAN.

AMENAÏDE.
                                                WAt durft gy op ’t laatst bestaan?
Koomt gy me in ’t uur, dat ik ter dood ga, noch trotseeren?

ORBASSAN.
Myn fierheid kan zich tot zo verre niet verneêren.
(625) ’k Had u verkoren, ’k schonk myn hand u met myn min,
De liefde mooglyk zelf gaf deeze keuz’ my in.
Ik weet niet of myn hart dit zou herdenken kunnen,
Dan of ’t een laagheid was, die liefde plaats te gunnen;
Maar ’t kan niet dulden, dat zyn eer hem worde ontroofd.
(630) Ik denk niet dat ik hier om eenig Opperhoofd.
’t Zy vyand’lyk, of vreemd, voor een dier dwingelanden,
Die onze Godsdienst haat, myn hoop nu zou zien stranden.
Die misdaad is te onwaard (dan dat men ze immer noem;)
Voor u, en voor den Staat, en boven al myn roem;
(635) Ik sluit myne oogen, ’k voel’ myne achterdogt vermeêren,
De Staat zal uw gemaal thans in Orbassan eeren.
Die naam is my genoeg, daar ik me in u zelf eer;
Ik zie myn’ roem gehoond, wel aan, ’k herstel dien weer.
De ridderlyke wet eischt deze tweegevechten;
(640) Onze arm kan ’t oordeel van den Hemel dus beslechten!
Door ’t zwaard wordt de onschuld hier verklaart, en ’t valsch bedrog.
Ik ben gereed.

AMENAÏDE.
                        Hoe! gy?

ORBASSAN.
                                        Ja, en ik vleij my noch,
Dat, na al ’t geen ik in deez’ zaak heb ondernomen,
(Waar toe ik, door myne eer gewettigd, ben gekomen,)
(645) Een hand, my toegezegt, zich myner waardig maakt.
Ik onderzoek niet of uw ziel, die hevig blaakt
Of voor een’ vyand, of voor een’ die u verleidde,
Een dwaling voor ’t gezicht, een poos verblind, verspreidde;
Of uwe afkeerigheid myn huw’lyk heeft veracht,
(650) De weldaên toonen op het edel hart hun macht,
De deugd bevestigd zich door een gelukkig wroegen;
Op beider eer gerust, kan zulks myn ziel vernoegen.
Maar dit is niet genoeg; ik vorder, en met recht,
’t Zy liefde of moed, dat my uw hart word’ toegezegt.
(655) De wetten eisschen dat men zal op ’t plegtigst zweeren:
Zweer dan, maar ’k wil dien eed door geenen dwang begeeren,
Die ’t zwak en vreezend hart, terwyl ’t zich zelf misleidt,
Den eed verspillen doet, met wroeging vaak beschreid;
’k Spreek voor de vuist Mevrouw! geef ongeveinst een teken:
(660) Dit hart ontdekt zich, en myn degen zal u wreeken;
’k Ontzie geen dood om u, maar wil ook zyn bemind.

AMENAÏDE.
In de ysselyke poel waar in ik my bevind,
Ter naauwernood vol schriks zynde aan my zelf hergeeven,
Voel ik de rampspoed in myn ziel op nieuws herleeven;
(665) Deze edelmoedigheid, zo min door my verwacht,
Heeft nu den laatsten slag my eindlyk toegebragt.
Myn Heer! uw handel moet tot dankbaarheid my noopen,
En op den oever van het graf, voor my reeds open,
Wordt u myne achting en myn dankbaarheid betoond.
(670) Ken me eindelyk te recht: myn hart heeft u gehoond,
Maar noit verried ik ’t Land, ’k zocht noit myn roem te dooven,
Of heb myne eer verzaakt: ik wilde niets belooven.
Myn hart is tegen u genoeg met schuld bezwaart,
Het is ondankbaar, maar niet ongetrouw van aart.
(675) ’t Is my onmooglyk u te minnen: ’k zou niet konnen
Een stryd aanneemen, tot dien prys voor my begonnen.
Ik ken uw wetten, die van zachtheid zyn ontbloot,
En myn Tierannen, ’k weet myn naderenden dood.
’k Beroem my geenszins op die sterkte zo hovaardig,
(680) Van ’t sterven aan te zien, als niet ontroerenswaardig.
’k Beklaag myn leven, dat ik achten moest; ’k beween,
Myn lot, en ’s Vaders druk en wederwaardigheên.
Maar ondanks al den schrik, en zwakheid myner zinnen,
(’k Bedrieg u niet) gy zult noit iets op my verwinnen:
(685) Ik weet dat ik na zulk een hoon u schuldig schyn.
Maar denk myn Heer! dit hart zou meerder schuldig zyn,
Zo ’t zich zo verr’ vergat, dat gy het kost behaagen,
Ik kan als Ridder of gemaal u noit verdraagen.
Vergeef dees droeve taal, die ik myn hart ontwring,
(690) Straf myn rondborstigheid, wreek uw beleediging.

ORBASSAN.
’k Bepaal my dan, men moog’ myn wraak dan billyk vreezen,
’k Veracht den smaad, die my zo duidlyk is beweezen.
’k Vergeef die zelf; ik heb met uwe zaak begaan,
Dit all’ om uwent wil, en voor myn roem bestaan.
(695) Ik ben niet anders dan een Rechter, aan de wetten
Gehoorzaam, wien ’t niet past op medely te letten,
Die steeds getrouwlyk aan zyn plichten blyft gehecht,
En alles zonder toorn of naberouw beslecht.
’k Wil my den grond van dit geheim niet doen verklaaren,
(700) Maar myn verachting zal uw afkeer evenaaren;
’k Laat zonder toorn u aan uw neiging zo verblind,
’k Zoek Solamir, daar ’t Land in my zyn wreeker vind’.



ACHTSTE TOONEEL.
AMENAÏDE, Soldaaten in ’t verschiet.

’k VErlies op ’t onverwachtst in oneer dan myn leven,
Als of ik Solamir myn liefde hadt gegeven!
(705) ô Gy! gy, dien ik alleen myn hart hadt toegedacht.
Gy, ’t eenig voorwerp van hunn’ afgunst en myn klacht,
’k Sterf als een schuldige, maar u ten offerhande!
Ik wil, ik moet zulks zyn. Maar hoe! kan ik die schande,
Die toebereidselen, die Beulen wederstaan?
(710) ô Dood! uw schandlykheid doet mynen moed vergaan!
Neen, ’t is geen oneer om Tancredo dus te sneeven,
Ik blyve onschuldig, men beneem’ my vry het leeven.
Hoe! ’k zou myn Vaderland, en Vader oit verraên,
Daar ik beide heb met ernst ten dienst gestaan,
(715) En beide haaten my! Kom troost my in deez’ smarte,
Myn zelfs-getuigenisse en ’t roepen van myn harte,
Welke oogenblikken voor Tancredo!



NEGENDE TOONEEL.
AMENAÏDE, FANIA, Soldaaten in’t verschiet.

AMENAÏDE.
                                                                ACh! zyt gy ’t?
Men heeft me uw byzyn dan tot noch toe niet benyd?

FANIA, haare hand kussende.
Ach! waarom wordt voor u my ’t leven niet ontnoomen.

AMENAÏDE.
(720) ’k Zie die verfoeijlyke gedrochten nader komen.....
Breng ’t eeniger tyd myn’ held, voor wien ik ga ter dood,
Myn afscheid en myn liefde in dezen bangen nood.
Ligt zal myn bleeke schim noch wraak door hem verwerven.
De dood valt minder wreed, nu ik voor hem moog’ sterven.

        Einde van het Tweede Bedryf.



DERDE BEDRYF.
EERSTE TOONEEL.
TANCREDO, gevolgt van twee Schildknaapen, die
zyn Speer en Schild dragen.
ALDAMON.

TANCREDO.
(725) HOe waard is ’t Vaderland aan ’t deugdelyk gemoed!
Hoe wordt myn vreugd op ’t zien van dit verblyf geboet!
Het zyn uw zorgen, die my op myn weêrkomst dienden,
Waarde Aldamon! ô eer van all’ myns Vaders vrienden.
Gelukkige als ik ben! Tancredo’s heil vermeert.
(730) Hoe gunstig is deez’ dag! hoe is myn lot verkeert!
Ach! hoe verplicht me uw’ dienst die alles gaat te boven!
Meer dan ik zeggen durf, meer dan gy kunt gelooven.

ALDAMON.
Moet myn’ geringen dienst zo veel geprezen zyn?
Neen, gy verheft te hoog een lot gelyk het myn.
(735) ’k Ben slechts Soldaat; ik ben een Burger. Zou ’t betamen...

TANCREDO.
Ik ben zulks ook: dus zyn wy Broederen te zamen.

ALDAMON.
’k Heb onder u in ’t Oost twee jaaren lang gestreên;
’k Zag u op ’t heldenspoor van uw vooroudren treên;
’k Zag van naby uw deugd, wier glans my moest bekooren,
(740) Zie daar all’ myn verdienste; ik, in uw huis geboren,
En ed’ler wyze, door myn meesters opgevoed,
Heb u ten dienst gestaan, dus is ’t myn pligt.....

TANCREDO.
                                                                                Gy moet
Alleen myn vriend zyn. Zie dees wallen, die ’k in ’t woeden
Des oorlogs, voor ’t geweld des vyands zocht te hoeden,
(745) Voor wie het tederst hart een heilige eerbied draagt,
Waar in ik ’t licht ontfing, waar uit ik ben verjaagt.
Toon my ’t verblyf nu van Amenaïde nader.

ALDAMON.
’t Is dit aloud gesticht, ’t Paleis van haaren Vader;
Deez’ plaats brengt u daar heen, daar verder ’t og beschouwt.
(750) De trotsche Vierschaar, daar de Raad vergad’ring houdt;
Die dappre Ridders, die den volke wetten geeven,
En waagen voor hun heil in ’t stryden ’t dierbaar leeven,
Die, hadt hun trotschheid niet hunn’ grootsten steun verjaagd,
Hun Land reeds zagen van het Turksch geweld gevaagd.
(755) Zie hier hunn’ schilden, hunn’ zinspreuken, hunne naamen,
Door een gevlochten: zie deeze oorlogspracht te zamen,
Die all’ de volken, door den luister hunner’ daên,
En onderneemingen, op ’t zien verbaast doet staan.
Uw naam alleen ontbreekt by de andren hier te praalen.

TANCREDO.
(760) Die naam blyve onbekent, men poogt dien te achterhaalen,
In andere oorden wordt dien ligt meer eer gedaan.
                    Tegen zyne Schildknaapen.
Hangt hier myn Tekens, reeds onkenbaar, en vergaan.
Dat zy myn haateren niet meer ten prooi verstrekken;
Dat myne wapens, daar geen pracht aan is te ontdekken,
(765) Het zinnebeeld der smart, die myn gemoed steeds lydt,
Gelyk ik ze altoos heb gedragen in den stryd;
Dat mynen helm, die felle slagen kon verduuren,
Met mynen Beukelaar, gehecht worde aan deez’ muuren.
            De Schildknaapen hangen zyne wapens in de ledige
                    plaatsen op, tussen de andere trofeën.

Bewaart myn Zinspreuk: ze is myn harte waard en dier,
(770) En ondersteunt myn’ arm zin ’t hevig oorlogsvier;
Zy gaf de hoop my, die zo lang myn’ boesem griefde,
Zy is geleidster van myn schreên: ’t Is de EER EN LIEFDE,
Hoe heilig is elk woord! Gy, als de Riddren stoet,
In deze plaats verschynt, ontdek hen dat de moed
(775) Eens oorlogs helds haar in ’t gevecht tracht naar te streeven,
Dat hy om deze reên zich herwaarts heeft begeven,
Doch dat hy zynen naam geenszins te kennen geeft.
Wie is hun hoofd, myn vriend?

ALDAMON.
                                                De eerwaarde Argires heeft
Dit ampt zints drie jaar tyds bedient myn Heer!

TANCREDO.
                                                                            De vader
(780) Van myne Bruid!

ALDAMON.
                                  Maar ach! zints wierdt zyn noodlot kwader.
Men heeft hem eindlyk zien bezwyken voor den geen’,
Wiens heerschappy ons op het hoogst ondraaglyk scheen,
Schoon hy daarna hernam de zyne op elks begeeren;
Hy ziet zich in zyn’ naam, zyn rang en vroomheid eeren,
(785) Maar nu, van kracht ontbloot, volgt hem Orbassan naar.

TANCREDO.
Tancredo’s vyand, en verdrukker! is het waar?
    Maar wat gerucht laat zich in deeze plaats hooren?
Ach! kon zyne eerzucht wel dien gryzen man bekooren?
Heeft hy zich immer van zyn zwakheid ook bedient,
(790) En wierdt zyn trouw beloofd? is ’t waar? spreek op, myn vriend!
Heeft hy het oog op haar, die my bemint, geslagen?
Heeft hy vermetel haar ten huwlyk durven vragen?

ALDAMON.
Dit nieuws is gantsch verward my gisteren gemeld.
Dewyl ik, verr’ van hier, en op myn post gesteld,
(795) Alwaar ik, (dank zy ’t lot!) u eind’lyk weêr mogt vinden,
Gantsch onbewust ben wat uw haaters onderwinden.
Deez’ muuren, ’t snood verblyf van schikk’lyke euveldaân,
Ontroeren myn gemoed, ’k zie haar met afschrik aan.

TANCREDO.
Myn vriend! Myn hart wil aan uw trouw zich overgeven,
(800) Wil naar Amenaïde op ’t spoedigst u begeven;
Ga, doe haar weten dat een onbekende held,
Die zyn belangens in haar rust en welvaart stelt,
Van yver brandende voor de eer van haar gedachte,
En haar doorluchtig huis, dat elk met eerbied achte,
(805) En aan haar’ stam zelf van zyn kindschheid af verëent,
Bidt dat hem een gesprek worde in ’t geheim verleent

ALDAMON.
’k Hadt altoos toegang in haar huis, daar met verlangen,
Met vreugd en eerbied noch een ieder wordt ontfangen,
Wiens yver uwen naam geprent heeft in ’t gemoed.
(810) Ach! deed de Hemel ons het zuivre Fransche bloed
In dezen Staat zien aan Argires stam verbinden!
Maar wat uw oogmerk zy, wat ge ook wilt oncerwinden,
’k Sta zonder onderzoek, voor ’t goed gevolg u in.



TWEEDE TOONEEL
TANCREDO, Schildknaapen in ’t verschiet.

’k Vertrouw daar op; en wacht van ’s Hemels gunst niet min,
(815) Die me eindlyk weêrbrengt aan Amenaïdes voeten,
Die aan de deugd en eer de rampen wil verzoeten,
Die gunst, die my alleen in het Mauritaansche veld
Geleidde, en heeft beschermd omringd van ’t wreed geweld.
Amenaïdes min doet my verzekert wezen,
(820) En strekt me een borg, dat ik geen hoon hier heb te vreezen.
Om haar is ’t, dat myn land, my eindlyk wederziet,
Verr’ van Illyrie en der Keizeren gebied,
Myn Vaderland, dat, schoon ondankbaar, in myn smarte,
Na ’t voorwerp myner min, my gaat het meest ter harte.
(825) Ik koom; en ’k zou haar zien als bruid naar ’t altaar gaan!
En zy, die ’k min, zou me om een ander wreed veraân!
Wie is Orbassan? waar durft die vermeetle op roemen?
Wat deed hy, dat hem elk niet dan met schrik durft noemen?
Wat heeft hy grootsch bestaan, dat hy een prys begeert?
(830) Die aan de dapperheid alleen moet zyn vereert?
Wat held, hoe groot ook zy, zou hier het loon ontfangen,
Dat ik alleen door ’t recht der liefde moet erlangen?
Dat hy my ’t leven roove, eer hy dien prys behouw’.
Amenaïde blyft myn schaduw zelf getrouw.
(835) Geen buiten my zal van haar liefde oit triomfeeren,
Dus moet ik ook een hart als ’t haare steeds waardeeren;
’t Is onbeweeglyk, en ik acht het myner waard,
Standvastig, zonder schrik, en ongeveinst van aard.



DERDE TOONEEL.
TANCREDO, ALDAMON, Schildknaapen.

TANCREDO.
Myn waarde vriend! Spreek op, zyt gy van haar gescheiden?
(840) Zie myn vervoeringen; kom wil my derwaarts leiden.

ALDAMON.
Ontvlucht deez’ plaats, myn Heer! en wil niet verder treên.

TANCREDO.
Wat zegt gy?... Hemel! ’k zie u schreijen!

ALDAMON.
                                                            Ach! vlucht heen,
En wil voor eeuwig deez’ rampzaalge vest ontwyken.
Na de yslykheden, die ons deze dag doet blyken,
(845) Vertoef ik geenszins hier, schoon my geen krygsman kent.

TANCREDO.
Wat zegt gy?

ALDAMON.
                    Dat ge uw moed vry elders heenen wendt.
Laat u den roem, die u in’t krygsveld wacht, bekooren,
Die is u niet in dit gehaat gewest beschooren.
Gy zoudt hier niets dan schande en misdaad zien. Ei vlucht.

TANCREDO.
(850) Ach! gy doorboort my ’t hart. Wat yslyke ongenucht!
Wat zaagt, wat spraakt gy? wat verricht myn bruid? ’k wil ’t weeten.

ALDAMON.
’k Heb uw besluit genoeg ontdekt: wil haar vergeeten.

TANCREDO.
Ik schrik! ô Hemel! schenkt ze Orbassan haare hand?
Haars vaders vyand! myn vervolger! welk een schand!

ALDAMON.
(855) Haar vader heeft deez’ dag het huwlyk onderschreven;
En tot de huwlyks pracht, was reeds ’t bevel gegeven......

TANCREDO.
En ’k zou getuige zyn van zo veel yslykheid!

ALDAMON.
Het goed, aan u ontroofd, was hem reeds toegezeid.
’t Strekt hem ten huwlyks gave. Een minnaar, waard te haten,
(860) Ontnam u ’t goed, u door uw oudren nagelaten.

TANCREDO.
Die laffe ontneemt my ’t geen veracht word van een’ held!
En ach! Amenaïde is hem ter hand gesteld!
Hy huwt haar!

ALDAMON.
                        Dit myn Heer! zyn noch de minste slagen,
Die u de Hemel, die vergramt schynt, wil doen dragen.

TANCREDO.
(865) Spreek, wreede?... heeft my ’t lot noch meerder ramp gewrocht?
Voleind.... ik hoor.

ALDAMON.
                                Op ’t punt van zich te zien verknocht
Aan hem, wiens haat zich zoekt alom op u te wreeken,
En daar de Huwlyks toorts werdt in deez’ plaats ontsteeken,
Ontdekt men dat zy zich met ontrouw heeft bevlekt,
(870) En schoon uw min haar dus ten speeltuig heeft verstrekt,
Schoon door ’t verandren blykt de valschheid haarer daaden,
Dit ’s ’t minst noch, zy heeft hem zo wel als u verraden.

TANCREDO.
Voor wien?

ALDAMON.
                        Voor eene vreemde en vyandlyke hand,
Den wreê verdrukker van ons vrye Vaderland,
(875) Voor Solamir, myn Heer!

TANCREDO.
                                          Voor Solamir, ô schande?
Die in Byzantium voor haar in liefde brandde!
Maar dien zy haatte! ik was ’t, dien zy haar liefde gaf.
Neen, zy verraad geenzins haar hart en eed zo laf;
Noit voedde Amenaïde ontaarde zielsgebreken.
(880) Ze is onbekwaam daar toe.

ALDAMON.
                                    Gy hoort met schrik my spreeken.
Maar elk is dit geheim zo vreeslyk, reeds bekent.

TANCREDO.
Hoor toe: ik ben ’t bedrog, ik ben de nyd gewend.
Wat deugdlyk hart heeft met die beide niet te kampen!
Van kindsbeen af verjaagd, en opgevoed in rampen,
(885) Daar in beproefd, beroofd van hulpe, en gantsch alleen,
Zworf ik door vyandlyke en vreemde Staaten heen.
Hoe heeft de bitze nyd my vaak gezocht te treffen!
Ik zag van kindsbeen af, den laster zich verheffen,
Zo wel by ’t vrye volk als op der vorsten grond,
(890) ’t Venyn verspreiden uit haar ongestraften mond.
Argires zag zich mede op ’t felst door haar bestryden
En moest denzelfden ramp, die my bestreed, ook lyden.
Myn vriend! ’k vergis my zo dit doodlyk monster niet
In Syracuse voert een al te groot gebied.
(895) Zyn adders zwellend’ van ’t vergift, hen ingegeven,
Misleiden ’t volk, en doen het in verdeeldheên leeven
De woede is my bekend van een partydig hart,
Amenaïde voelt te wel daar van de smart.
’k Wil tot myn eigen nut haar zien en openbaaren....

ALDAMON.
(900) Houd stand myn Heer! ik moet u alles dan verklaaren:
Men rukt haar uit den arm haars Vaders; ze is.... wat schrik!
Zy is in ketens.

TANCREDO.
                Hoe!

ALDAMON.
                        En hier op ’t oogenblik
Zult ge aan de wreedste straf haar zien ten prooi gegeven.

TANCREDO, met een klaagende stem.
Amenaïde!

ALDAMON.
                      Licht doet haar ten onrecht sneeven,
(905) Wie zag oit haatlyker? men mort hier tegens aan,
Men weent, maar dit ’s ook ’t all’ het geen men durft bestaan.

TANCREDO.
Amenaïde!.... ’k beef! geloof my, deze schande
Zal ik beletten, ’k stoor die yslyke offerhande.

ALDAMON.
Het volk wordt als met drift ter vierschaar heen gejaagt;
(910) Door deez’ wordt zy gedoemt, door andren weer beklaagt:
Begeerig om zo wreed een Schouwspel by te woonen,
Komt deez’ zyn onrust, die zyn medely betoonen.
’t Muit om den Kerker heen; niets kan dit volk verbiên,
ô Vreemd begeeren om elendigen te zien!
(915) Men haakt al zuchtende naar ’t uur van haar verscheijen,
Dit eenzaam marktveld, en die doodsche Galleryen,
Zult ge overkropt zien van de gantsche Burgery.
Verlaaten wy deez plaats: wel aan, wat toeven wy?

TANCREDO.
Wat deftig gryzaard zien we uit gintschen Tempel treden,
(920) Bedrukt van wezen, en met waggelende schreeden?
Beschouw eens zyn gevolg, ’t schynt zelf ontroert daar van.

ALDAMON.
Zie hier Argires zelf, dit ’s dien rampzaalgen man.

TANCREDO.
Treê wat te rug: vooräl wil hem geen oopning geeven.
’k Moet hem beklaagen.



VIERDE TOONEEL.
ARGIRES, ter zyde van het Tooneel, TANCREDO,
vooräan, ALDAMON, in ’t verschiet. Schildknaapen.

ARGIRES.
                                      Ruk me ô Hemel! uit dit leven!
(925) ô Dood! kom tref myn hart, dit ’s all’ wat ik begeer!

TANCREDO.
Vergeef me, ô edel Held! wiens achtbaarheid ik eer’!
’k Ben een dier Ridderen, die thans aan alle kanten,
Hunn’ standaarts tegens ’t woên der felle Turken planten.
Wier moed in zulk een kryg alleen naar lauwren tracht;
(930) Gy ziet den minsten van hen all’ voor u gebracht.
Wil, daar ik u aanschouwe in dezen staat, gehengen,
Dat ik myn traanen hier met de uwen koom’ vermengen.

ARGIRES.
Ach! gy zyt de eenige wiens troost ik thans geniet,
Daar elk myn leed verzwaart, of my te wreed ontvliedt.
(935) Gy zelf, vergeef aan myne ontsteldheid... ’k ben verlegen,
Ik weet niet tegen wien ik spreek, Helaas!

TANCREDO.
                                                          ’t Is tegen
Een’ vreemdling, die, zo wel als gy door ramp geraakt,
Door eerbied voor uw’ rangzich zelve schaamrood maakt,
Dat hy, al bevende, u zo stout durft ondervragen.
(940) Ik slyt zo wel als gy in droefheid myne dagen.
’k Smeek dat ten tweedemaale uw meêly voor hem pleit’,
Ik bid sluit uw gezicht voor myn vermetelheid?
Is ’t waar?... uw Dochter!....

ARGIRES.
                                            Ja gy moogt zulks vry gelooven:
Gy zult welhaast haar van ’t leven zien berooven.

TANCREDO.
(945) Is zy dan schuldig?

ARGIRES, zuchtende.
                                Ze is... haars vaders schande en smaad.

TANCREDO.
Uw kind...! Myn Heer! ik ver gebooren van deez’ Staat,
Dacht steeds daar my haar naam zo heerlyk klonk in de ooren,
Dat, zo de deugd op aard haar woonplaats hadt verkoren,
Zy haar verblyf hieldt in Amenaïdes hart.
(950) Ze is schuldig! droevig oord! ô dag der felste smart,
Voor eeuwig gruwlyk!

ARGIRES.
                              ’t Geen myn wanhoop komt vergrooten,
En met meer bitterheid my in ’t graf zal stooten,
Myn wanhoop fel verzwaart, myn dood verhaasten doet,
Is dat zy mint haar schuld, gerust blyft in ’t gemoed,
(955) Geen Ridder wil zich ter verdediging begeven.
Zy hebben bevend’ haar doodvonnis onderschreven,
En ondanks ons gebruik, dat heilig en aloud
Alom geroemd wordt, en elk Ridder dierbaar houdt,
Dat zich de zwakke kunne, als die zich ziet beledigt,
(960) Hier in ’t besloten veld, door ons moog’ zien verdedigt,
Gaat zy, myn kind welëer, nu schandelyk ter dood
Daar niemand komt die haar verdedigd in dien nood.
Myn smarte groeit, ik zie myn schande en smaad verzwaaren,
Men beeft en zwygt. Geen held komt zich helaas! verklaaren.

TANCREDO.
(965) Welhaast verschynt ’er een.

ARGIRES.
                                          Hoe!

TANCREDO.
                                          Twyffel daar niet aan.

ARGIRES.
Door welk een hoop voel ik myn geesten aangedaan?

TANCREDO.
Gy zult wel haast hem zien, doch niet met haar bewogen,
’t Zy verr’ dat zy het eissche, of zou verdienen mogen.
Hy gaat ten stryd’ voor de eer van uw geslacht en naam,
(970) Voor uwen roem, u zelf, en uwe deugd te zaam’.

ARGIRES.
’k Voel myn verslagen hart een weinig weêr herleven.
Maar wie zal tot onze eer in ’t strydperk zich begeven?
Elk is bestorven door den schrik en yslykheid.
Myn Heer! wie is hier dan tot onze hulp bereid.
(975) Ik durf my geenzins daar meê vleijen: wie zal stryden?

TANCREDO.
Ik zal zulks doen myn Heer! en zo, tot uw verblyden,
De Hemel mynen moed met de overwinning kroon’,
Verzoeke ik dat ik mooge op ’t oogenblik ten loon
Van hier vertrekken, eer my iemand wederhouwe,
(980) Eer ik bekend worde, eer ik zelfs uw kind aanschouwe.

ARGIRES.
Ach! ’t is de Hemel zelf myn Heer! die u hier zendt,
Myn hart is thans ’t genot der blydschap onbekend,
Maar ik gevoel dat ik met minder smart zal sterven.
Helaas! moge ik in ’t eind’, die kennis niet verwerven,
(985) Wie is ’t, tot wien, in al myn ongeluk, myn pligt
Van diepe erkentenisse en eerbied zy gericht?
Gy geeft me in alles van een hoogen rang een taken.
Wien zyt gy toch myn Heer?

TANCREDO.
                                            Een die u poogt te wreeken.



VYFDE TOONEEL.
ORBASSAN, ARGIRES, TANCREDO, RIDDERS,
Gevolg.

ORBASSAN.
De Staat is in gevaar, myn Heer! men denk’ daar aan:
(990) Ons wit, om morgen uit deez’ wallen noch te gaan,
Is gantsch verydelt, en men is ons voorgekomen.
Wy zien op ’t onverwachtst ons deze kans benomen;
De vyand is gewis verwittigd door verraad,
Daar Solamir zich op het krygsgeluk verlaat.
(995) Wel aan, men haaste zich, en ga hem tegentreden,
En gy, myn Heer! zo gy geloof slaat aan myn reden,
’k Bid dat ge uw oog zo droef een schouwtoneel ontrekt,
Dat in ’t beweeglyk hart de felste ontroering wekt.

ARGIRES.
Het is genoeg myn Heer! ik heb niets meer te hoopen,
(1000) Dan om in ’t oorlogsveld met roem den dood te koopen.
            Wyzende op Tancredo.
Deez’ braave en edle Held geleidt my straks daar heen,
En schoon ’k den luister van myn stamhuis zie vertreên,
Sterve ik voor ’t Vaderland, ik sterf voor ’t minst roemwaardig.

ORBASSAN.
Een braaf gemoed denkt steeds zo grootsch, zo edelaardig.
(1005) Ga breng uw laatsten slag den Musulman tot straf.
Maar vlie, en wend uw oog van dezen toestel af,
Dien gy niet kunt weerstaan. Ik zie dien reeds bereiden;
Men nadert.

ARGIRES.
                        Hemel!

ORBASSAN.
                                  Ga, wil hier niet langer beiden.
Dees plaats is te ysselyk voor ’t vaderlyk gezicht.
(1010) Myn rang alleen weêrhoudt me, en myn gestrenge pligt
Doet my een volk, dat zich weêrbarstig toont, betoomen.
De wet die niets verschoont, doet bloed en traanen stroomen,
Ik moet die voorstaan, schoon ze onbillyk scynt en wreed.
Maar gy, die zulk een ampt, zo gruwlyk niet bekleed,
(1015) Wat wederhoudt u? wilt gy dan ’t gezicht genieten
Van ’t stroomend bloed, dat hier die wet straks zal doen vlieten?
Men komt. Vertrek.

TANCREDO.
                            Neen, blyf myn Vader!

ORBASSAN tegen Tancredo.
                                                          Hoe!... en gy,
Wien zyt gy dat?

TANCREDO.
                        Myn Heer! uw’ vyand ziet ge in my,
Een vriend van hem; men is de wraak noch niet ontvloden.
(1020) De Staat heeft mooglyk my zo veel als u van noden.



ZESDE TOONEEL.
AMENAÏDE, geboeid tusschen de Wachten, ARGIRES,
TANCREDO, ORBASSAN, LORéDAN, CATA-
NES, Gevolg van Ridders, Schildknaapen, Bur-
gers en Soldaaten.

ARGIRES tegen Tancredo.
’k Bid ondersteun me wat, ô onbekende vrind!
Verberg dit voorwerp my: Helaas! zie daar myn kind.

TANCREDO.
Wat zien we ons alle drie van yslykheên omringen!

AMENAÏDE.
Rechtvaardige oorzaak, en bestierder aller dingen!
(1025) ô Hemel! die alleen maar zyt bewust van all’
’t Gebeurde, en wat gebeurt, en ’t geen gebeuren zal,
Gy kent myn harte; gy alleen zyt maar rechtvaardig;
Uw onmeêloogend volk, verbitterd en boosaardig
Spreekt, oordeelt by geval, en vonnist blindlings heen.
(1030) Gy Ridders! Burgeren! en gy, wier haat alleen
Myn lot beschikt hebt, my gevonnist hebt tot sterven,
’t Is niet door u, dat ik myn voorspraak wil verwerven.
De Hemel, die my hoort, zy rechter in myn zaak.
Gy! die myn dood bestemde uit enkle zucht tot wraak,
(1035) ’k Heb u gehoont, ’t is waar. Ik heb uw wet verraaden,
Wier onmeêdogendheid met bloed zich wil verzaaden.
’k Bedroefde een’ Vader, die myn min te dwingen zocht;
’k Verachtte Orbassan, wyl hy niets heeft uitgewrocht;
Hy eischte een edel hart, dat hem niet kan gedogen.
(1040) ô Burgers! is myn straf rechtvaardig in uwe oogen,
Komt, straft my..... maar vertoeft; kent al myn ramp en leed:
Zy, die voor ’t hoogst gericht tot antwoord staat gereed,
Spreekt tot den wereldling gerust en zonder beeven.
En gy, myn Vader! gy, aanschouwers van myn sneeven,
(1045) Die myn’ aanstaanden dood met ongeduld verwacht,
Doch die tot myne hulp veelëer moet zyn bedacht.
Zo uw rechtvaardigheid....
            Tancredo gewaar wordende.
                                      Ach! worde ik ook bedrogen ?
Help Hemel! zou hy ’t zyn?.... wat zien, wat zien myne oogen!
Ik sterf....
            Zy valt in zwym tusschen de Wachten.

TANCREDO.
                    Ik zie het klaar. Myn tegenwoordigheid
(1050) Is een verwyt voor haar. ’k Bid dat ge een wyl verbeidt,
Gy Beulen! wilt de wraak een oogenblik vertraagen;
Gy Burgeren! houdt stand. Ik zal myn leven waagen.
Ik ben haar’ Ridder, die haar eer beschermen zal.
Deez’ droeve Vader, die haast zwicht voor ’t ongeval,
(1055) Niet min dan zy gedoemd, niet min bereid te sneeven,
Vergunt dien pligt myn arm, die steeds naar de eer wil streeven.
Haar lot zy niet dan door de dapperheid verklaart.
Dit is het beste loon, een edlen Ridder waard.
Men open’ ’t strydperk; wilt daar de eer en moed verbeiden.
(1060) En dat de Rechters straks daar alles doen bereiden.
Gy fiere Orbassan! ’k daage u uit tot dit gevecht,
Dat uwe of myne dood, de eer van dien stryd beslecht’.
Uw naam, uw dapperheid streeft alles hier te boven:
Gy hebt gezach, ligt dat gy ’t waard zyt, ’k wil ’t geloven.
(1065) Ik werp het pand des stryds voor uwe voeten neêr.
Myn Heer! aanvaard gy zulks?
        Hy werpt zynen handschoen op het Tooneel.

ORBASSAN.
                                              Gy, die zo stoft van de eer,
Verdient geenzins ’t geluk dat u hier zal gebeuren.
Ik eer my zelf, en wyl myn hart dit goed wil keuren,
En om Argires, die dit gaarne zag geschiên,
(1070) Verneder ik me om my gelyk met u te zien,
En u te straffen, die zo stout my uit durft dagen.
Uw naam en rang doen hier niet veel van u gewagen.
Deez’ slechte wapenpraal geeft weinig blyk van eer.

TANCREDO.
’k Verkryg die door de zege en lichtelyk noch meer.
(1075) ’k Verberg myn’ naam, dit ’s myn besluit: maar wil vertrouwen
Gy zult dien weeten, als we in ’t veld elkaâr aanschouwen.
Kom gaan we.

ORBASSAN.
                        Dat men ons het perk dan open maak’,
En ook de boeijens van Amenaïde slaak’,
Tot ons van dit gevecht den uitslag zy gebleeken.
(1080) Myn Vrienden! na dat ik het strydperk ben ontweeken,
Ga ’k aan uw hoofd weêr als beschermer van den Staat.
De eer eens byzondren stryds verwelkt haast en vergaat.
Het is de rechte deugd voor ’t land zyn’ moed te toonen.

TANCREDO.
Kom gaan wy Ridders! die dit stryden by zult woonen;
(1085) De Staat zal zich haast zien een’ andren held verwekt.



ZEVENDE TOONEEL.
ARGIRES vooräan, AMENAÏDE in ’t verschiet,
die men de boeijens afdoet.

AMENAÏDE, bykoomende.
Hoe zal ’t met hem vergaan, wordt zyn geboorte ontdekt?
Hy is verloren.

ARGIRES.
                          Ach! myn Dochter!

AMENAÏDE.
                                                Ach! myn Vader!
Gy, gy hebt my gedoemd!

ARGIRES.
                                Streng lot! hoe langs hoe kwaader!
Ik smeek u, Hemel! wien haar zaak ter harte gaat,
(1090) Dat gy haar schuld vergeeft, of straft dit lastrend kwaad,
Wat gunst verwaardigt ge u myn wenschen te vergunnen?
Is ’t recht, of is ’t genade? Ach, zou ik hoopen kunnen.
Myn kind! wat deed gy? met wat oog zie ik u aan?

AMENAÏDE.
Met dat eens vaders. ’k ben ’t gevaar noch niet ontgaan;
(1095) ’k Weet niet of ’s Hemels gunst my spaaren wil in ’t leven.
Myn lot is ’t zelfde noch, ’k zie ’t zwaard noch opgeheven.
Beef minder voor myn’ roem, wyl die onkreukbaar is.
Maar zyt gy Vader! dat uw macht myn lot besliss’!
Kom lei my weg. Onttrek me al stervende en verslagen,
(1100) Aan al dien toestel, die myn oog niet kan verdragen,
Aan al dit volk, dat my noch tergende in myn druk,
Zo vierig staröogt op myn naadrend ongeluk.
Neem, neem myn zaak in acht, en wil myn traanen droogen.
Wier oorzaak heerlyk is, maar duister voor elks oogen.

ARGIRES.
(1105) Amenaïde, kom myn Dochter! gaan wy heen.
Dat ik, zelf bevende, geleide uw zwakke schreên.
Vergun ô Hemel! dat dien Held haar eer herstelle,
Of geef dat straks de dood in ’t graf my nedervelle.

        Einde van het Derde Bedryf.


VIERDE BEDRYF.
EERSTE TOONEEL.
Begint met een Oorlogsmarsch.
TANCREDO, LORéDAN, ALDAMON, CATANES;
RIDDERS, Schildknaapen. Men draagt Tancredo’s
wapenen voor hem heen.

LORéDAN.
Myn Heer! gy zegepraalt, maar tot ons ongeluk;
(1110) Ons is den grootsten held ontvallen met één’ ruk,
Wiens hart zich gantschlyk aan den Staat wilde overgeeven,
Wiens onverschrokken moed zocht d’uwen naar te streeven.
Maar waarom biedt ge uw naam noch noodlot ons niet aan?

TANCREDO.
Orbassan heeft zulks niet dan stervende verstaan.
(1115) Hy heeft met dit geheim myn haat in ’t graf gedragen.
Maar wil my geenzins, schoon ’k rampzalig ben, beklagen.
Wat kan ’t verscheelen, wien ik ben, zo’k u slechts dien’?

LORéDAN.
Blyft onbekent myn Heer! kan ’t anders niet geschiên?
Zo gy uw moed slechts laat door heldendaaden blyken.
(1120) Wil met dien roem, die ons de deugd schenkt, u verryken.
Wel haast ziet ge alles door den Musulman bezet.
Verdedig nevens ons den Godsdienst en de wet.
En zie in Solamir uw grootsten mededinger.
Wy zyn Orbassan kwyt, maar gy, verplet die dwinger;
(1125) Schenk ons den held weêrom, dien gy ons hebt ontroofd,
En de overwinnaar van Orbassan, worde ons hoofd.
Gy wordt door Solamir verwacht.

TANCREDO.
                                                      Geloof myne eeden:
Ik zweer, ik zal met u den vyand tegentreden.
Ik doe myn woord gestand, en Solamir heeft ligt
(1130) Zyn haat veel meer tot my dan tot den Staat gericht.
Ik haat hem meer dan gy. Maar wat hy ook moog’ weezen.
’k Ben vaardig tot den stryd.

CATANES.
                                                  Wy hebben niet te vreezen,
Maar wachten alles van zo groot een heldenmoed.
En Syracuse, dat uw arm herleven doet,
(1135) Zal u haar dankbaarheid zo veel zy kan betoonen.

TANCREDO.
Myn hart verwagt zulks niet, ik weet van geen beloonen;
’k Begeer zulks niet; dees plaats, een troon van ’t ongeval,
Heeft niets, dat in ’t vervolg myn wenschen streelen zal.
En zo ’k u dienende, rampzalig koom te sterven,
(1140) ’k Wil hier geen traanen, geen beklag of loon verwerven,
Geen roem noch medely; ’k volbreng alleen myn pligt.
Ik haak slechts naar den stryd en Solamirs gezicht.

LORéDAN.
Dit is de hoop des Staats; ’t is tyd, men moet vertrekken.
’t Is de overwinning, die onze aandacht op moet wekken.
(1145) Gy, die naar glorie streeft ten koste van uw bloed,
Gy zult verwittigt zy, wanneer gy komen moet
Ter plaats, daar ’s vyands heir ons listig op wil komen.
Laat dan hun roofziek bloed voor uwe voeten stroomen.
Volhardt kloekmoedig, en zyt nergens op bedacht,
(1150) Dan om den vyand tot ’s lands dienst te zien geslacht.

TANCREDO.
Dit land zy ’t waard of niet, ’k verlaat gewillig ’t leven.



TWEEDE TOONEEL.
TANCREDO, ALDAMON.

ALDAMON.
Zy weten geenzins, welk een hartstocht u doet beeven,
Noch kennen ’t gif, waar door uw harte wordt verscheurt.
Maar ondanks al den hoon, en ’t leed dat u gebeurt,
(1155) Gy kunt u geenzins van ’t aloud gebruik verschoonen,
Van in triomf u aan de schoonheid te vertoonen,
Die gy haar vryheid, eer, en leven hebt behoed.
Kom, volg me: dat uw hand, noch rookende van ’t bloed
Uws Medeminnaars, door uw’ strydbren arm verslagen,
(1160) Zich haaste, om haar zyn buit en rusting op te dragen.

TANCREDO.
Neen Aldamon, ik zal voorzeker haar niet zien.

ALDAMON.
Wat hoor ik? hoe, myn Heer! gy tracht haar nu te ontvliên,
Daar gy den dood voorheen kost om haar liefde tergen?

TANCREDO.
Haar hart verdient zulks.

ALDAMON.
                                    ’k Merk gy kunt geenzins verbergen
(1165) Hoe om haar schuldt uw hart in felle gramschap brandt;
Maar streedt gy niet, om haar te ontheffen van die schand’?

TANCREDO.
ô Ja, ’k bestond dit all’, en moest zulks ook verrichten;
Ik dulde in geenendeel dit schandelyk betichten,
Noch wilde ondanks haar schuld en ontrouw, voor ’t geweld
(1170) Des doods, en zo veel schand’ haar zien ten doel gesteld.
Kon ik dit immer zien, die haar zo teêr beminde!
Ik redde haar, dat zy myn haat nu ondervinde.
Zy leeve; dit ’s genoeg. Tancredo sterve, en zy
Beween hem noch, ten straf van haar verradery.
(1175) Zy heeft dit hart verraân, maar teffens ook verloren.
Met hoe veel drift heb ik haar tot myn bruid verkoren.
Verwachtte ik ooit van haar dien hoon? ô ongeneugt!
Ik dacht ik minde alleen in haar de zuivre deugd;
Ik kon een enkel woord van haar veel meer waardeeren,
(1180) Dan alle eeden, die wy zien voor de outers zweeren.

ALDAMON.
Is alles dan barbaarsch en ontrouw in dit oord?
De ballingschap heeft steeds uw levensrust verstoort,
De liefde hoont u, en de wet vervolgt uw leven.
Myn Heer! kom laaten we ons uit dit verblyf begeven.
(1185) Ik volge u in de stryd; ’k volg eeuwiglyk uw schreên.
Verr’ van deez’ muuren, reeds besmet van gruwlykheên.

TANCREDO.
Ach! wat betovering streelt myne ontruste zinnen,
Die me in haar misdaad noch haar deugden brengt te binnen?
Gy! de oorzaak van den schrik, die thans myn harte lydt!
(1190) Gy! de oorzaak van myn dood, waar van ’k u heb bevryd,
Die ’k ondanks al uw schuld misschien te veel beminde,
Door wie ’k myn noodlot tot op ’t laatst toe ondervinde,
Ach! ware ’t mogelyk, dat niet een valsche schyn,
Aan myn verblind gezicht zo deugdlyk u deed zyn!
(1195) De dood alleen is ’t die myn ramp kan verzoeten;
’k Beef voor myn zwakheid, ’k ben verplicht die ook te boeten.
Dat ik haar, stervende, kan ’t zyn, vergeten moog.

ALDAMON.
Zy scheen noch datelyk min schuldig voor uw oog.
Gy zaagt de wereld aan als een verblyf der logen,
(1200) Daar laster heerscht.

TANCREDO.
                              Ach! stel my zulks niet meer voor oogen.
’t Is all’ in ’t einde door dat wreed geheim ontdekt.
Gy weet hoe Solamir, tot haar in min verwekt,
Haar hand ten echt, als ’t pand des vredes, af dorst vragen,
Hy had dit noit bestaan, kon hy haar niet behagen.
(1205) Zy houden met elkaâr in ’t heimelyk verstand;
Ik heb vergeefsch myn hart daar tegen aan gekant.
Haar tedre Vader wordt genootzaakt haar te doemen!
Hy doemt ze! en ach! zy zelf, zy durft zich schuldig noemen!
In ’t eind myn oog heeft zelf dien wreeden brief gezien:
(1210) "Mogt gy in Syracuse als opperhoofd gebiên,
"En in dees wallen eens als in myn harte leeven!
Myn ramp is zeker!

ALDAMON.
                            Wil die driften wederstreven,
Vergeet de ondankbre, die zich zelf zo verr’ vergeet.

TANCREDO.
Zy acht het zich tot eer, ô smaad! ô bitter leed!
(1215) Zy waant dat hy, om wien zy trouwloos breekt haare eeden,
Den grootsten held is, waard haar zyde te bekleeden!
ô Haatlyk denkbeeld, dat my strekt tot schande en spyt!
Deeze Arabier dwingt gantsch Itaalje wyd en zyd.
En ’t vrouwelyk geslacht, welks oog zich laat verblinden,
(1220) Door zo veel ophefs, kan genoegen daar in vinden!
En door al de achting van den winnaar als verrukt,
Bemint den dwingland, die het ketent en verdrukt!
’t Verraad ons Hemel! om hen beter te behagen,
Ons, die aan dit geslacht, toewydden onze dagen!
(1225) Myne edle fierheid maakt, nu my dien smaad geschied,
Dat ik het leven haat en de ongetrouwe vlied.



DERDE TOONEEL.
TANCREDO, LORéDAN, CATANES, RIDDERS, ALDAMON.

CATANES.
De Ridders zyn gereed; de tyd dient waargenomen,

TANCREDO.
Ja, ik wachtte alreeds te lang: gy ziet my aanstonds komen.
Ik volg u, ’t is gedaan.



VIERDE TOONEEL.
AMENAÏDE, TANCREDO, LORéDAN, CATANES,
ALDAMON, FANIA, RIDDERS.

AMENAÏDE, schielyk uitkomende.
                                    Gy! die my hebt behoed,
(1230) Die myn’ beschermer zyt, dat ik u vall’ te voet!
        Tancredo heeft haar op, zich van haar afkeerende.
’k Verneder my geenzins, en myn rampzaalge Vader,
Verschynt straks hier, op dat hy knielend’ u ook nader:
Waarom myn wensch niet door uw byzyn gantsch vervuld?
Wie zal hier doemen myn rechtvaardig ongeduld?
(1235) ’k Ontrukte my zyn’ arm; maar ach! zou ik niet kunnen,
Myn hart u toonen, en myn blydschap my vergunnen?
’k Durf u niet noemen, wilt gy me uw gezicht verbiên?
Mag ik in dit verblyf zo haatlyk u niet zien
Dan tusschen Beulen, als my ’t leven worde onttogen!
(1240) Gy schynt verlegen, en ik voel myn ziel bewogen;
’k Vrees u te spreeken; welk een dwang of zulks verbiedt?
Gy keert uw oog van my! helaas! gy hoort my niet?

TANCREDO, met een afgebrokene stem.
Keert weder, en vertroost dien gryzaard, dien ’k moet eeren;
’t Zyn sterker zorgen, die my weêr te rug doen keeren;
(1245) ’k Heb wederzyds myn plicht tot u en hem volbracht,
’k Genoot het loon daar voor, dit ’s all’ wat ik verwacht.
Te veel erkentnis zou u tot een last verstrekken,
Verwacht niet dat myn hart u daar toe op zal wekken.
Beschik uw noodlot zelf; volvoer ’t geen gy besloot.
(1250) Gy!... wees gelukkig..... leef..... en ik, ik zoek den dood.



VYFDE TOONEEL.
AMENAÏDE, FANIA.

AMENAÏDE.
Hoe, waak ik! ben ik ’t graf wel inderdaad ontheven?
En heeft de Hemel my het leven weêrgegeven?
Zou ’t waar zyn dat myn oog het daglicht noch aanschouwt?
Fanie! al ’t geene dat zyn mond my heeft ontvouwd,
(1255) Zal my een pynlyker en wreeder dood doen sterven,
Dan of de wet my had het levenslicht doen derven.

FANIA.
Vreest hy zich te uiten? voedt hy achterdocht in ’t hart?

AMENAÏDE.
Was dit Tancredo, die my aansprak! welk een smart!
Zaagt gy zyn koelheid, en hoe trotsch hy my dorst hoonen,
(1260) Met wat verachting hy zyn gramschap kon betoonen?
Hy zag zyn minnares, helaas! met afschrik aan;
Hy redt my van den dood, om my ter neêr te slaan!
Tancredo! deed ik iets dat u afkeerig maakte?

FANIA.
Zyn voorhooft gloeide door de toorn waar in hy blaakte:
(1265) Zyn afgebroke stem vertoonde ’t koel gemoed;
Hy wendde de oogen, en verborg zyn traanenvloed,

AMENAÏDE.
Hy tergd, hy vliedt, hy hoont me! is ’t waarheid of zyn ’t droomen?
Wat yslyke oorzaak heeft dit onweêr voort doen komen?
Wat wil hy? en wat hoon heeft hem tot toorn verwekt?
(1270) Op wien ter wereld is zyn argwaan uitgestrekt?
Hy is alleen myn roem; hy doet my ’t licht aanschouwen;
’t Is zyne hulp alleen, waaröp ik moet betrouwen;
Hy is ’t wiens zegepraal my redde uit al dien nood;
En na dit alles dreigt me op nieuws een droeve dood!

FANIA.
(1275) Door ’t algemeen gerucht wordt ieder voortgedreven;
Men kan ’t naauw wederstaan al wil men ’t tegenstreven.
Die droeve brief, die slaaf, te wreed gesmoord in ’t bloed;
De naam van Solamir; ’t gerucht van zynen moed;
De aanbieding zyner trouw, de stoutheid in ’t verklaaren
(1280) Dier min, ’t spreekt alles tot uw schande in dit bezwaren.
Zelfs uw stilzwygen, dat Tancredo heeft bevryd
Van de ongerechte wraak, die hem zo fel bestryd,
Van uw Tierannen, die toeleggen op u beiden.
Wie zou hier ’t waare van het valsche kunnen scheiden?
(1285) ’t Vooroordeel sleept ons meê; de mooglykheid alleen
Wordt hier gelooft.     

AMENAÏDE.
                            Hy acht my schuldig!

FANIA.
                                                          Zyt te vreên.
Is hy verdoold, wil hem als minnaar dan verschoonen.

AMENAÏDE.
Neen, niets verschoont hem; ’k wil hem geen genaê betoonen.
Of schoon ik overal misdaadig wierd genoemd,
(1290) Ja zelf van ’t gantsch heelal onbillyk wierd gedoemd,
Een grootsch gemoed moog’ op zyn eigen oordeel steunen,
En zal zich geenzins aan een bloot gerucht bekreunen,
Weêrstreeft de dwaling van het dom verleid gemeen,
Hy heeft door medely dan voor myn zaak gestreên!
(1295) Die hoon is yslyk, en maakt my gantsch verslagen,
Ik hadt myn sterflot met geduld voor hem verdragen,
En ’t is Tancredo, die my hoont en schuldig acht!
Neen, dat hy noit van my vergiffenis verwacht.
Zyn weldaân zullen steeds in myn gedachten blyven;
(1300) Ik zal die noit uit myn gehoonde ziel verdryven.
Maar zo hy denkt dat ik onwaardig ben zyn min,
’k Ban hem voor eeuwig als onwaardig uit myn zin;
’k Verdroeg noit ongelyk; dat my meer kost onteeren.

FANIA.
Maar onbewust.....

AMENAÏDE.
                          Hy moest my kennen; hy moest eeren,
(1305) Een hart als ’t myne, en voor onmooglyk houden, dat
Ik immermeer dien band zo snood verraaden hadt.
Dit hart kan als zyn arm, ook even moedig weezen,
Dit hart kon nimmer ramp of tegenspoeden vreezen,
Dat, meer gevoelig, zich ook minder argwaan gaf;
(1310) ’k Sta van Tancredo en de gantsche wereld af,
’t Zyn valschen, boozen, of lafhartigen, of wreeden,
Bedroognen, of die zelf bedriegeryen smeeden
’k Zal ’t gantsch heeläl en al myn doodelyke smart,
Vergeeten als ik ban Tancredo uit myn hart.


ZESDE TOONEEL.
ARGIRES, AMENAÏDE, FANIA, Gevolg.

ARGIRES, door zyne Schildknaapen ondersteund.
(1315) Myn Vrienden! ondersteunt me, en laat ons nader treden,
Men gaat ten stryde; stiert myn waggelende schreden.
Zal ik dien held niet in myne armen zien gedrukt?
Kan ik niet weeten, wie ons heeft den dood ontrukt?

AMENAÏDE, door droefheid overrompelt, leunende
op haare vertrouwde, en zich ten halve tot
haaren vader keerende.

Een stervling, dien ’k wel eer myn min mogt waardig achten;
(1320) Die hier van u niets heeft dan schande en hoon te wachten;
Dien ’k niet dorst noemen, gy verbannen hebt van hier;
Alleen het voorwerp van ’t noodlottig papier;
Gesprooten uit een stam, eens grooten Ridders waardig;
Den grootsten sterveling, maar wreed en onrechtvaardig.
(1325) Het is Tancredo in een woord.

ARGIRES.
                                                        Wat zegt ge my?

AMENAÏDE.
Ik openbaar ’t, myn smart brengt my tot razerny,
’k Betrouwe u dit geheim, daar ’k alles thans moest vreezen.

ARGIRES.
Kan ’t zyn?

AMENAÏDE.
                  Wie, buiten hem, zou onzen steun hier weezen?

ARGIRES.
Tancredo! door deez’ Raad verdruk, en wreed gehoont!

AMENAÏDE.
(1330) Hy zelf.

ARGIRES.
                        Die op deez’ dag zyn’ moed voor ons betoont?
Die, gantsch door ons berooft, en uit dit land verdreven,
Ons komt beschermen, zelf ten koste van zyn leven?
ô Blinde Rechters! gy, die alles wordt betrouwd,
Die, in uw zwakke hand, en zwaard en weegschaal houdt,
(1335) Uw ongerechtigheid heeft de eedle deugd verraaden.
Helaas! wat hebben wy op onzen hals gelaaden!

AMENAÏDE.
’k Heb billyk reden om te klaagen; maar uw deugd
Verwekt door zelfsverwyt u bittere ongeneugt.
Gy doet my beeven; ’k zal uw ziel niet meer bezwaaren,
(1340) Maar ’k zal Tancredo myn gevoeligheid verklaaren.

ARGIRES.
Tancredo! door wien ik nog leeve in deezen staat?
En die u van den dood bevrydde? uw toeverlaat?

AMENAÏDE.
Ik leef, ’t is waar, maar ach! ’k heb een elendig leven,
Myn dagen zyn door ramp op ramp aan een geweeven.
(1345) Ik hoop op u alleen: ik bid, vergoed toch weêr
Die wreedheid, zo veel schriks, herstel, herstel myne eer.
Tancredo kon my slechts het lastig leven spaaren,
Maar gy, wil door uw mond myne onschuld openbaaren.

ARGIRES.
’k Zal ’t ongetwyffeld doen.

AMENAÏDE.
                                            Ik volg hem op den voet.

ARGIRES.
(1350) Neen, blyf.

AMENAÏDE.
                          Ik blyven? neen, gelei my door uw’ moed.
’k Zag van naby den dood myn Vader! ’k zag dien gruwlyk:
Geloof me, op ’t veld van eer is hy veel min afschuwlyk,
Dan op een moordschavot daar gy my hebt geleid.
’t Is nu geen tyd dat my myn bede worde ontzeid;
(1355) ’k Heb eenig recht op u door mynen ramp verkregen.
Myn Vader! laat my niet ten tweedemaal verlegen.

ARGIRES.
’k Ben myn gezach op u, myn waarde Dochter! kwyt.
Ik heb ’t misbruikt, ’k moet zulks bekennen tot myn spyt.
Wat is uw oogmerk, dat zo fel my kan ontroeren?
(1360) Vrees voor u eigen zelf, waar laat ge u toe vervoeren?
’t Is hier de wyze niet, als in eene andre lucht,
Daar uwe kunne fier den dwang te licht ontvlucht,
En meer dan eens het spoor der helden heeft betreden.
Dit ’s tegenstrydig met de wetten en ’s lands zeden.

AMENAÏDE.
(1365) Gy spreekt van wetten Heer! ô wetten veel te straf!
ô Vreemde zeden! veel te onwaardig, veel te laf
’k Wil me in dit oogenblik aan haar niet meerder stooren.
Ik wil slechts in deez’ dag vol schriks en onrechts, hooren
Naar eedler wet, waar voor myn hart alleenlyk bukt.
(1370) Hoe! deeze wetten, wier gestrengheid u verdrukt,
Zyn ’t, die uw dochter uit haars vaders armen grepen?
’k Moest my door haar met schand’ voor ’t oog van ’t volk zien sleepen,
In ketenen gekneld! Dit staan die wetten toe!
Maar geenzins dat ik hier myn kindertyd voldoe,
(1375) Met mynen vader tot de glorie te verzellen,
Op dat ik moog’ myne eer ( zo fel gehoont) herstellen!
Of word een dochter hier zo weinig dan vertrowud,
Dat ze op ’t schavot alleen van ’t volk moog’ zyn beschouwd?
Brengt dan het onrecht voort die afhanklykheden?
(1380) Gy beeft, myn Vader! ach! hadt u die schrik bestreden,
Toen gy, de hoogmoed van uw’ vyand streelende, aan
Orbassan u vereende, en deezen toe kost staan
Den voorrang boven hem, die ons alleen verdedigt;
Toen gy my dwongt, dat u myn weêrstand heeft beledigt.

ARGIRES.
(1385) Ach! gy bedroeft te veel een’ Vader, waard beklaagt.
Misbruik uw recht geenzins schoon gy my schuldig zaagt.
Ik ben het, ik gevoel ’t en moet my zelve doemen.
Maar eer myn druk, en zo ’k u nog myn kind moog’ noemen.
Zo, in myn wanhoop, nog uw hart zyn plicht niet doov’,
(1390) Sta toe, dat ’s vyands hand my ’t levenslicht ontroov’.
’k Ga naar Tancredo heen; gy kunt daaröp vertrouwen.
Gy, wil haar gadeslaan.



ZEVENDE TOONEEL.
AMENAÏDE, FANIA.

AMENAÏDE.
                                    Wat zou my wederhouwen?
Tancredo! gy die my verachten durft en hoont,
En, na dat gy my wreekte, uw afkeer my betoont,
(1395) Ja, ’k volge u in den stryd, ’k zal op uw schreden letten;
Den slag weêrhouden, die u dreigt het hoofd te pletten;
Doen zien dat ik zo min als gy voor ’t sterven zwicht;
U wedergeeven all’ wat ik u ben verplicht;
Uw onrecht straffen, als uw oog my zal zien sneeven;
(1400) Uw strengheid, zo ontmenscht, zelf noch te boven streeven;
En in myn sterfuur u bewyzen mynen haat;
Myn haat zo billyk! en als ik het leven laat,
Zal in uw ziel, die my bemint, de wroeging knaagen;
Ja ’k zal voor eeuwig u het naberouw doen dragen
(1405) Van onherstelbren schuld, den geessel van uw hart,
Van myn verlooren’ liefde, en eindelooze smart.

        Einde van het Vierde Bedryf.


VYFDE BEDRYF.
EERSTE TOONEEL.
LORéDAN, CATANES, RIDDERS, en Schildknaapen,
allen met den degen in de hand. Soldaaten, krygs-
trofeên dragende. Gevolg.

LORéDAN.
Men zing’ triomf, men juich, wy moogen zegepraalen.
Lof zy den Hemel die de zege ons doet behaalen.
Hy is ’t, die door zyn hulp ons overwinnaars maakt.
(1410) Wat baat een strydende arm, zo hy zyn’ gunst verzaakt?
Hy heeft de schichten en des vyands list verbrooken,
Waar meê dier rov’ren haat ons valschlyk kwam bestooken,
Wreede overweldigers van honderd Mogendheên.
Stelt op hunn’ rompen uw bebloede krygstrofeên,
(1415) Daar gy hunn’ woede voor uw voeten ziet vertreden;
Siet onze altaaren met de Turksche pragtigheden;
’t Verdrukte Spanje, Itaalje, in asch en puin verkeert,
’t Geboeide Syrië, en Egipte, gantsch verheert,
Beschouwen eindlyk op wat wyz’ we ons zien ontslagen,
(1420) Van die Tirannen, die zo fel al ’t aardryk plagen.
Argires zy getroost: hy zugt, rampzalig man!
Dat nu ’t gemeen geluk zyn hartenleed verbann’;
Mogt by hem ’t Staatbelang eens de overhand verkrygen,
En, ondanks all’ zyn druk, de stem der droefheid zwygen,
(1425) Hy waar gelukkig! Maar ontdekt ons, om wat reên
Deeze onbekende held, wiens dapperheid alleen
Ons deed op ’s vyands heir roemruchtig triömfeeren,
Met onze Riddren niet te rug heeft willen keeren?
Zou ’t zyn dat dees triömf zo weinig hem bekoort?
(1430) Waant hy ons mooglyk om zyn heldendaên gestoort?
Wy zyn te groot om aan de nyd gehoor te geeven;
Ontvlucht hy ons, na ’t geen hy heeft voor ons bedreven?
                tegen Catanes.
Hy was met u myn Heer! in ’t barnen van ’t gevecht,
En yverde voor ons. Wy bidden dat ge ons zegt
(1435) Waarom hy ook niet deelt in ’t heil aan ons beschooren?

CATANES.
Verneem daar de oorzaak van. Verwaardigt my te hooren:
Na gy den toegang tot den Etna hadt belet,
Verre uit uw oog geplaatst, had ik my toen gezet
Aan d’oever daar ons ’t heir des vyands dorst weêrstreeven.
(1440) Hy wilde alleen, vol drift, zich in ’t gevaar begeeven.
Denk hoe’t ons heeft verbaast, dien held, vol viers, vol moeds,
En even onvertzaagt in ’t felst der oorlogsgloeds,
(All’ deugden, die hem zo veel roems verkrygen deeden)
Te zien, door wanhoop en door razerny, bestreden;
(1445) Zyn afgebroken stem, zyn ysselyk gezicht,
’t Gaf alles van zyn smart ons duidelyk bericht.
Hy riep vaak Solamir met luider keele, en voegde
Amenaïdes naam daar by, terwyl hy zwoegde
Van dolle toorn en spyt, en ontrouw haar verweet.
(1450) Maar ’k zag, ondanks zyn woede en zo veel hartenleed,
De heete traanen uit zyn brandende oogen koomen.
Hy zocht den dood, en deed zyn haateren zelfs schroomen.
Zyn wanhoop, reukloosheid, zyn woest gezicht, zyn stem,
’t Baarde all’ in ’s vyands heir noch meerder schrik voor hem;
(1455) Schoon veel voor ons bezweek, zyn arm deed alles zwichten.
Men kwam tot u om van de zege te berichten;
Maar hy, die van den roem geen ’t minst gevoelen hadt,
Zwaarmoedig, droevig, en ’t gezichte gantsch doornat
Van traanen, en op ’t felst door doodlyke angst betreden,
(1460) Roep, weenende, Aldamon, die naar hem toe komt treeden,
Omhelst hem, spreekt hem, en ontwykt ons onverwacht,
Met zo veel drift, als hy de zege hadt volbracht.
Hy roept: dit ’s voor altoos. Dit ’s all’ wat hy kwam te uiten.
Deez’ woorden doen ons van dien grooten held besluiten,
(1465) Dat hy hier onbekend wil blyven; niemand weet
Uit welk een oogmerk hy zo yvrig voor ons streed.
Maar ’k zie in ’t oogenblik Amenaïde nadren,
Die, van haar wacht omringd, het bloed verstyft in de adren;
Den dood in ’t aanzicht heeft, en de oogen vol geween,
(1470) Zy roept Tancredo, en vliegt gantsch verwilderd heen.
Haar vader schreit, en past dat zy hem niet ontvliede,
En brengt in ’t eind te rug de droeve Amenaïde.
,,Die Held (dus sprak hy) die door dappre oorlogsdaên
,,Elks oogen tot zich trok, elk deed verwondert staan,
(1475) ,,Dit is Tancredo, die myn dochter wraak verschafte;
,,Die Syracuse wreekte, en ’s vyands hoogmoed strafte;
,,Die dezen morgen, door den Raad byëen vergaard,
,,Voor een’ ontrouwen, voor een muiter wierdt verklaard;
,,Ziet hier Tancredo, ziet dien balling onze wetten".
(1480) Myn vrienden! spreekt, waar staat ons heden op te letten?

LORéDAN.
Daar is slechts ééne zaak, die ons noch ovrig blyft:
Deeze is ’t berouw. Die in zyn dwalingen zich styft,
Is ongelukkig, en past niet dan aan boozen.
Deeze eedlen Held, door ons verdrukt, moet ons doen bloozen.
(1485) Men heeft de deugden en verdiensten vaak gedoemd,
Maar laaten zy, bekend, als deugden zyn geroemd.



TWEEDE TOONEEL.
ARGIRES, LORéDAN, CATANES, RIDDERS.

ARGIRES.
Men moet hem redden; wilt my tot zyn hulp verzellen.
Tancredo’s yver heeft hem in ’t gevaar doen stellen;
Hy is door ’s vyands list gevallen in hunn’ magt,
(1490) Die nu op hem alleen zyn wraak wil zien volbracht.
’k Beschuldig te vergeefsch myn ouderdom en jaaren.
Gy, die uw stoutheid met uw krachten kunt doen paaren,
ô Helden! dien ’t gewigt der jaaren ’t niet verbiedt,
Vliegt heen, en maakt myn vrees en ongeduld te niet;
(1495) Wilt myn onschuldig kind Tancredo wedergeeven.

LORéDAN.
Dit ’s genoeg gezegt. De tyd is dier. Komt, streeven
Wy tot zyn bystand naar dien oorlogsheld. Hy moet
Ondanks zyn reukloosheid, door ons zich zien behoed.



DERDE TOONEEL.
ARGIRES, AMENAÏDE, ondersteunt door haare vertrouw-
den, na den derden regel uitkomende.

ARGIRES.
Ik bad u aan, gy toont me in ’t eind’ uw mededogen,
(1500) ô Hemel! daar gy, met de onschuldigen bewogen,
En onzen wreeker, en myn kind my wedergeeft,
tegen Amenaïde.
’t Is een gerechte hoop, die in ons hart herleeft.
Myn kind! ’k ben de oorzaak van uw ramp, ’k moest daar in deelen.
Gy zult Tancredo zien, gy zult uw druk zien heelen.
(1505) Dat ik in ’t eind u trooste, en eens uw traanen droog’,

AMENAÏDE.
Ja ’k troost my, als ik hem aanschouwe voor myn oog;
Als deez’ rampzaile, wreede oorzaak van myn schroomen,
Rechtvaardiger zal zyn, en eens ’t gevaar ontkomen.
Wanneer hy leeft, en al zyn’ achterdocht vergeet,
(1510) En boet met naberouw den hoon, dien hy my deed.

ARGIRES.
’k Gevoel uw staat: gy moogt uw droevig lot beklaagen,
Men kon van ’s Hemels toorn noit harder proeven draagen.
Ik weet hoe dier ’t ons staat, en dat een edel hart
Wordt menigwerf bestreên van ongeneesbre smart,
(1515) Waar van ’t gevoelen blyft. Myn dochter! ach! wy zagen
Tancredo als een schrik uit dit gewest verjaagen!
Maar weet hy is bemind en glorieryk geëerd,
En spreidt op u den glans, die zynen roem vermeêrd.
Na ’t geen hy heeft gedaan, wil hy door dapperheden,
(1520) En diensten ons betoont, het ongelyk vertreden,
En ’t kwaad vergeten, door zyn haateren verricht,
’t Gemeen is wel vernoegt, volbrengt het zynen pligt.
Een Held moet van zyn’ moed noch grooter blyken geeven.
En elks verwachting en elks hoop te boven streeven.
(1525) Zulks doet Tancredo; ’t volk is nu met hem verblyd.
Hy blyft getrouw myn Kind! zo gy standvastig zyt.
Het gantsche volk wordt in uw voordeel reeds bewogen.
Tancredo stelt zich ook zyn dwaaling thans voor oogen.
Op dat de ontroerde geest eens word in rust gebracht,
(1530) Is slechts één woord genoeg, waaröp men vierig wacht.

AMENAÏDE.
Dit woord ontbreekt hier noch. Wat kan my ’t volk betreffen?
Hun meêly, ligtgeloof, kan niemand hier bezeffen,
Noch ’t algemeen gerucht, daar ’k noit me aan overgaf.
Van éénen sterveling hangt al myn glorie af.
(1535) Uw Dochter zou veelëer verkiezen straks te sterven,
Dan hier te leeven, en zyne achting oit te derven:
’k Beroem me in ’t eind’ hier op; geloof vry myne reên:
’k Heb myn’ gemaal, in myn’ beschermer aangebeên.
’t Was voor myn moeders bed, dat wy beloften deden.
(1540) Zy zegende onze min voor ’t laatst in haar gebeden;
Zy heeft ons zelf verëend, half dervende het licht,
En deed ons zweeren, voor des Hemels aangezicht,
By haaren geest, by u, elkander steeds te minnen,
Verëent te zyn om uw genegenheid te winnen,
(1545) Op dat op nieuws de rust wierdt in uw ziel verwekt.
Maar ’t moordschavot heeft ons ten echtaltaar verstrekt
Myn waarde held wil nog de naare dood begeeren,
De schrik der schande blyft tot nog my overheeren.
Zie daar myn lot.

ARGIRES.
                          Dit lot is eindelyk verzacht,
(1550) En wy verkrygen meer dan immer wierdt verwacht.

AMENAÏDE.
’k Vrees.....



VIERDE TOONEEL.
ARGIRES, AMENAÏDE, FANIA.

FANIA.
                  De algemeene vreugd doet aller harten blaaken,
Het wonder ’t welk gebeurt, moet u wel ’t meeste raaken,
Tancredo heeft gestreên, en ’s vyands laatste macht,
Der slachting haast ontvlucht, in ’t eind te niet gebracht.
(1555) Zyn arm heeft Solamir gelyk een held verslagen,
En zulk een offerhand roemruchtig opgedragen,
Aan deez’ gewroken Staat, die onverwinlyk wordt,
Daar uw gehoonde naam ’t zwaard aan de lenden gordt.
De vlugge faam doet elk het nieuws daarvan reeds hooren.
(1560) ’t Volk, dronken van de vreugd, en ’t heil aan hen beschooren,
Vliegt naar hem toe, noemt hem hunn’ held, hunn’ steun, hunn’ roem,
Wil dat men, voor zyn deugd, hem tot den’ troon benoem’,
Hy wierdt gevolgt myn Heer! door een van onz’ Soldaaten,
Dit ’s Aldamon, die zelf gedient heeft in deez’ Staaten,
(1565) Van zynen heldenroem alleenlyk deelgenoot.
En toen de Ridderen, in een gevaar zo groot,
Nu dachten dat deez’ held hun hulp niet kon ontbeeren,
Was alles reeds verricht, men zag hem triömfeeren.
Hoort gy ’t gejuich niet dat zyne overwinning meldt?
(1570) Daar ’t volk hem hooger zelfs als Frankryks helden stelt,
En Roelands en Lisois, waarüit hy is gesprooten?
’t Gemeen, by honderden komt naar hem toegeschooten.
Kom, zie de zegepraal, ontfang de hulde en eer,
Zo lang door u verwacht, op dat uw roem vermeer’.
(1575) Ja alles lacht u toe, gy komt uw leed te boven.
Uw vrees zal zich niet weêr Tancredo zien ontrooven.

AMENAÏDE.
’k Herleef, en voel myn vreugd herbooren in het end’,
Daar nu de Hemel my zo gunstig wederzendt,
Op ’t onverwachtst all’ ’t geen my eertyds was ontnoomen,
(1580) En myn bestrydingen my doet te boven koomen.
Ach! in dit oogenblik geniete ik weêr het licht.
Ik zie myn heil op ’t hoogst, nu al myn rampspoed zwicht,
’k Vergeete ook alles: maar vergeef my myne klachten,
Die tot verwytingen en ydle vrees my brachten.
(1585) Verdrukkers van myn Held! met vyandschap bezield,
Valt hem te voet, gy zult hem zien voor my geknield.

ARGIRES.
ô Ja! de Hemel wil de traanen op doen droogen.
’k Zie dunkt my Aldamon, betrouwe ik wel myne oogen.
Hy is ’t die in den stryd hem volgde en bystand bood,
(1590) Dien braaven oorlogsheld, wiens dienst ik vaak genoot.
Hy komt gewis het nieuws van onzen voorspoed brengen.
Hy nadert langzaam! hoe! ik zie hem traanen plengen!
Is hy gewond? hy schynt door droefheid overheert.



VYFDE TOONEEL.
ARGIRES, AMENAÏDE, ALDAMON, FANIA.

AMENAÏDE.
Spreek, ’t is dan waar myn vriend? Tancredo triomfeert?

ALDAMON.
(1595) Ja, zonder twyfel!

AMENAÏDE.
                                  ’k Hoor de schelle maatgeluiden,
Doormengt met ’s volks gejuich, dit zal zyn’ komst beduiden.

ALDAMON.
’t Zal haast verandren in een deerlyk treurmuzyk.

AMENAÏDE.
Wat hoor ik? ach! rampzaalge!

ALDAMON.
                                              Een dag, zo glorieryk.
Is de allerlaatste van dien braaven held zyn leven.

AMENAÏDE.
(1600) Hy ’s dood!

ALDAMON.
                      Het licht heeft hem tot nog toe niet begeeven.
Maar ach! een doodwond snydt dit dierbaar leven af;
’k Breng u zyn afscheid hier dat hy my overgaf
Dees droeve brief, door hem met eigen bloed geschreven,
Zal u zyn denkbeeld, daar hy sterft, te kennen geeven.
(1605) Ik kwyt my bevend’ van deze ysselyke pligt,

ARGIRES.
ô Wanhoop! heeft ons oit rampzaalger dag verlicht?

AMENAÏDE.
Geeft my het vonnis, dat een eind’ maakt van myn plaagen.
Tancredo! meester van myn noodlot en myn dagen!
Uw last.... hoe die moog zyn.... volbreng ik, ze is my lief;
(1610) ’k Gehoorzaam u.... ik vind myn’ dood in dezen brief.

ALDAMON.
Vergeef me een’ last, die noit rampzaliger kon weezen.

AMENAÏDE.
Myne oogen! zult gy dan dit bloedig schryven leezen?
Ach! zal ik kunnen?... ’k moet.... dit is myn laatst bestaan.
            zy leest.
,,Ik overleef geenzins uw trouwelooze daên.
(1615) ,,’k Sterf in den stryd, maar ’t zyn uw slagen, die my treffen.
,,Ik wilde, ô wreede! u van het doodsgevaar ontheffen,
,,En uwe glorie, met uw leven, zien behoed.
Wel nu, myn Vader!
            zy valt in de armen van Fania.

ARGIRES.
                                ’t Lot heeft eind’lyk uitgewoed.
Zyn haat is nu voldaan, ’t verspilde op ons zyn plaagen,
(1620) Ons beider staat is één, laat ons niet meerder klaagen,
Myn kind! dat geene vrees, geen hoop in ons meer leev’.
Maar eer ’k de wereld, die my yslyk wordt, begeef,
Laat ik voor ’t minst dit land, dit droef geweste, leeren,
Gehoonde deugden steeds met eerbied te waardeeren,
(1625) Dat ik, in de overmaat van myne ontroerenis,
’t Heeläl doe weeten, dat uw naam roemwaardig is.

AMENAÏDE.
Helaas! kan dit heeläl myn hartenleed verlichten!
Wat zal de wereld, wat myn vaderland verrichten?
Tancredo sterft!

ARGIRES.
                          Ik zwicht voor ’t noodlot dat my treft.

AMENAÏDE.
(1630) Hy sterft helaas! eer hy zyn dolingen bezeft!
ô Hemel! ’t is uw schuld...... ach! eer de dood hem nader’.....
Hoe! myn Tirannen!....
zy bezwykt in de armen van haare vertrouwden.



ZESDE TOONEEL.
LORéDAN, CATANES, AMENAÏDE, ALDAMON, FANIA,
ARGIRES, RIDDERS, en Schildknaapen.

LORéDAN.
                                ô Bedrukte en droeve vader!
Rampzaalge dochter! ach! men leidt hier stervend voort,
Dien eedlen Ridder; met een fellen wond doorboort.
(1635) Hy heeft zyn blinden drift te veel gehoor gegeven;
Hy zogt den dood, en derft gelyk een held het leven.
Door vlugge bystand zyn de stroomen van zyn bloed
Gestelpt, dat bloed, waar door de Staat thans is behoed.
Zyn geest, zo stout bezield, schynt zich slechts op te houwen.
(1640) Om thans Amenaïde al stervende te aanschouwen,
Hy noemt haar, en men ziet elks oogen vol getraan,
’k Gevoel een wroeging, die ik niet kan wederstaan.

Geduurende dit spreeken, wordt Tancredo langzaam
op het Tooneel gebracht.




ZEVENDE TOONEEL.
ARGIRES, LORéDAN, CATANES, TANCREDO, stervende,
AMENAÏDE, FANIA, ALDAMON, RIDDERS, en
Schildknaapen.

AMENAÏDE, zich op ’t naderen van Tancredo schie-
lyk uit de armen van haare vertrouwden rukkende,
en zich woedende naar Lorédan keerende.

Wat raakt uw wroeging my, Barbaar! leg die vry neder!
vervolgens naar Tancredo loopende, en zich voor
zyne voeten werpende.

Tancredo! waarde Held! te wreed en veel te teder!
(1645) Ach! kunt ge in ’t uitterst van ons scheiden my verstaan.
Zie me eens, zo gy nog kunt, met stervende oogen aan.
Tancredo! ken my; zie de wanhoop my verteeren,
Duld uwe Bruid in ’t graf; dit is al myn begeeren.
Dit, dit is de eenigste eer, daar myne ziel naar tracht;
(1650) Die eer was my belooft, ’t is recht dat ik ze ook wacht.
Streef onze vyanden in wreedheid niet te boven,
Zoudt gy dit licht, eer ’t noch uw bruid beschouwde, dooven!
’k Bleef u getrouw.
            hy ziet haar aan.
                            Dit ’s ’t laatst dat gy my aanschouwen zult!
Verdenkt uw edel hart myn harte noch van schuld?
(1655) Kunt gy me haaten?

TANCREDO, zich een weinig oprichtende.
                        Ach! moest gy my dus verraaden?

AMENAÏDE.
Hoe! ik? Tancredo!

ARGIRES, aan de andere zyde zich voor Tancredo’s voe-
ten werpende, vervolgens weder opstaande, en
hem omhelzende.

                        Ach! myn kind met druk belaaden,
Wierd hier gedoemd, om dat ze u hadt haar min verklaard,
Alleen gestraft, om dat ze u hadt haar trouw bewaard.
Hier was ’t dat beider deugd een avrechts loon behaalde.
(1660) De Wet, de Ridderschap, de Vierschaar, alles dwaalde,
Zy, zy alleen was hier rechtvaardig. Ach! dit schrift,
Dat ons dus wapende in een redenlooze drift.
Was alleen maar voor u, en dit verblindde onze oogen.
Gy zyt door my, die zelf misleid ben, wreed bedrogen.

TANCREDO.
(1665) Amenaïde! is ’t waar? ô Hemel! mint ge my?

AMENAÏDE.
Ik had de straf verdient, voor myn veradery,
Die schandelyke straf, waar van ge my bevrydde,
Had ik een oogenblik die min gesteld ter zyde,
Zo ik de        deze ontrouw, zo verschiklyk, hadt verricht.

TANCREDO, met een weinig meerder kracht en
verheffinge van stem.

(1670) Gy mint my! ô geluk waar voor myn rampspoed zwicht!
’k Voel op dit woord met recht het leven my ontrooven:
’k Verdien den dood, wyl ik den laster kon gelooven.
Myn leven was, helaas! vol rampspoed en elend!
En nu ik sterf, volmaakt gy myn geluk in ’t end!

AMENAÏDE.
(1675) Gerechte Hemel! ’t is dan by zyn laatste snikken,
Dat ik hem spreeken moge, ô doodlyke oogenblikken!

TANCREDO.
Uw traanen moesten my vertroosten in deez’ nood!
Maar ach! ’k moet scheiden; ’k voel een smartelyker dood.
Ik voel hem naderen. Argires, wil my hooren:
(1680) Dit ’s ’t voorwerp dat my hadt ten Bruidegom verkooren,
’t Onschuldig offer van een argwaan my tot schand!
Ei, voeg haar zidderende in myn bebloede hand;
Dat ik in ’t graf den naam haard Bruidegoms mag dragen,
Zyt gy myn Vader!

ARGIRES, hunne handen t’zamen voegende.
                        Ach! myn zoon! mogt ik uw dagen,
(1685) Verlengt zien, nu ik u vereenige aan elkaâr!

TANCREDO.
Ik leefde alleen tot wraak van ’t Vaderland en haar;
Ik sterf in beider arm, bemind en waard en beiden,
Een heuchlyke uitkomst ziende aan mynen wensch bereiden
Myn bruid!

AMENAÏDE.
                      Wel nu?

TANCREDO.
                                  Zweer my te leeven, uw verdriet
(1690) Te matigen, en volg uw’ droeven minnaar niet.

CATANES.
Hy sterft.... en ieders hart, door fellen rouw bestreden,
Kende al te laat....

AMENAÏDE, zich op het lyk werpende.
                        Hy sterft! gy weent!.... ja treurt vry, wreeden!
Ziet diendoorluchten held geoffert aan uw haat.
            zy recht zich op
Dat u de hel verzwelge en ’t vaderland! vergaat
(1695) Met deez’ ontmenschten Raad en ysselyke wetten,
Die, onder schyn van recht, de onnozelheid verpletten.
Ach! dat dit helsch verblyf, op onze rompen, met
All’ wat hier leeft, eens door den donder weird verplet.
      zy valt wederom op het lichaam neder.
Tancredo! waarde held!
          zy staat woedende op.
                                    Hy sterft! gy leeft Barbaaren!
(1700) Gy leeft! ik volg hem; hoort hy roept me, om zich te paaren
Met my in ’t duister graf, daar ik u overlaat,
Aan al de wroeging die u noch te wachten staat.
      zy valt in de armen van Fania.

ARGIRES.
Myn kind!

Amenaïde, als zinneloos, en hem te rug stootende.
                        Sta af; ik wil dien naam niet meerder hooren.
Gy hebt de waarachtigheid eens vaders gantsch verlooren.
(1705) Gy zyt deelachtig aan hun misdaad..... Ach! vergeef....
’k Bemin u noch,.....
      zich naar Tancredo keerende.
                          ’t Is in uwe armen, dat ik sneef,
Myn Bruidegom!
            zy valt by ’t lyk van Tancredo.

ARGIRES.
                          Myn kind!
            tegen Fania.
                                          Wil tot haar hulp u spoeden,
En, eer ik sterf, voor ’t minst haar leven noch behoeden!

                                  E I N D E.